Về quê ngoại danh y Hải Thượng

Để tới được nơi gắn liền với cuộc đời của Hải Thượng Lãn Ông – danh y Lê Hữu Trác không phải quá khó, từ đường quốc lộ 1A rẽ vào cũng được, mà theo đường Hồ Chí Minh cắt sang thì cũng sẽ gặp thị trấn Phố Châu, huyện Hương Sơn. Quê gốc của ông ở Hải Dương, nhưng suốt cả cuộc đời học tập và hành nghề, ông lại lưu ở quê ngoại, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh.

Thế kỷ 18, ông sống vốn không thiếu nhiễu nhương, thế lực chính trị của các bên vua Lê chúa Trịnh tranh chấp quyền bính liên miên, ngay cả kinh thành Thăng Long cũng không nằm ngoài khói lửa binh đao. Bùng phát gớm ghê nhất trong lịch sử thời đó là nạn kiêu binh, nhưng chắc vùng núi nghèo Hương Sơn không phải chịu hậu quả gì cho lắm.

Hơn 300 năm sau, vùng này vẫn nghèo, chỉ có rừng là ngày càng thưa đi; và dòng sông Ngàn Phố thì chẳng còn đâu vẻ trong xanh thăm thẳm như lời truyền tụng từ xưa. Dòng sông thơ mộng hiểm trở ngày nào giờ toen hoẻn lòng, chơ vơ mấy con thuyền nhỏ.

Chữa bệnh cứu người không được mưu lợi

Núi Minh Từ còn đây, trên đó đặt mộ Hải Thượng Lãn Ông và tượng đài của ông.

Con đường lát đá dẫn từ chân núi qua mộ ông, rồi từ đó hướng lên đỉnh, trên đó đặt pho tượng đá chân dung vị danh y, xung quanh là những tấm phù điêu lớn khắc chữ Hán và bản dịch tiếng Việt những điều tâm đắc mà ông để lại. Tất cả đều trang nghiêm và dễ tạo ấn tượng về lòng tôn kính của hậu thế đối với ông, chỉ có điều… dường như không phù hợp lắm.

Một danh y tài hoa trác tuyệt, không màng danh lợi, rời bỏ kinh thành Thăng Long để tránh bả phù hoa, vui cùng muông thú hươu nai.

Một con người cả đời chuyên cần học tập và chữa bệnh, vị học giả đã viết nên những chữ: “Đạo làm thuốc là một nhân thuật chuyên lo tính mạng con người, phải lo cái lo của con người, vui cái vui của người, chỉ lấy việc chữa bệnh cứu người làm nhiệm vụ của mình, không được mưu lợi, kể công”. Và, chắc chắn không bao giờ ông mong sẽ được tạc tượng khổng lồ, đứng trên đỉnh núi để phóng tầm mắt ra xa. Nhất là khi đó là quê ngoại, một nơi cho tới nay vẫn còn nguyên vẻ nghèo khó rất quen thuộc ở miền Trung.

Chẳng nói đâu xa, xóm nhỏ quanh khu tưởng niệm của ông vẫn còn nhiều nhà lá lụp xụp, trên đồng ruộng chỗ nào cũng thấy nông dân lam lũ, song địa phương đã cho dựng tại đó khu tưởng niệm bề thế, quy mô và kiểu cách nhang nhác giống Văn Miếu ở Hà Nội, cũng nhà tiền đường, nhà bia, nội cung, hậu điện…

Hoang vắng đến lạ lùng, đó là hình ảnh ngày thường tại khu lưu niệm. Tất nhiên nơi đây sẽ đông đúc và nghi ngút khói hương vào ngày giỗ kỵ, ngày của nghề y hay khi đón tiếp đoàn khách phương xa tới dâng hương, nhưng dù sao cảm giác chơ vơ lạc lõng vẫn bao trùm lên khu di tích.

Khu tưởng niệm bề thế trên quê nghèo

Xưa kia, trên nền đất này, vị danh y tài hoa giản dị đã sống, viết nên bộ Y Tông Tâm Lĩnh, đúc kết học thuật của nhiều đời và đưa vào đó những lời răn dạy về y thuật. Đã gần 300 năm trôi qua, những bài thuốc và phương pháp chẩn trị bệnh của Hải Thượng Lãn Ông vẫn được lưu truyền rộng rãi và được sử dụng trong xã hội.

Nếu như vị thánh thuốc nam Tuệ Tĩnh được lịch sử công nhận là người đầu tiên đưa ra quan điểm “nam dược trị Nam nhân” thì Hải Thượng Lãn Ông có thể coi là một đại danh y đã có công nghiên cứu, tổng hợp và sắp xếp các phương pháp chữa bệnh hiệu quả thành hệ thống. Người như vậy hẳn không bằng lòng việc hậu thế chỉ lo dựng khu tưởng niệm thật to mà xung quanh vẫn lam lũ bần hàn.

