Kỳ lạ núi Giời Đánh và núi “dự báo thời tiết” ở Lào Cai

Ông đặt tên cho đỉnh núi ấy là đỉnh Giời Đánh. Lý do ông gọi đỉnh núi này như thế là bởi hễ mây mù vây kín đỉnh Fan, y rằng ngọn núi này chịu trận. Những tia sét sáng lòa phóng xuống, những tiếng nổ như xé toạc bầu trời, đất đá bay mù mịt.


< Cháy rừng ở Hoàng Liên Sơn, chỉ có Giời mới cứu được.

Đỉnh Đầu Rồng

Tôi đã từng có nhiều chuyến leo Fansipan, luồn rừng Hoàng Liên Sơn (Lào Cai) nhiều ngày cùng “người rừng” Trần Ngọc Lâm và tôi phát hiện ra nhiều khả năng kỳ lạ của ông. Ông là người có khả năng “tiên tri” về những vụ cháy rừng ở Hoàng Liên Sơn. Thực tế, ông là người hiểu nhất về rừng, bởi ông sống hàng chục năm trong rừng. Hiện tượng đốt rừng làm nương, sự quản lý rừng không chặt chẽ của chính quyền, kiểm lâm, nên việc cháy rừng xảy ra hàng năm là lẽ dĩ nhiên, chẳng cần đến tài tiên tri như bà Vanga cũng nói đúng được.

Ông có khả năng “tiên tri” vụ cháy rừng Sapa khủng khiếp vào năm 2010 và đầu năm 2012 này thì đúng rồi, nhưng ngay sau đó, tôi lại được dịp vô cùng ngạc nhiên khi ông “tiên tri” đúng ngày những đám cháy bị dập tắt. 


Nhìn lực lượng cứu hỏa vào rừng, ông chỉ lắc đầu bảo phí công. Lực lượng cứu hỏa chỉ cứu được những đám cháy nhỏ, ở gần, chứ cháy ở tít trong rừng sâu, trên tận đỉnh Fan, thì sức người cũng vô nghĩa.

Cuốc bộ cả ngày mới đến địa điểm cháy rừng, nước không có, không hiểu cứu rừng kiểu gì? Không biết lựa chiều gió có khi còn mất mạng. Hôm trực thăng cứu rừng lên Sapa, ông Lâm cười bảo: “Máy bay chữa cháy rừng Hoàng Liên chả khác nào bọ xít đái vào đống lửa”. Quả thực như vậy. Máy bay tải được tẹo nước, chả thấm vào đâu, nhưng cánh quạt của nó thì thổi cho ngọn lửa cháy mạnh hơn. Phương án chữa cháy bằng trực thăng thất bại.

Hôm đại ngàn Hoàng Liên Sơn cháy như Hỏa Diệm Sơn, các lực lượng cứu rừng đều đã bó tay cả, ông Lâm gọi điện cho tôi bảo: “Mai rừng sẽ hết cháy. Cháu có thời gian thì đi xem đống than trên đỉnh Hoàng Liên”. Kể cũng lạ, đúng hôm sau thì Hoàng Liên Sơn mưa như trút nước, rừng hết cháy. Chả lẽ “người rừng” Trần Ngọc Lâm có tài “hô mưa gọi gió”, chỉ thực hiện chứ không nói suông như dị nhân Nguyễn Vũ Tuấn Anh?
Nhưng rồi, lần dẫn tôi lên đỉnh Hoàng Liên xem rừng vừa ngừng cháy, ông Lâm đã chỉ cho tôi bí mật.

< Ông Trần Ngọc Lâm cởi trần ngồi thiền trong cái lạnh 0 độ trên đỉnh Fan.

Cuốc bộ nửa ngày giời, đến độ cao 2.600m, nơi loài trúc lùn mọc ken dày, ông Lâm chỉ tôi một mỏm núi, mà theo ông, cao đúng 2.800m, về phía Đông so với đỉnh Fan. Đỉnh núi đó, nhìn như ngay trước mắt, nhưng phải mất 2 ngày đi bộ, leo dốc mới tới nơi. Ngoài ông Lâm và đàn khỉ, thì chưa có ai đặt trên lên mỏm núi ấy cả.

