Độc đáo bánh chưng đen

Bánh chưng hay còn gọi là bánh chưng cẩm là món bánh không thể thiếu trong mâm cỗ cúng gia tiên của người dân tộc Thái Tày Thanh (Thái đen) ở Quỳ Hợp, Nghệ An. Bánh được nhuộm đen, có vị bùi bùi, thơm mát, không gây nóng cổ, nóng bụng như bánh chưng bình thường.

Nguyên liệu chính chỉ là gạo nếp trắng và được nhuộm đen bằng tro rơm, chứ không phải làm từ nếp cẩm hay là loại nếp có màu đen tự nhiên. Để bánh có màu đen đẹp bóng, ngay từ tháng 10 âm lịch, sau vụ gặt lúa mùa, người ta chọn nếp và rơm cất sẵn. Nếp phải chọn loại nếp dẻo thơm nhất, lựa bông đẹp, chắc hạt, đạp lấy hạt, giã đến khi trắng. Rơm chọn những cọng nếp, to, vàng ươm, đem về phơi khô, đốt thành tro, vò kỹ, rây lấy phần mịn nhất rồi trộn với gạo nếp thơm.

< Những phụ nữ giã lúa lấy gạo và lấy cọng rơm để riêng.

Công đoạn cầu kỳ nhất là trộn bột tro nếp với gạo sao cho khi thử miết mạnh hạt gạo trên đầu ngón tay, thấy vẫn tròn vẹn màu đen nhánh mới đạt. Ngoài ra, trước khi gói bánh thêm ít hạt Nga Chiếng (một loại vừng mọc tự nhiên trong rừng - PV) xay nhỏ trộn vào để tạo vị đậm đà cho bánh. Công thức pha trộn thì tuốt bao nhiêu lúa thì lấy bấy nhiêu rơm.

Bánh chưng đen thường thì không có nhân, lá gói bánh cũng dùng lá dong rừng rửa sạch, lau khô mới đem gói.

< Người dân gói bánh với sản phẩm ngũ cốc đều có màu đen. Đây là đặc trưng riêng của bánh chưng đen người Thái.

Việc chuẩn bị nguyên liệu cho bánh chưng đen chỉ có người con dâu trưởng trong nhà làm, gói bánh và luộc bánh do đàn ông trong nhà có kinh nghiệm và khéo tay làm. Các thành viên khác chỉ phụ giúp.

Bánh đen người Thái được gói theo 4 loại. Đầu tiên là "Khâu tôm kháu khoài" (bánh sừng trâu) -bánh nhọn, hình sừng con trâu. Loại bánh này có ý nghĩa cầu cho đàn trâu khỏe mạnh, sinh sôi để cày kéo.
Loại thứ hai là bánh "Khâu tôm cộp" (Bánh đôi) - mỗi chiếc bánh là một cặp đôi gói nhỏ, hình trụ. Bánh thể hiện quan điểm cầu may cho gia đình hạnh phúc.

Loại bánh thứ ba là: "Bánh Khâu tôm khuản tụ" (Bánh gậy) - gói bánh hình chiếc gậy. Loại bánh này có ý cầu cho người già được sống lâu.

Loại bánh thứ tư là "Khâu tôm pom" (Bánh hình vuông nhỏ). Bánh lớn hơn hộp diêm, buộc thành chùm, mỗi chùm 5 bánh. Loại bánh này có ý nghĩa cầu cho sung túc, mọi sự tròn trịa, đầy đủ trong năm mới.

Mùi gạo nếp thơm quyện với mùi tro nếp khiến người ăn có cảm giác như đang được giao hòa cùng cỏ cây, ruộng đồng, cùng thiên nhiên hoang sơ miền Tây xứ Nghệ. Nét độc đáo của bánh chưng đen còn ở vị bùi bùi, thơm mát, không gây nóng cổ, nóng bụng như bánh chưng thường nên có tác dụng “hạ hỏa”. Theo quan niệm của người Thái xưa, tài khéo léo khi gói bánh chưng đen là một tiêu chí để chọn nàng dâu.

Du lịch, GO! - Theo Pháp luật xã hội, internet

Read More

Phận đào…

Vậy là, chỉ còn vài canh nữa là giao thừa. Trời đất chuyển mình sang năm mới – năm 2013, mà số 13 vốn chả phải là số may mắn theo quan niệm của người Việt ta.

