Lời chào ở Cù Lao Chàm

Ở Cù Lao Chàm, TP Hội An, tỉnh Quảng Nam có kiểu “chào quý khách” không giống ai. Họ chào bằng hai câu treo ở cổng chợ: “Không phát túi ni lông cho người mua hàng” và “Xách giỏ đi chợ- phong cách của người nội trợ”.
Rất cụ thể, không hoa hòe hoa sói, đó là tính cách của người dân ở Cù Lao Chàm. Thay vì chỉ một câu chào xã giao treo ở đầu bến cảng, Cù Lao Chàm còn kèm thêm hai câu mang tính vừa cảnh báo lại vừa khuyến cáo như trên. Nói “không” với túi ni lông một cách quyết liệt và triệt để.

Để loại được một thứ vật dụng rất tiện lợi này ra khỏi đời sống của hàng trăm hộ dân nơi đây là điều không hề dễ dàng, nếu không nói là quá khó, điều đó đòi hỏi cả chính quyền lẫn người dân đều phải hợp tác và thực hiện một cách tự giác, đầy ý thức.


< Xách giỏ đi chợ-phong cách của người nội trợ ở Cù Lao Chàm.

Nói như ông Nguyễn Sự, Bí thư thành ủy Hội An: “Sự hợp tác của người dân và chính quyền để thực hiện một chủ trương nào đó nó cũng giống như hai người tát nước bằng gàu sòng vậy. Cả hai cùng kéo chứ không thể người kia kéo còn người nọ đứng nhìn thì nước sẽ không lên ruộng được!”.

Từ câu chuyện nhà xí

Chỉ hai năm sau khi được công nhận là Di sản văn hóa thế giới (2001), Hội An đã đón vị khách thứ 1 triệu nhưng Cù Lao Chàm khi ấy gần như bị khách du lịch bỏ quên. Hòn đảo này như một cô gái đẹp nhưng chỉ biết rón rén đứng nhìn cuộc  thi hoa hậu vì không có đủ những điều kiện cần thiết để tham gia cuộc tranh tài nhan sắc với bạn bè.

< Những tấm biển "nói không với bao nilon" tràn ngập khắp các ngõ ngách của Cù Lao Chàm.

Những nhà quản lý thị xã Hội An khi đó đã sớm nhận ra viên ngọc Cù Lao Chàm bị che mờ bởi một lớp bụi mà chỉ cần lau sơ qua thì mọi ánh mắt sẽ đổ dồn về phía ấy. Nhưng  làm gì để viên ngọc kia được lấp lánh và hấp dẫn du khách thì đó là một bài toán không dễ giải đối với các nhà quản lý. Là bởi, mang tiếng là dân thị xã Hội An nhưng 600 hộ dân Cù Lao Chàm vẫn được xếp vào diện “vùng sâu vùng xa”.

Sự cách trở về không gian địa lý đã kéo theo nó rất nhiều phiền toái. Mỗi một thói quen của người miền biển nơi đây là một cản ngại lớn trong việc thu hút du khách. Chuyện làm “quận công” là một ví dụ.

Còn nhớ năm 2002, tôi theo chân đoàn “liên ngành” của thị xã Hội An ra Cù Lao Chàm để kiểm tra tình hình triển khai xây dựng hố xí cho dân ở đây. Ông Nguyễn Sự lúc ấy còn làm chủ tịch thị xã, quần xăn móng lợn, bước thoăn thoắt, ông đến từng nhà, hỏi cặn kẽ về nguyện vọng cũng như những phản ứng của dân trước quyết định của thị xã Hội An đồng loạt triển khai xây dựng nhà vệ sinh trong từng gia đình.

Nhiều người già, mặt rầu rầu: “Hồi mô chừ quen ra biển “ị” cho … mát rồi, giờ bắt làm việc đó ở trong nhà xí, răng chịu nổi, ông chủ tịch? Với lại, tiền mô mà làm nhà xí, mỗi cái đến 2 triệu lận?”.

Ông Sự quả quyết: “Không quen rồi sẽ quen, cứ tập cho quen, còn tiền làm nhà xí thì thị xã cho không!”. Ba tháng sau, ông Sự và “đoàn liên ngành” lại ra Cù Lao Chàm, đến từng nhà kiểm tra. Gia đình nào cũng xây nhà xí nhưng là để … chứa củi! Lại kiên trì vận động, lại thuyết phục dân không nên ra bãi biển để xả bậy.