Ông Lâm đặt tên cho mỏm núi ấy là đỉnh Đầu Rồng, vì trông xa, nó như đầu của con rồng. Còn dãy Hoàng Liên nhô lên thụt xuống như lưng rồng. Đỉnh Đầu Rồng chính là “thiết bị dự báo thời tiết” của ông. Ngày nào cũng vậy, trước khi đi rừng, ông đều quan sát đỉnh núi đó để phán đoán thời tiết Hoàng Liên Sơn.

< Đỉnh Đầu Rồng.

Nếu mỏm Đầu Rồng xuất hiện một đám mây mù đen xì bao quanh, thì y rằng, một đến hai ngày sau sẽ có mưa. Nếu đám mây mỏng, lơ phơ quấn lấy Đầu Rồng, thì 3-4 ngày sau trời mới mưa. Những trận mưa dội xuống Fansipan sớm hay muộn phụ thuộc vào độ mỏng hay đậm của lượng mây phủ trên đỉnh Đầu Rồng.

Mưa lớn hay mưa bé, mưa ở khu vực nào, nhìn vào đỉnh Đầu Rồng, ông Lâm cũng đoán biết được. Theo khẳng định của ông, nhìn vào đỉnh Đầu Rồng, ông dự báo thời tiết chính xác đến 90%. Kinh nghiệm này được ông Lâm rút ra từ hơn chục năm sống trong hang đá trên độ cao 2.900m, gần đỉnh Fansipan.
Đỉnh Đầu Rồng ở ngay bên trái đỉnh Fan, nên hàng ngày ông đều quan sát nó. Ông cũng truyền lại kinh nghiệm này cho các đồng chí kiểm lâm ở Vườn Quốc gia Hoàng Liên và các đồng chí kiểm lâm sử dụng để dự báo thời tiết cho mỗi chuyến đi rừng.

< Đỉnh Đầu Rồng nhìn từ đỉnh Fan xuống.

Vậy nên, trong mỗi chuyến vào Hoàng Liên Sơn cùng ông Lâm, ông đều ngó xem đỉnh núi đó, rồi mới quyết định có vào rừng hay không. Lúc đang đi rừng, thấy đỉnh Đầu Rồng có “thông tin” báo mưa, là ông giục giã lên đường rời núi. Đỉnh Fan lạnh giá, gặp mưa lớn, để ướt người là mất mạng như chơi.

Điều bất thường nhất trong suốt hơn 10 năm sống trên đỉnh Fansipan mà ông Lâm nhận ra, đó là, suốt cả tháng đầu năm 2010, ông chú ý quan sát từ sáng đến chiều, song không hề thấy đám mây nào bao phủ đỉnh Đầu Rồng.

Băng vẫn đông cứng trong kẽ đá, nhưng mặt đất thì khô cong, các dòng suối ngừng chảy, lá khô lạo xạo dưới chân người. Vào mua khô, đồng bào ở các xã xung quanh lại tích cực vào rừng hạ cây, đốt rừng làm nương, rồi sấy thảo quả, đào lò nung gỗ lấy than hoa, nên đã để xảy ra thảm họa cháy rừng khủng khiếp nhất từ trước đến nay, thiêu mất ngót ngàn ha rừng nguyên sinh quý giá. Vụ cháy rừng đó, sức người là quá nhỏ. Ngọn lửa chỉ dừng lại khi những trận mưa rào như trút nước xảy ra. Đỉnh Đầu Rồng đã báo cho ông Lâm biết về trận mưa lớn đó.

< Núi Giời Đánh. 

Từ nhiều năm nay, ông Lâm vẫn theo dõi đỉnh Đầu Rồng. Nếu trong thời gian dài, đỉnh Đầu Rồng vẫn trong vắt, hiện rõ trước mắt, không có đám mây dù to bằng cái nong quấn quanh, thì nhất định thời tiết khô hanh xảy ra trên một khu vực rộng lớn.

Khi đó, ông Lâm thường thông báo cho lực lượng kiểm lâm. Kiểm lâm sẽ tăng cường quản lý rừng, nghiêm cấm đồng bào đốt nương làm rẫy, cấm khách du lịch đốt lửa trại đêm trên đường chinh phục đỉnh Fan. Vào thời điểm hanh khô, nếu xảy ra cháy rừng, thì số phận đại ngàn Hoàng Liên chỉ còn biết ngóng vào… Trời.