Hà Nội hôm nay trở gió, cái lạnh bất chợt ùa về để như góp đủ phong vị của cái Tết miền Bắc vậy. Bất chấp kinh tế sụt giảm, bất chấp lạm phát trượt giá, người Hà Nội vẫn đi sắm tết, chơi tết.

Người Hà Nội vốn thanh lịch, tao nhã nên vẫn đào, vẫn quất, vẫn hoa cúc trắng trong chậu sứ Bát Tràng, dù rằng có chút lo lắng, ưu tư ẩn giấu ở đâu đó.

Lại nhớ chuyện về hoa đào, cố nhà văn Băng Sơn từng kể rằng, đào có nhiều loại. Đào bích là thứ đào phổ biến nhất, cành tròn, như cái ô đặt ngược, hoa thắm đỏ, rải đều trên khắp các cành chi, cành tăm, hoa chen nụ, nụ đỡ hoa, như một tình yêu nồng nàn, chan chứa.

Có thể cắm trong phòng khách sang trọng, phòng lễ tân, trên bàn nhỏ tiếp khách, cũng có thể cắm trên bàn thờ làm hương nến thêm lung linh huyền ảo.

Đào phai, cũng là hoa kép nhiều tầng cánh như đào bích, nhưng hoa nhạt hơn, phơn phớt má hồng, làm ta nhớ đến câu thơ Nguyễn Du: ''Lối mòn cỏ lợt màu sương...", nó là màu của má hồng trinh nữ, là màu đượm chút phôi pha sương gió, là thanh lịch mà kín đáo kiêu kỳ, là nâng niu mà không thể phàm phu bỗ bã.

Đào ta là loài đào ăn quả, hoa phớt hồng như đào phai nhưng hoa đơn năm cánh, cành mang vẻ tự nhiên, nhiều lộc non về sớm trước xuân nên có vẻ sum suê tài lộc. Một cành to trong chợ, ta có thể mua một nhánh vừa tầm căn phòng ta ở, cưa ngay tại chợ càng vui.

Hiếm hoi lắm khi sau hàng chục năm mới gặp một cành bạch đào, đào mà hoa trắng ngần như tuyết, như bông nõn, mang nguyên vẻ băng trinh thanh khiết của tiên giới chưa nhuốm bụi trần. Bạch đào quý vì sự trắng trong ấy và quý vì nó hiếm hoi…

Tôi dạo một vòng quanh những chợ hoa Hà Nội đúng thời khắc chợ hoa đã vãn, người người bắt đầu rục rịch quay về nhà quây quần bên mâm cơm tất niên. Những gốc đào thế cổ đã được thuê được mua đi đâu hết, chỉ còn lèo tèo những cành đào lẻ, những gốc đào ghép vẹo vọ, héo hon qua mấy ngày nắng.

“Giờ này mà không bán được là coi như ế, dọn mà về thôi” – mấy chị bán đào thở dài nhắc nhau. Và họ dọn hàng thật. Cành đào lẻ bắt đầu được gom bó lại như bó củi.

Có chị bán đào to béo hăng hái bẻ cành đào răng rắc để bó vào cho rất gọn, thật chặt. Cánh hoa đào bung rơi lả tả, những cánh hoa đào thật dày, thật nhuận rơi xuống đất bị người đi đường giẫm lên. Màu hoa đang tươi bỗng quắt thẫm lại.
Lẽ nào, đào đang khóc!

Bất chợt nghĩ, cùng là hoa đào, nhưng mỗi hoa một phận. Cùng là hoa đào nhưng giờ này có những bông hoa được nâng niu ấm áp trang trọng giữa nhà. Trẻ con ríu rít treo bóng bay, treo đèn điện nhấp nháy, còn có cả những bao lì xì óng ánh nữa. Có người mê đào, mua được cây đào ưng ý còn lặng lẽ ngồi ngắm cây đào của mình. Đào lúc ấy là mỹ nhân được cưng chiều!

Cùng là phận đào, cùng một màu hoa nhưng có những cành đào bị bẻ vụn gập ngoài lề đường, chờ xe rác đến chở đi làm… củi. Nó đua sắc đến kiệt cùng, chờ khách đến mua đem về nhà những mong được rực rỡ hết đời hoa ngắn ngủi.
Đào là thứ hoa thiêng, đậm chất hồn Việt. Nhìn hoa đào chợt nghĩ đến phận người ngược xuôi…

Du lịch, GO! - Theo Minh Tiến (Petrotime), internet

Read More

Làng lay ơn của "thủ đô hoa sông Ba"

Làng hoa lay ơn bên chân cầu Đà Rằng (TP.Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên) những ngày giáp tết nhộn nhịp hơn hẳn. Người dân trồng hoa thường chào đón du khách một cách thân tình.