Cách 30 phút xuồng máy mà không gian giữa Cù Lao Chàm và phố cổ di sản ấy mới diệu vợi làm sao. Họ mãi mãi đứng bên lề di sản nếu như không có những cuộc bứt phá quyết liệt của chính quyền thành phố.

Làm nhà vệ sinh cho mỗi gia đình cũng chỉ là bước khởi đầu để biến Cù Lao Chàm trở thành điểm đến lý tưởng cho hàng trăm ngàn du khách mỗi năm khi họ đến với Hội An. Bây giờ thì câu chuyện vận động làm nhà vệ sinh ở Cù Lao Chàm ngày nào đã thành chuyện cổ tích.

Đến nói “không” với túi ni lông

Tôi trở lại Cù Lao Chàm với một tâm trạng nghi hoặc bởi nỗi ám ảnh về câu chuyện dùng nhà xí để chất củi từ 10 năm trước. Và tôi thật sự bất ngờ khi chứng kiến một Cù Lao Chàm “lột xác” hoàn toàn dù cảnh và người ở đây chẳng thay đổi là bao.

Chị Phạm Thị Mỹ Hương, chủ của một homestay nhớ lại: “Cách đây 3-4 năm, chả ai dám qua đêm với Cù Lao Chàm đâu. Chừ thì khác rồi, túi ni lông hết nổi lềnh bềnh nơi bến cảng rồi, san hô cũng bắt đầu hồi sinh rồi. Dĩ nhiên là du khách đã bắt đầu tấp nập đến với Cù Lao Chàm”.


< Tình nguyện viên hướng dẫn du khách sử dụng “túi sinh thái”.

Ông Nguyễn Sự kể lại câu chuyện về túi ni lông từ hơn 3 năm trước: “Nghe tin UNESCO có kế hoạch kiểm tra để công nhận Cù Lao Chàm là khu dự trữ sinh quyển thế giới, một cảm giác bất an cứ lởn vởn trong đầu tôi. Không thể trở thành khu dự trữ sinh quyển thế giới mà túi ni lông và rác giăng khắp bãi biển như thế này được!

Tôi nêu ý kiến với một số ông lãnh đạo đầu ngành của Hội An và chính quyền xã Tân Hiệp “hay là ta dẹp quách túi ni lông ở Cù Lao Chàm?”, lập tức ai cùng “à” lên thật to và nhất trí ngay. Dĩ nhiên, để các ông ấy “à” lên và nhất trí như thế  thì mình cũng phải phân tích về tác hại của túi ni lông và đưa ra một số giải pháp chứ không nói lơi khơi được. Ý tưởng dẹp túi ni lông cứ thôi thúc chúng tôi phải làm cho bằng được”.


< Người dân Cù Lao Chàm được tặng giỏ nhựa và cam kết không sử dụng túi nilông.

Việc đầu tiên để dẹp túi ni lông ở Cù Lao Chàm là … họp dân. Dân bây giờ rất ngại họp hành. Ấy thế mà nghe họ bàn chuyện dẹp túi ni lông, nhà nào cũng có người đại diện, thậm chí có nhà đi hai người. “Không phải họ đến cuộc họp để giơ tay nhất trí hoàn toàn chủ trương dẹp túi đi lông đâu, họ đến để hỏi đấy”. Chủ tịch  xã Tân Hiệp Nguyễn Văn An, nhớ lại.

Vậy nên, trong cuộc họp, nhiều người hỏi ngang: “Rứa thì lấy chi mà đựng cá, đựng rau mỗi khi đi chợ đây?”. Những câu hỏi như thế đã được chính quyền Hội An tiên liệu. Và câu trả lời sẽ là: “Thưa các cô, các dì, có “nó” đây ạ!”. Miệng giải thích, tay trao ngay mỗi gia đình hai chiếc giỏ nhựa để đựng thức ăn khi đi chợ, trao ngay hai cặp lồng bằng nhựa và inox để đựng cháo, đựng chè.


< Giấy báo- một trong những vật dụng thay thế núi ni lông ở Cù Lao Chàm. 

Trong Hội An, một cuộc phát động rầm rộ do Đoàn TNCSHCM chủ xị, vận động toàn dân tặng báo cũ, may thành túi để gửi ra Cù Lao Chàm. Rồi lá chuối, lá bàng bị bỏ quên ngày nào giờ chợt thức dậy để góp phần vào việc xua đuổi túi ni lông. Rồi nhà máy xử lý rác thải cũng đã gấp rút xây dựng và đưa vào sử dụng tại Cù Lao Chàm, khiến cho rác và túi ni lông không có điều kiện làm “bẩn mắt” du khách nữa. Cấm cái nọ nhưng mở cho dân một lối thoát khác, đó là cách làm của một chính quyền “vì dân” vậy.

