Động Tam Thanh - Thắng cảnh nổi tiếng xứ Lạng

Động Tam Thanh nằm ở phường Tam Thanh, phía Tây phố Kì Lừa của thành phố Lạng Sơn, từ thủ đô Hà Nội lên Lạng Sơn chỉ có 154km, thêm 14km nữa là đến Đồng Đăng.

Tam Thanh là quần thể 3 động Nhất Thanh, Nhị Thanh và Tam Thanh, trong động Tam Thanh có chùa Tam Thanh. Động Tam Thanh nằm trong một dãy núi có hình đàn voi phủ phục trên mặt cỏ xanh, được mệnh danh là “Đệ nhất bát cảnh xứ Lạng”.

Ngay phía bên ngoài cửa động Tam Thanh là một ngôi chùa nhỏ, hấp dẫn du khách vì vẻ độc đáo, khác hẳn những ngôi chùa ở miền xuôi, được xây dựng từ thế kỷ XVII và cũng mang tên gọi là Tam Thanh. Tại chùa còn lưu giữ nhiều di vật quý, trong đó tấm bia Ma Nhai có niên đại cổ nhất ghi lại chi tiết việc xây dựng và tôn tạo ngôi chùa này, bia khắc thơ của Ngô Thì Sĩ - quan đốc trấn Lạng Sơn với nội dung ca ngợi cảnh đẹp sơn thuỷ hữu tình của động Tam Thanh.

Đặc sắc nhất là bức tượng phù điêu A Di Đà được tạc vào vách núi theo thế đứng trong hình một lá đề, đây là một kiệt tác nghệ thuật thời Lê - Mạc thế kỷ XVI - XVII chứa đựng những giá trị lịch sử và thẩm mỹ sâu sắc.

Bước qua cửa động rộng khoảng 8m, cao trên 10m, ta vào lòng động thứ nhất dài khoảng 60m, rộng đến gần 30m, tiếp đến là vòm động thứ hai - động Nhị Thanh.

Danh thắng Nhị Thanh được phát hiện và tôn tạo bắt đầu từ cuối thế kỷ XVIII bởi Ngô Thì Sĩ, biến nơi đây thành một nơi sinh hoạt văn hoá tinh thần của nhân dân. Chắc chắn bạn sẽ phải ngỡ ngàng trước vẻ đẹp tự nhiên của động Nhị Thanh với những dải nhũ đá rủ xuống khiến du khách tưởng như đang lạc vào mê cung.

Chạy dọc theo động là dòng suối Ngọc Tuyên, nước xanh biêng biếc, phần đọng lại trước cửa động tạo thành ao Nhất Bình thơ mộng, ở giữa hang có một khoảng đất rộng gọi là “sân khấu”, có ánh sáng từ cửa Thông Thiên rọi chiếu thật huyền ảo.

Tại sân khấu này, Ngô Thì Sĩ đã từng mở tiệc chiêu đãi và thưởng thức các chương trình thơ ca, đàn hát.
Ngay vòm cửa động còn lưu giữ một bức họa vẽ Ngô Thì Sĩ uy nghi, trang trọng, bức hoạ là ước vọng của ông được muôn thủa hoà vào hang núi để tiêu dao.

Xúc động trước tình cảm đó, nhân dân lập bàn thờ ông và gọi là Di ái Đường.

Tại cửa sau của Nhị Thanh, bạn sẽ nhìn thấy Tam Thanh ở lưng chừng núi. Cửa hang cao khoảng 8m, nhìn về hướng Đông, có lối đi lên là 30 bậc đá đục vào sườn núi, có nhiều cây cối um tùm che khuất ánh sáng.

Đi sâu vào trong động đến khu vực “sân khấu” sẽ có hai cửa thông thiên, ánh sáng từ hai cửa này soi rọi vào động làm cho những nhũ đá ngời lên đẹp lạ thường, trong hang có rất nhiều hình đá mà thiên nhiên ban tạo thật kì diệu.

Đặc biệt, ở khu trung tâm của động, có hồ Âm Ty, nước không bao giờ vơi cạn, hồ tuy nhỏ nhưng cảnh quan tuyệt đẹp, có nguồn nước dồi dào chảy suốt ngày đêm.