Núi Giời Đánh

< Những vết sét đánh ở núi Giời Đánh.

Đứng ở miệng cái hang ông Lâm trú ngụ trên độ cao 2.900m, ông Lâm chỉ tôi đỉnh núi nham nhở vết sẹo, chỗ đen, chỗ vàng, thậm chí cả mảng núi lở mất. Ông đặt tên cho đỉnh núi ấy là đỉnh Giời Đánh. Lý do ông gọi đỉnh núi này như thế là bởi hễ mây mù vây kín đỉnh Fan, y rằng ngọn núi này chịu trận. Những tia sét sáng lòa phóng xuống, những tiếng nổ như xé toạc bầu trời và tiếp đó là đất đá bay mù mịt.

Ngọn núi Giời Đánh ở ngay trước mắt ông Lâm, cách hang ông ở chỉ độ 400m theo đường chim bay, nên mỗi khi Thiên Lôi nổi giận lôi đình, đầu ông cũng choáng váng. Cái hang ngay trên hang ông trú ngụ là hang của đàn khỉ. Đàn khỉ cũng chui tọt vào hang tránh sét. Cách hang khỉ một đoạn là gia đình nhà gấu ở, cũng chui hết vào hang để bảo toàn mạng sống.

Nhưng thực tế, chẳng bao giờ Thần Sét giáng sang mỏm núi ông Lâm cùng đàn khỉ và gia đình nhà gấu ở. Theo ông Lâm, có thể mỏm núi Giời Đánh có nhiều kim loại, thu hút các tia lửa điện trong những đám mây dồn tụ ngay đỉnh Fan.

< Một mảng núi mới bị sét đánh vỡ ở phía Đông núi Giời Đánh.

Tôi háo hức muốn trèo lên tận đỉnh núi Giời Đánh, xem nơi những vết sét đánh nham nhở có kim loại gì không. Sau khi ông Lâm nhìn mỏm Đầu Rồng, biết thời tiết không có mưa, nên dẫn tôi đi. Tuy nhiên, đỉnh Giời Đánh dốc đứng, toàn đá là đá, không thể trèo nổi. Chỉ có những cây dây leo mọc ra từ kẽ đá. Từng mảng núi bị cháy xém vì Thiên Lôi nổi giận.

Ông Lâm bảo, nhiều lần sét đánh, quả núi bốc hỏa. Nhưng mây vần vũ trên bầu trời, một lát sau thì mưa dội xuống, nên đám lửa lại tắt. Tuy nhiên, năm 1998, đã có một tia sét giáng xuống, lửa bốc lên, nhưng cơn lốc bất ngờ đã cuốn mây đi hết. Không xảy ra mưa, cả ngàn héc-ta đại ngàn Hoàng Liên Sơn đã bị thiêu rụi, để lại hàng loạt “thung lũng chết” trải dọc dãy Hoàng Liên Sơn, dấu tích vẫn còn rõ rệt đến nay.

Du lịch, GO! - Theo Dương Thụy Bình (VTC)

Read More

Suối Lâm - Ấn tượng khó phai

Theo Tỉnh lộ 623B từ thành phố Quảng Ngãi về hướng tây khoảng 20 cây số, rẽ vào hướng nam khoảng hơn mươi phút chạy xe  nữa là du khách  đã đến địa phận  xã Nghĩa Sơn - một xã giàu truyền thống cách mạng của huyện Tư Nghĩa.

Nơi đây, cộng đồng người dân tộc Hrê sống hiền hoà dưới những nếp nhà nằm rải rác ven một dòng suối lớn, bốn mùa rì rào dòng nước trong xanh, tưới mát cho những thửa ruộng bậc thang chạy uốn lượn theo những sườn núi thấp. Đấy là suối Lâm.

Để thưởng ngoạn nét độc đáo của suối Lâm, du khách sẽ tiếp tục cuộc hành trình của mình thêm mấy cây số nữa bằng xe máy. Để xe lại nơi đầu dốc, du khách bắt đầu chuyến du lịch khám phá bằng một cuộc leo núi ngược lên đầu nguồn của con suối.