< Một cháu bé theo bố mẹ đi tắm biển buổi chiều ở đảo Cù Lao Chàm cũng giúp bố mẹ xách túi nilon tự huỷ (đựng quần áo).

Nghe tôi khen dân Cù Lao Chàm quá tự giác trong việc “dẹp loạn” túi ni lông, chị Trần Thị Thu bán chè đầu ngõ, nói: “Cái gì mà mang lại lợi ích cho dân thì họ tự giác thực hiện ngay chứ giỏi giang gì chú em. Trước đây, hàng ngày chị vẫn dùng túi ni lông để đựng chè, giờ bỏ nó, thấy cũng bất tiện, nhưng bù lại, mình bán được nhiều chè hơn do khách du lịch ra đây ngày càng đông hơn”.

Chả cần triết lý dông dài gì, hễ khách du lịch ra đảo nhiều thì bán được nhiều chè, bán được nhiều cá tươi và các loại hải sản khác. Cuộc sống của người dân sẽ được cải thiện hơn.



< Tất cả là vì một Cù Lao Chàm đảo xanh, biển xanh, sạch sẽ như thế này!

Túi ni lông vắng bóng trên Cù Lao Chàm, dải san hô quanh đảo đã hồi sinh trở lại, con cá con mực cũng tìm cách “trở về” với người dân sau bao năm chúng bị xua đuổi bởi nạn ô nhiễm môi trường. Hòn ngọc ấy đã bắt đầu phát sáng để có thể hút du khách về với mình ngày một nhiều hơn. Lần đầu tiên trong cả nước, một hòn đảo “quê mùa” đã dám nói lời vĩnh biệt với túi ni lông, chuyện có thật mà ngỡ như trong cổ tích. Mà đâu chỉ dừng lại ở Cù Lao Chàm, cả Hội An cũng bắt đầu tập nói “không” với túi ni lông kia đấy!

Hiện tại, TP.Hội An đang triển khai thí điểm mô hình nói không với túi nilon ở 2 phường. Đây là một trong những bước khởi đầu trong đề án liên kết. Hi vọng rằng, với sự quan tâm của các tổ chức, hệ thống chính quyền, sẽ dần có nhiều môi trường trong sạch hơn, không chỉ là vùng biển đảo mà ngay cả trên bờ.

Du lịch, GO! - Theo Báo Quảng Ngãi, Laodong, internet

Read More

Đi bụi xuyên Núi Chúa

Con đường tỉnh lộ 702 của Ninh Thuận mới được nâng cấp khiến 42 km, hướng Đông Bắc từ thị xã Phan Rang- Tháp Chàm xuyên rừng quốc gia Núi Chúa không còn là trở ngại cho những tay du lịch bụi.
Sa mạc, rừng thẳm, biển xanh và… huyền thoại là quà lưu niệm cho bạn trên mỗi đoạn đường hành trình. Vì thế, người ta nói rằng, khi tỉnh lộ 702 được hoàn thành, du lịch sinh thái xuyên Núi Chúa là “tuyến” sáng giá nhất vùng Đông Nam Bộ.

Trên cung đường 702, đoạn xã Mỹ Hòa, Ninh Hải, bạn sẽ không cưỡng lại được sự hoang sơ của Hang Rái. Dưới cái nắng gắt, bãi biển trở nên lung linh với những hồ nước ngọt nên thơ. In dưới bóng nước là những hàng dừa, rặng xương rồng vào mùa hoa đỏ rực.

Ấn tượng Hang Rái

Lội qua khe nước, bạn còn “tiếp cận” Hang Rái với hòn núi vách đá chồng tạo nên những hang động đẹp, hướng ra biển đón sóng gió. Người muốn tận hưởng hết cảm giác kỳ thú nơi đây sẽ mang cho mình một đôi giày tốt, leo lên vách đá lởm chởm, tìm một “hang rái” yên ắng cho riêng mình.

Đặc biệt, bên cạnh những bãi biển hoang sơ nhất vùng như bãi Bình Tiên, bãi Thịt… Hang Rái được xem là nơi có bãi san hô đẹp nhất. Với cặp kính lặn, bạn có thể khám phá rặng san hô nổi trên mặt nước, kéo dài cả cây số.