Nhờ kỹ thuật chiếu sáng hiện đại, màu sắc hang động càng lung linh, tô điểm cho cảnh trí thêm hấp dẫn. Tận cùng của động Tam Thanh có một lối thông thiên dẫn đến một chỗ dừng chân nhỏ đủ để bạn có thể đứng ngắm nhìn cảnh quan một vùng nông thôn đổi mới quanh khu vực thắng cảnh.

Tam Thanh với chùa, động và cả hồ Âm Ty tuyệt đẹp, quyến rũ bước chân du khách chẳng muốn rời. Đến đây bạn sẽ thấy mình như được tĩnh lòng hơn để nhớ về một giai đoạn lịch sử, thủa khai sơn của cha ông ta và sẽ càng thêm hiểu, thêm yêu Xứ Lạng, ra khỏi động vẫn còn ngoái trông để ngắm nhìn và thầm hẹn ngày trở lại.

Du lịch, GO! Theo NTO, internet

Read More

Những tiệm bánh trung thu cổ truyền ‘khét tiếng’ Hà Nội

Rằm tháng 8 năm nay, nhiều người dân Hà Thành lại muốn quay về với hương vị bánh Trung thu của "ngày xưa ơi". Cùng ghé các tiệm bánh cổ truyền "khét tiếng" nhất Hà Nội nhé.

Những năm trở lại đây, cứ đến dịp Tết Trung thu là các hãng bánh lại có dịp "bùng nổ". Trên thị trường xuất hiện đủ thương hiệu như Kinh Đô, Đồng Khánh, Long Đình, Bảo Minh, Givral... Đây là các hãng bánh làm theo dây chuyền công nghiệp hiện đại, đẹp mắt, và thêm một ưu điểm là có nhiều hương vị biến tấu mới lạ, hấp dẫn.

Tuy nhiên không ít người, nhất là những ai thuộc thế hệ 7X trở đi đôi khi lại thèm nếm thứ bánh Trung thu đúng chất cổ truyền ngày xưa, với vỏ bánh nướng thơm giòn, vỏ bánh dẻo nồng mùi hoa bưởi, nhân nhiều thịt mỡ, lá chanh, hạt dưa, vừng, mứt bí..., một thứ bánh không hào nhoáng bên ngoài song hương vị thơm ngon, đặc trưng thì đã đi vào lòng người từ bao đời nay.

Nếu cũng là một người hoài cổ, bạn có thể ghé một số tiệm bánh Trung thu khá có tiếng sau đây:

Bảo Phương phố Thụy Khê

Không chỉ có Tết Trung thu, tiệm Bảo Phương phố Thụy Khuê làm bánh nướng, bánh dẻo bán quanh năm. Cứ khoảng đầu tháng 8 âm lịch thì tiệm thường xuyên ở trong tình trạng khách đông nghìn nghịt, đứng chen chúc xếp hàng mua bánh. Không chỉ tìm đến một địa chỉ gia truyền có tiếng, mà tới đây, nhiều người còn cảm thấy thích thú khi được mục sở thị cơ sở sản xuất của tiệm.

Có nghĩa là khách sẽ được tận mắt nhòm thợ làm bánh bê từng khay bột trắng tinh, rồi quết quết, đập đập... cuối cùng thì từng khay bánh còn nóng hôi hổi, thơm lừng lần lượt ra lò. Bánh ra đến đâu bán hết veo đến đó, nhờ vậy, khách cảm thấy rất yên tâm rằng bánh tại đây luôn bảo đảm sạch sẽ, mới nguyên.

Thời gian này, tiệm Bảo Phương thường xuyên đông khách xếp hàng. Giá bánh của tiệm Bảo Phương vừa phải, dao động từ khoảng 30.000 - 60.000 đồng/chiếc.
Địa chỉ: Bảo Phương, 183 Thụy Khuê, Ba Đình.

Ninh Hương phố Hàng Điếu

Là tiệm chuyên bán mứt sen, trà ướp hương sen, hương nhài nhưng cứ đến sát rằm tháng 8 thì nơi đây cũng trở thành địa chỉ bán bánh Trung thu được nhiều dân phố cổ yêu thích. Đa số khách đã từng mua hàng ở đây đều có cùng một ý kiến: Bánh Trung thu Ninh Hương đúng chất truyền thống, vỏ thơm, nhân ngọt nhưng vừa phải, khiến người già hay cả những ai khó tính đều cảm thấy hài lòng.