Gọi là leo núi, nhưng thực chất là đi bộ qua một con dốc nhỏ chừng vài mươi phút đường rừng. Đầu nguồn suối Lâm đã hiện ra trước mặt khách, một bức tranh sơn thuỷ hữu tình. Một dãy núi cao, sừng sững uy nghiêm với những cây cổ thụ già nua trầm mặc soi bóng xuống dòng suối xanh chảy len lỏi qua những phiến đá được bào mòn qua năm tháng (ảnh). Du khách như đắm mình trong cái hoang dã của thiên nhiên.

Suối Lâm được bắt nguồn từ huyện Minh Long, chảy qua dãy núi cao và xuyên qua những khu rừng già được nhân dân địa phương ở đây bảo vệ rất nghiêm ngặt. Vì thế, dòng suối được những cây cổ thụ già nua chắt chiu từng giọt nước. Hiền hoà tưới tắm cho những thửa ruộng vùng cao. Vào mùa khô, ở ngoài kia nhiệt độ có thể làm cho du khách bức bối nhưng khi vào đến đây, dòng suối như một cái máy điều hoà nhiệt độ khổng lồ xua tan hoàn toàn cái nóng bức.

Đến đây du khách có thể thư giãn bằng nhiều cách. Có người lại thích thú lần theo những tảng đá để đi ngược dòng suối, khám phá vẻ đẹp của đầu nguồn. Có người lại ngâm mình vào những vực nước sâu mà tung tăng lặn ngụp, tận hưởng cái mát lạnh của dòng nước suối. Có người lại thích thú đi ven dòng suối, sục vào các kẽ đá để tìm những con ốc đá đen nhánh, có người với cái kính lặn và khẩu súng bắn cá tự chế để sục tìm từng con cá suối để chuẩn bị cho bữa trưa. Có người lại mắc võng dưới tán lá rừng, nằm đong đưa thả hồn lãng đãng với những vòm lá xanh miên man, bất tận.

Buổi trưa, những món ăn được bày ra trên những chiếc lá chuối rừng. Ngoài những món đem theo, còn có món ốc đá và cá suối nấu với rau min (tầm phục) du khách tự tìm lấy. Húp chén canh ngọt mát, cắn miếng ốc đá sậm sật ngọt thanh nơi đầu lưỡi dưới tán lá rừng mát lạnh, nghe tiếng nước róc rách của dòng suối mà lòng du khách như thăng hoa, bao muộn phiền của cuộc sống thường nhật gần như tan biến.

Du lịch, GO! - Theo Nho Vũ (báo Quảng Ngãi), internet

Read More

Ếch đồng xào dứa

Cứ đến tháng Ba, những người con xa quê luôn nhớ về những chiều vác cần đi câu ếch. Nhớ món ếch đồng xào dứa trong bữa cơm giữa nơi làng quê đến nao lòng.

Tháng Ba, khi bông lúa vụ xuân đang vươn mình ngậm sữa để dâng cho đời hạt ngọc trắng ngần thì cũng là lúc nước trên đồng tụ về những chiếc ao bên cạnh ruộng lúa. Cá đồng, ếch, nhái và nhiều loài thủy sinh cũng theo nước tập trung về trú ngụ để tránh cái nắng nóng của mùa hạ đang đến gần.

Chiều nhạt nắng, người dân xứ Quảng quê tôi lại vác cần câu ra đồng, tìm đến những chiếc ao um tùm lau sậy để câu ếch. Dụng cụ câu ếch thường là chiếc cần trúc nhỏ hơn ngón chân cái người lớn với chiều dài khoảng trên 2m được nối với sợi dây cước. Bên cạnh đó còn có chiếc vợt lưới để đón lấy ếch trước khi rơi trở lại ao.

Không giống như câu cá và những loài thủy sinh khác, câu ếch không cần dùng lưỡi câu mà chỉ cột mồi vào sợi dây cước. Mồi câu là nhái đồng, thỏi cao su… hay có thể là một đóa hoa vạn thọ to chừng bằng ngón tay cái buộc chặt vào đầu sợi dây để dẫn dụ ếch.

Người câu cứ việc đong đưa chiếc cần sao cho thỏi mồi luôn di động trên mặt nước thế là ếch ta liền nhảy vồ tới đớp. Chỉ chờ có thế là nhấc nhẹ chiếc cần lên cao và đưa vợt đón lấy những chú ếch béo tròn, tránh giật mạnh sẽ làm cho ếch rơi trở lại ao trong tiếc nuối khôn nguôi.