Vườn quốc gia trên “sa mạc”

Ninh Thuận được xem là “sa mạc khô hạn” của Việt Nam. Vườn quốc gia Núi Chúa là điển hình cho sự khô hạn đó. Ven tỉnh lộ, những trảng xương rồng chạy dài. Theo các nhà khoa học, khí hậu tại đây khô hạn không kém những vùng bán hoang mạc tại Châu Phi.

Tuy mưa ở đây rất hiếm, cát bỏng nhưng lạ lùng thay, lại có rừng nguyên sơ và đặc thù. Đặc biệt, theo độ cao, nơi đây còn có hồ treo… trên núi, đá nhấp nhô, suối róc rách, trông như những hòn non bộ.

Được biết, trung tâm vườn quốc gia Núi Chúa có nhiều dãy núi cao, một Núi Chúa anh và ba Núi Chúa em. Độ cao hơn 1.000 mét, tạo nên sự chênh lệch nhiệt độ rất lớn so với vùng ven biển, tạo nên một vùng ôn đới ngay giữa “sa mạc”.

Ven tỉnh lộ, bạn có thể dừng bất cứ nơi đâu cũng có thể ngắm nét đẹp rất “bon-sai” của những thảm thực vật, cây bụi cây gai mọc tự nhiên, liên kết thành mảng lớn, tán rộng hàng mét, tạo thành tầng, như có nghệ nhân thường xuyên tỉa xén cho khu rừng. Bạn có thể dừng lại nghỉ ngơi tại các địa danh nổi tiếng như suối Đông Nha, núi Đá Vách…

Đứng trên đèo cao quan sát, vịnh Vĩnh Hy được ôm ấp trong lòng núi bình lặng. Suối Lồ Ồ chảy từ trên núi xuống như một dải lụa trắng mềm mại, thoắt ẩn, thoắt hiện, vắt qua núi, đổ xuống vịnh.

Một ngư dân ở đây kể cho chúng tôi nghe về một truyền thuyết của Vĩnh Hy. Ngày xưa, vịnh này gọi là Vũng Găng. Ở đây, có một chàng ngư phủ tên Vĩnh Hy. Trong những đêm trăng thanh gió mát, chàng trông thấy một nàng tiên có đôi cánh trắng đến tắm ở đây.

Một hôm, chàng nhẹ nhàng bơi đến bên nàng tiên, hai người kết tóc xe duyên, sống hạnh phúc trên Vũng Găng. Một hôm tối trời, chàng ngư phủ dong truyền đi đánh cá ở vùng đá vách thì trời nổi cơn thịnh nộ. Giông tố, sóng gió kéo đến. Nàng tiên ở nhà, không thấy chồng về, lên đỉnh Núi Chúa mòn mỏi trông tin chồng. Dòng nước mắt của nàng tuôn xuống thành suối Lồ Ồ, chảy cho đến bây giờ. Cũng từ đó, Vũng Găng được gọi là vịnh Vĩnh Hy.

Hiện nay, Vĩnh Hy, suối Lồ Ồ chưa được đầu tư nhiều, tuy vậy đây là một điểm đến ưa thích của du khách gần xa.

Đến đây, bạn được đắm mình trong bản nhạc của suối Lồ Ồ, bản nhạc của suối, của tiếng chim dội vào vách đá. Phóng tầm mắt ra xa, vịnh Vĩnh Hy mời gọi du khách chinh phục trên chiếc tàu du lịch của công ty Hoàn Cầu được thiết kế độc đáo, đáy bằng kính trong suốt. Du khách tha hồ ngắm nhìn những rặng san hô như những đoá hoa muôn sắc của đại dương, tận hưởng sự mới lạ ở những chặng dừng chân như bãi Bà Điên, bãi Đá Tròn…
Một chuyến xuyên Núi Chúa cho bạn trải nghiệm những cung bậc khác nhau của vẻ đẹp thiên nhiên.

Du lịch, GO! - Theo TTO, internet

Read More

Bún Song Thằn

An Thái (Nhơn Phúc-An Nhơn-Bịnh Định) không chỉ là làng võ nổi tiếng với những câu ca lưu truyền như Roi Thuận Truyền, quyền An Thái...; mà còn có những món ăn độc đáo, đặc trưng Bình Định. Trong đó phải kể đến là bún Song Thằn... Nón ngựa Gò Găng/Bún Song Thằn An Thái.