Bà chủ tiệm bánh Ninh Hương cởi mở chia sẻ bí quyết rằng trong khi các thương hiệu bánh công nghiệp hiện nay, mặc dù phong phú với nhiều loại nhân như đậu xanh, trà xanh, khoai môn... nhưng tất cả chỉ làm từ một thứ bột duy nhất rồi cho thêm hương liệu tương ứng, thì bánh Ninh Hương làm từ các loại đậu xanh, hạt sen... xát nhuyễn thật, bởi vậy bánh không chỉ ngon mà còn có hương thơm tự nhiên, dễ chịu. Đó cũng là lí do bánh nơi đây chỉ có thể bảo quản được khoảng 7 ngày.

Tiệm Ninh Hương thu hút được rất nhiều dân phố cổ.Giá bánh của tiệm Ninh Hương trung bình khoảng 55.000 đồng/chiếc.
Địa chỉ: Ninh Hương, 22 Hàng Điếu, Hoàn Kiếm.

Bà Dần phố Hàng Bè

Với cái tên nghe rất mộc mạc - Bà Dần, nơi đây là một trong các thương hiệu bánh Trung thu có tiếng từ rất lâu đời. Bản thân con cháu bà Dần - những người kế tục sự nghiệp của bà cũng tự hào cho biết: ngày xưa, khi nào có dịp lễ tết thì bà Dần mới làm bánh nướng bánh dẻo cho người thân trong nhà thưởng thức hoặc đem đi biếu. Nhưng sau đó nhiều bạn bè, xóm giềng khen ngon rồi khích lệ, nhờ vậy bà Dần mới quyết định bán rộng rãi, đến nay thì đã thành thương hiệu mà hầu như ai cũng biết tiếng, và thứ bánh được mọi người yêu thích nhất tại đây là bánh dẻo đậu xanh trứng mặn.
Giá bánh tại đây dao động từ 40.000 - 75.000 đồng/chiếc. Địa chỉ: 52 Hàng Bè, Hoàn Kiếm hoặc 126 ngõ 554, Trường Chinh.

Phương Soát Hàng Chiếu

Có người từng nói, nếu ai sành ăn và là dân Hà Thành chính gốc ắt phải biết biết bánh Trung thu cổ truyền nhà Phương Soát trên phố Hàng Chiếu. Thậm chí, họ còn tiết lộ, một số tiệm bánh Trung thu treo biển gia truyền tại Hà Nội nhưng thực chất là "giả danh", đều từ "một lò nhà bà Soát" mà ra.

Tiệm Phương Soát ở phố Hàng Chiếu không có cửa hàng mặt tiền. Khách phải vào một ngõ nhỏ, đi qua một chiếc cầu thang gỗ cũ kĩ lên tầng 2. Nhưng ngay từ khi mới đặt chân tới đây, khách đã ngửi thấy mùi bánh thơm lừng, hấp dẫn. Vào đến nơi, các "thượng đế" sẽ thích thú hơn khi ngắm nhìn từng chồng khay bánh mới và các nhân viên đang miệt mài, hàn nilong, đóng gói bánh kiểu rất thủ công.

So với các tiệm cổ truyền khác, bánh Trung thu Phương Soát có phần đắt hơn, giá khoảng từ 50.000 - 70.000 đồng/chiếc, nhưng "đắt xắt ra miếng" đó là nhận định của nhiều người.
Địa chỉ: 75 Hàng Chiếu, Hoàn Kiếm.

Du lịch, GO! - Theo Buudien VN

Read More

Làng “chơi sang” bên dòng Sê San

Ngôi làng được tiếng là "chơi sang" khi trong từng nhà mồ của người quá cố ngổn ngang những vật dụng sinh hoạt giá trị như: Đầu máy, ti vi, giường tủ... được người sống gửi cho người chết.
Chìm giữa núi rừng thâm u trên đỉnh đèo Sê San (xã Ia Kreng, huyện Chư Pah) là những buôn làng của người Jrai.