Khi bị nhấc lên khỏi mặt nước, theo phản xạ tự nhiên, ếch cố ngậm chặt mồi và bám hai chân trước vào nơi tiếp giáp giữa mồi và sợi dây câu đến khi nhận ra bẫy thì đã nằm gọn trong vợt.

Với người dân quê thì có nhiều cách bắt ếch, nhưng thú nhất vẫn là đi câu và bắt ếch bằng tay lúc chúng đang giao phối khi những cơn mưa đầu mùa tắm mát ruộng đồng. Nhưng thịt ếch ngon nhất vẫn là tiết tháng Ba với câu nói cửa miệng: “Ếch tháng Ba, gà tháng Mười”.

Với gà thì tháng mười là thời điểm thu hoạch lúa mùa, tha hồ nhặt thóc rơi vãi, nên thịt rất béo và thơm ngon. Và tháng Ba là thời điểm ếch có nhiều thức ăn sâu bọ và côn trùng, còn là khoản thời gian tích tụ năng lượng cần thiết cho mùa sinh sản  nên ếch luôn mập tròn, thịt rất thơm ngon.

Thịt ếch có thể làm nhiều món như: ếch nướng sả ớt, xào lăn, xào mướp, nấu cháo… nhưng có lẽ hấp dẫn nhất vẫn là món ếch đồng xào dứa.

Ếch sau khi câu về, rửa sạch, chặt bỏ đầu và bàn chân, mổ bụng rồi chặt miếng nhỏ vừa ăn, rửa qua nước gừng và để cho ráo. Sau đó, chuẩn bị đầy đủ gia vị như: muối, tiêu, đường, mỳ chính, nước mắm… ướp với thịt ếch.

Dạo quanh vườn nhà chọn hái trái dứa vừa chín và gọt sạch, bỏ lõi rồi cắt miếng vừa ăn. Kiếm ít hành lá cùng với các loại rau thơm ưa thích. Đun nóng chảo dầu ăn cùng với hành tím và tỏi đã băm nhỏ và cho thịt ếch vào xào chín rồi mức ra đĩa. Tiếp tục làm nóng dầu ăn để xào dứa rồi cho thịt ếch trở lại chảo, đảo nhanh tay và nhấc xuống khỏi bếp, múc ra đĩa, rắc hành lá và rau thơm lên trên thế là ta đã có món thịt ếch xào dứa.

Đĩa ếch đồng xào dứa như mời gọi với màu vàng của dứa và thịt đã chín, màu xanh của hành lá và các loại rau thơm cùng với màu đỏ tươi của vài lát ớt thái mỏng để tăng thêm vị cay… khiến ta không thể ngó lơ nơi khác.

Gắp miếng thịt ếch cho vào miệng như đang thưởng thức cả hương đồng gió nội với vị ngọt thơm của thịt ếch, thơm nồng của tỏi, hành tím, vị cay dịu của tiêu… cùng với vị ngọt xen lẫn vị chua thanh thoát của dứa. Thật là “cả đất trời đang nằm gọn trong ta” như những “thi sĩ vườn” vẫn thường ngâm nga khi được nhấm nháp món khoái khẩu này. Miếng dứa cũng ngon không kém làm thỏa lòng cả những thực khách sành ăn.

Phụ nữ khéo tay chỉ cần dăm con ếch do chồng, con câu về cùng với rau trái trong vườn nhà là có thể chế biến thành món ăn “hút” cơm. Có đĩa thịt ếch xào dứa, các ông liền mang ra mái hiên nhà rồi hú gọi vài người hàng xóm là đã có một bữa nhậu thịnh soạn.

Nhiều người khi chế biến món ếch đồng xào dứa đã cho thêm thịt heo và mộc nhĩ, nhưng với người dân quê tôi thì chỉ cần thịt ếch và dứa cùng với vài loại gia vị là đã “hút” cơm, “bắt” rượu lắm rồi… Và cứ đến tháng Ba, những người con xa quê luôn nhớ về những chiều vác cần đi câu ếch. Nhớ món ếch đồng xào dứa trong bữa cơm giữa nơi làng quê đến nao lòng.

Du lịch, GO! - Theo Trang Thy (báo Quảng Ngãi), ảnh internet

Read More