< Cháu nội bà Hương, anh Võ Thanh Sơn đang phơi bún Song Thằn trên bãi cát sông Côn.

Đây là một loại bún được sản xuất từ nguyên liệu chính là hạt đậu xanh, sau khi qua một số công đoạn chế biến thủ công và bán thủ công, sản phẩm cuối cùng là những sợi bún trắng trong và có hương vị thơm ngon. Nếu có dịp về thăm một cơ sở sản xuất bún Song Thằn trên vùng đất An Thái (An Nhơn) - nơi mệnh danh là rốn võ trên vùng đất Võ Bình Định để tận mắt nghề truyền thống này quả là điều thú vị.

< Tuy đã 85 tuổi nhưng bà Hương vẫn còn khỏe mạnh, bà đang đảo bột bún Song Thần.

Theo bà Lý Thị Hương, 85 tuổi và người làm bún Song Thằn gia truyền lâu nhất hiện nay ở An Thái, thì nghề làm bún này được truyền từ ông tổ nghề là Hồ Văn Mơi, sau đó qua mẹ của bà Hương là bà Hồ Thị Vịnh. Bà Vịnh có hai đời chồng (chồng trước là người Việt bị mất) chồng sau là ông Lý Phát (người Hoa). Ông Lý Phát muốn bà Vịnh đem nghề bún Song Thằn về Trung Quốc nhưng bà đã không đi mà ở lại giữ nghề, ông Phát dẫn người con gái đầu về Trung Quốc.

< Bột đậu xanh xay mịn-nguyên liệu chính làm bún Song Thằn.

Hiện nay ở An Thái bún Song Thằn thì có 4 lò, đó là Hưng Đắt, Hương Huệ và Phúc Lộc (đều là con của bà Lý Thị Hương) và lò bún Phước Hải Sanh. Trung bình một ngày một cơ sở sản xuất được khoảng 50kg bún Song Thằn. Giá bán hiện tại cơ sở là 170.000/kg. Bún Song Thằn không chỉ công phu ở khâu làm, mà đến cả lúc mang phơi.

Bún Song Thằn phải được phơi trên bãi cát dọc sông Côn dưới nắng nóng và gió nhẹ. Thời tiết lý tưởng nhất để làm bún Song Thằn là từ tháng 3 đến tháng 6. Dường như chỉ có nắng gió sông Côn mới làm cho bún Song Thằn được thăng hoa như thế từ đậu xanh qua bao nhiêu giai đoạn để có được những miếng bún Song Thằn trắng, sáng và thơm ngon.

< Sợi bún được khoanh tròn và phơi nắng.

Bà Hương theo giúp mẹ từ lúc 13 tuổi, đến năm 30 tuổi bà được mẹ truyền nghề. Một điều thú vị là nhiều năm trước, bà Hương đã đặt từ Sài Gòn làm một bản khắc gỗ để in nhãn hiệu bún Song Thần, trong đó bà tự nghĩ ý tưởng vẽ hình 5 chú bé đang ăn tô bột đậu xanh, cậu nào cũng mạnh khỏe, hồng hào. Bà giải thích thêm rằng bún Song Thần làm từ bột đậu xanh cũng ngon và bổ như thế.

Bà Hương thích gọi tên loại bún này là Song Thần. Nhưng theo ông Hưng con bà Hương thì muốn lấy lại tên có từ thời ông Hồ Văn Mơi nên đăng ký nhãn mác trên bao bì là bún Song Thần. Tuy nhiên hình ảnh năm cậu bé đang ăn bột đậu xanh vẫn còn trên bao bì hiện nay. Bà Hương rất an tâm với nghề này vì có 2 người cháu nội rất thạo nghề là anh Võ Minh Thành và anh Võ Thành Sơn.

An Thái không những là một làng võ nổi tiếng của quê hương Bình Định gắn với ba anh em nhà Tây Sơn, những ngôi chùa cổ có từ thời lập làng, như chùa Bà với lễ hội Đỗ tranh tài võ thuật của những võ sĩ trong vùng hấp dẫn một thời của vùng đất võ mà còn những sản phẩm như bún Song Thần. Mong sao có một sự kết hợp thành một sản phẩm du lịch hấp dẫn để đưa những sản phẩm của quê hương An Thái Bình Định đến với mọi người, vừa nâng cao đời sống cho bà con vừa góp phần lưu giữ những giá trị truyền thống.

Du lịch, GO! - Tổng hợp từ Laodong, báo Binhdinh, internet

Read More