Nơi đây nổi tiếng với lời đồn đại tuy cuộc sống còn nhiều khó khăn nhưng người dân bản địa “rất chịu chơi” và “chơi sang”. Bởi trong từng nhà mồ của người quá cố ngổn ngang những vật dụng sinh hoạt giá trị như: Đầu máy, ti vi, giường tủ... được người sống gửi cho người chết!

Đèo Sê San dài hơn 30 km, uốn lượn qua nhiều khu rừng và những khúc cua ngặt bên vách đá dựng đứng, một bên là vực thẳm. Trên đỉnh đèo là nơi cư trú của hơn 160 hộ dân làng Dip.

Như nhiều buôn làng khác của người Jrai, làng Dip “quy hoạch” cõi Atâu (còn gọi rừng ma, nơi chôn cất người chết) ẩn giữa rừng già. Sau khi chỉ đường cho chúng tôi vào rừng ma, già làng Rơchăm Phuôl, 75 tuổi, bật mí lý do mà già cùng nhiều người làng không dám đặt chân vào “cấm địa Atâu” vì sợ con ma rừng làm hại.

“Nơi chôn người chết là chốn ở của hồn ma. Người sống, người chết đều có buôn làng riêng, không ai được xâm phạm buôn làng của ai”- già Phuôl nói. Một già làng khác cho biết, bao đời nay, người sống chỉ đặt chân vào thế giới Atâu khi an táng cho người chết hay làm lễ bỏ mả cho họ.

Lễ bỏ mả theo giải thích của các già làng là nghi lễ mà thân nhân của người chết sẽ mổ trâu đãi rượu cả làng, thực hiện nghi lễ đoạn tuyệt với mả mồ người thân, cắt đứt mối quan hệ với người chết, không bao giờ trở lại thăm viếng. Người Jrai tin rằng, ngoài hai lý do ấy, nếu ai đó tự ý xâm nhập vào cõi Atâu, dẫu cố ý hay vô tình sẽ bị con ma theo hơi, theo dấu về đến buôn làng bắt người, bắt trâu bò, gây nên dịch bệnh...

Mang những tâm tình luật tục ấy của các già làng, chúng tôi lầm lũi xuyên rừng tìm chốn Atâu. Vòng vèo qua những đường mòn ăn sâu vào rừng núi với lối đi mỗi lúc một hẹp, sau hơn 1 giờ đồng hồ lội bộ, cắt rừng tìm kiếm, chúng tôi cũng đặt chân vào địa phận Atâu nhuốm màu huyền hoặc. Cảm giác rờn rợn ập đến với những vị khách lạ dám kinh động chốn rừng thiêng khi bắt gặp nhiều cỗ quan tài độc mộc nằm lăn lóc cạnh những ngôi nhà mồ đẽo tượng mặt người buồn (ra-coong) đang mục rã theo thời gian.

Sau này qua trò chuyện với già Phuôl, chúng tôi được “bật mí” rằng: Hàng trăm năm qua, để chuẩn bị hậu sự, người Jrai đã làm lễ cúng thần rừng rồi cử một nhóm trai làng khỏe mạnh khăn gói vào rừng sâu tìm cây gỗ quý (gọi là chik) đốn hạ, sau đó cắt thành khúc dài khoảng 2 mét rồi tiến hành bóc vỏ, moi ruột. Để thân cây khổng lồ lõm ruột mà không mất nhiều công sức, người ta tiến hành chất than lên thân cây nổi lửa, lửa cháy sẽ khiến thân cây lõm sâu...

Khi công việc tạo hòm độc mộc hoàn thành, lúc có người chết, dân làng sẽ đặt họ vào chiếc áo chik rồi khiêng vào rừng đào đất hạ huyệt, làm nhà mồ, đẽo nhiều mộc nhân (tượng gỗ) ngồi chống cằm với gương mặt rầu rĩ (ra-coong) để làm bầu bạn hoặc nô lệ cho người chết. Tại rừng ma hôm chúng tôi đến, không khí thinh lặng đến đáng sợ. Chúng tôi nghe rõ tiếng rừng lao xao khi có cơn gió thổi qua hay bị bước chân con thú rừng giẫm đạp.