Đi bộ thong dong trên con đường ven sông Đà Rằng (hay sông Ba), nhiều người trẩm trồ khi trông thấy mấy cành lay ơn đầu tiên đã hé nở đủ sắc màu để đón xuân.
Xã Bình Ngọc, TP.Tuy Hòa là một trong những nơi trồng lay ơn nhiều nhất của “thủ đô hoa sông Ba” với tổng diện tích khoảng 22m2, tập trung ở các thôn Ngọc Phước 1, Ngọc Phước 2, Ngọc Lãng. Làng hoa là nơi cung cấp lay ơn chủ yếu cho cả tỉnh Phú Yên, kiêm luôn chuyên chở đi bán ở các tỉnh lân cận, vào tận Sài Gòn.

Ngày tết, người dân thường chưng hoa lay ơn trong nhà. “Hoa này trồng từ đầu tháng 10 âm lịch, tới khoảng 16 tháng chạp bắt đầu có người hỏi mua. Mỗi ngày tưới 2 lần, nếu không mưa gió nhiều thì nụ hoa mập đẹp lắm!” - anh Lê Huy Tính, một người trồng hoa ở đây cho biết. Ông Lê Văn Tiến, 52 tuổi, trưởng thôn Ngọc Phước 2, xã Bình Ngọc, nơi đây có nghề trồng hoa lay ơn từ lâu đời. Nhà ông cũng trồng được một sào (500m2) chừng 30 năm nay. “Trồng hoa coi vậy mà vui, tuy đầu năm nay mưa nhiều hoa bị ngập một số. Nhà tui bao nhiêu năm nay sống bằng nghề này. Qua tết hết hoa thì trồng rau bán” – ông Tiến nói.

Hoa lay ơn có tới 7,8 màu nên người mua tha hồ chọn lựa: đỏ mập, đỏ vuông, trắng, vàng, tím cẩm, son sắt (vàng cam)… Cây hoa cao khoảng hơn nửa mét, một cây 4-5 nụ tươi roi rói khiến người mua cứ xuýt xoa “hoa đẹp, hoa đẹp”. Vì người ta mua hoa lúc còn xanh nụ, nên đi trong cánh đồng hoa mà bắt gặp hoa nào nở sớm, coi như bạn may mắn lắm đấy!

Theo ông Tiến, ở đây ít khách du lịch và thương lái nên hoa ở đây chủ yếu chở ra chợ hoặc bán cho thương lái ở các tỉnh, giá cả tùy theo ngày, càng cận tết giá càng cao. Thấy chúng tôi là khách du lịch, một chị nhổ bán cho chúng tôi hai bó, mỗi bó mười cây, lấy 15 ngàn đồng/bó, trong khi giá trung bình khoảng 30 ngàn đồng/bó. Chúng tôi được “thân chinh” nhổ chọn cây mình thích, lỡ nhổ trúng cây còn non, chủ luống hoa cũng cười xòa coi như không sao.

Vì có nền là cây cầu Đà Rằng sơn trắng, bầu trời xanh trong, nên hình du khách chụp với hoa đẹp vô cùng. Và chỉ có ở những làng hoa thôn quê thế này, bạn mới không lo bị chặt chém, hoa dỏm, mà còn được tiếp đãi chân tình bởi tấm lòng hồn hậu của người xứ nẫu. Và chỉ ở đây, nơi đất ven biển tươi tốt, có song bồi đắp phù sa mới cho ra những cây lay ơn đẹp nhất.

Tết Quý Tỵ, du khách cũng có thể ghé thăm chợ Tuy Hòa với những món ăn vặt nổi tiếng của miền trung, từ bún nem khô, bánh canh hẹ ăn kèm với cá dằm, xiên chả, xoài giòn... Để rồi lòng người thập phương ghé đón tết và du ngoạn ở Phú Yên sẽ cảm nhận địa phương này không chỉ có những danh thắng nổi tiếng như hải đăng Đại Lãnh, Gềnh Đá Đĩa, đầm Ô Loan… mà còn quyến rũ du khách với nét đẹp bình dị ở làng hoa dưới chân cầu Đà Rằng.

Du lịch, GO! - Theo Yến Trinh (TTO), internet

Read More