Nhẹ bước ghé thăm từng nhà mồ, đúng như lời đồn đại, chúng tôi nhận thấy bên cạnh các ché rượu, xà-gạc (vừa là vũ khí khi đối mặt với thú dữ vừa là nông cụ lúc làm rẫy), chiếc gùi, cái ná... chúng tôi thấy có cả giường tủ, tivi, đầu máy, radio, máy hát... Có nhà mồ còn hiện diện cả điện thoại di động, đồng hồ đeo tay. Điều kỳ lạ là những món đồ này còn rất mới.

Khi trở lại làng, đem chuyện lạ có thật ấy thuật lại với những cư dân làng Dip, chúng tôi hết sức ngạc nhiên khi được nhiều người thản nhiên cho biết những tivi, đầu máy, đồng hồ, xe đạp... trong các ngôi nhà mồ kia đều dùng được. Nhưng theo tục chia tài sản của họ, thứ gì lúc sinh thời người chết sử dụng thì khi họ về cõi atâu, người nhà sẽ mang ra nhà mồ trả cho họ, tuyệt đối không có chuyện giữ làm của riêng. “Người chết cũng cần được ăn, cần có bầu bạn, cần có cái xà-gạc để đi rừng, cần có rượu để uống... nên thứ gì của họ mình gửi trả thôi”- anh Rơchăm Thương, 42 tuổi cho biết.

Điều thú vị hơn cả là khi chúng tôi đề cập đến chuyện mất cắp “đồ tế táng” tại các nhà mồ, dân làng Dip ai nấy đều cười, bảo “không có chuyện đó”, bởi chẳng ai tham lam của cải của người chết. “Có khi người nhà còn mua những món đồ, vật dụng mà lúc sinh thời, người quá cố dự tính mua hay ước ao có được, mang ra bỏ tại nhà mồ làm quà cho người chết. Tuyệt nhiên không có chuyện ai đó lấy cắp tài sản từ nhà mồ”- một thanh niên tên Lương khẳng định.

Bên cạnh những lý do như cõi Atâu ẩn giữa rừng già người lạ không biết nên không thể xâm nhập, nếu có biết thì cũng khó thoát khỏi sự tấn công của thú dữ, đặc biệt là rắn độc nếu không được những già làng chỉ cho các kỹ năng né tránh...

Sở dĩ những “cống vật” có giá trị tại các nhà mồ ở chốn Atâu không bị bất kỳ ai lấy trộm còn vì người Jrai có niềm tin, nếu ai lấy những món đồ ấy sẽ bị Yàng phạt, bị con ma rừng làm hại, bắt bệnh khiến chết đau chết đớn. “Ai lấy đồ của người chết họ sẽ không để yên, họ sẽ tìm về đòi lại. Khi đó kẻ tham lam sẽ chịu nhiều tai họa không thể tránh được”- một già làng cho biết.

Xã Ia Kreng có ba làng gồm Dúch 1, Dúch 2 và Dip. Cũng như làng Dip, hai làng còn lại cũng có rừng ma, có chốn Atâu với nhiều tài sản có giá trị như ti vi, quạt máy, đầu đĩa... mà người sống chia cho các hồn ma.
Anh Nguyễn Văn Vui- lấy vợ là người Jrai ở làng Dúch 1, cho rằng tục chia của cho người chết có tính ưu việt là giúp tộc người giữ được sự chân chất, không tham lam. Và quan trọng hơn là giúp tránh tình trạng người thân trong gia đình ỷ lại, trông đợi thừa hưởng gia tài hay xâu xé tranh giành của cải của người quá cố.

Ở góc nhìn nào đó, hiện tượng “chơi sang” của người Jrai trên đỉnh Sê San có mặt tích cực của nó. Lúc đầu khi biết tin đồng bào mang tài sản phơi nắng mưa trong các khu nhà mồ, tôi rất sốc và thấy tiếc nhưng khi hiểu rõ căn nguyên của tập tục ấy, tôi thấy rất ấn tượng và xem đấy là nét đặc trưng rất riêng của tộc người, không lẫn vào đâu được, một khi tập tục chia tài sản cho người chết còn được duy trì khi ấy, sự chân chất của người Jrai còn được bảo tồn, không bị lòng tham, sự vị kỷ xâm hại.

Du lịch, GO! - Theo báo Gialai

Read More