Càng tương phản hơn là trụ sở của hội đông y huyện đặt trong trung tâm thị trấn Phố Châu, tại đây danh y Lê Hữu Quý, hậu duệ bảy đời của Hải Thượng Lãn Ông cùng các đồng nghiệp đang hành nghề y. Một khu đất nhỏ, vài ba căn nhà nhỏ, trong đó đáng thương nhất là nhà bốc thuốc, cho tới nay vẫn là căn nhà gỗ đơn sơ.

Thuốc đông y tất nhiên không đòi hỏi vô trùng tuyệt đối nơi chế biến như tân dược, nhưng cảnh phơi thuốc trên nia đặt ở bậc thềm nhà quả không khỏi khiến người ta bùi ngùi. Giữa sân, pho tượng nhỏ của danh y Hải Thượng Lãn Ông đắp bằng ximăng tróc lở, nhỏ xíu, nhưng càng nhìn càng thấy có tình hơn pho tượng đá sừng sững trên núi Minh Từ.

Xét cho cùng, khi cuộc sống của cư dân bản địa còn quá khó khăn, khi vùng Hương Sơn vẫn bị coi là xa xôi diệu vợi, có thể nào coi những công trình to tát, dù để ghi nhớ công ơn hay tưởng niệm, lại phù hợp với tư tưởng của một con người giản dị không màng danh lợi? Nhưng biết sao được, khi căn bệnh sính thành tích, lúc nào cũng thích phô trương đã trở thành bệnh trầm kha trên mọi tỉnh thành của đất nước, quê ngoại của danh y ắt cũng không phải là cá biệt với triệu chứng này.

Phố Châu là thị trấn huyện lỵ, trung tâm kinh tế, hành chính, văn hoá của huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh và là trung tâm dịch vụ xuất nhập khẩu hành lang Đông Tây (quốc lộ 8) của tỉnh Hà Tĩnh. Dân số dự kiến năm 2010 khoảng 11.000 người, đến năm 2020 khoảng 18.000 người. Phố Châu nằm ở điểm giao lưu của đường quốc lộ 8 và đường Hồ Chí Minh, cách thành phố Vinh, thị xã Hồng Lĩnh lần lượt là 50 km và 35 km.

Du lịch, GO! - Theo Long Tuyền (SGTT), internet

Read More

Chùa Phổ Quang

Chùa Phổ Quang tọa lạc ở số 643 đường Phổ Quang, phường 2, quận Tân Bình - TP HCM. Nằm gần cuối con đường nhỏ, gắn liền với những thăng trầm của lịch sử, đây là địa điểm thu hút nhiều du khách đến tham quan. Cảnh quan nơi đây rất đẹp và thanh tịnh.

Giữa nhịp sống náo nhiệt thường ngày của thành phố, chùa Phổ Quang tựa như một chốn bồng lai, đượm vẻ huyền diệu, đem lại không khí tịch liêu đến nhẹ lòng cho bất cứ ai ngay khi vừa đặt chân đến. Chùa Phổ Quang do hòa thượng Nguyễn Viết Tạo (pháp danh Thanh Cảnh) khởi công xây dựng từ năm 1952 với kiến trúc ban đầu còn khá đơn sơ.

Theo lời kể của hòa thượng Thích Như Niệm - trụ trì chùa hiện nay, vào năm 1960 chùa được xây dựng lại với nhiều nét kiến trúc mới do kiến trúc sư Nguyễn Ngọc Bản thiết kế. Năm 1999, chùa Phổ Quang được giao cho Thành hội Phật giáo TPHCM quản lý dưới sự trụ trì của hòa thượng Thích Như Niệm.

Trải qua nhiều thăng trầm, chùa Phổ Quang vẫn giữ nguyên nét đẹp nên thơ ban đầu. Những mái ngói chùa cong cong dưới tia nắng chiều hòa cùng gió lộng tạo nên cảnh quan êm đềm, thoát tục. Khuôn viên chùa hiện nay rộng hơn sáu ngàn mét vuông với những hàng cây rợp bóng mát trước sân chùa, chánh điện.

Trước chùa là tam quan với lầu chuông mái ngói và Đại hồng chung nặng 1,2 tấn được đúc năm 1962. Bước qua cổng, du khách sẽ thấy hai dãy nhà Đông, Tây nằm yên bình tự bao đời. Lối vào chánh điện rợp xanh những hàng cây. Chánh điện được bài trí rất trang nghiêm, ở giữa là tượng Phật Di đà to lớn, uy nghi, cao gần 7m, đường kính rộng hơn năm mét do nhà điêu khắc Phúc Điền khắc họa; hai bên là bàn thờ mười bức Thập Điện bằng gỗ có từ năm 1950, mỗi bức cao 0,64m.

Bao xung quanh bờ tường phía trong chánh điện còn có các bức tranh tường khổ lớn miêu tả những sự tích liên quan đến giáo lý nhà Phật. Chánh điện rộng, mát nhưng vẫn không kém phần uy nghi. Quần thể kiến trúc ở chùa Phổ Quang khá độc đáo với nét đặc trưng của các ngôi chùa cổ miền Bắc.

Một trong những đặc điểm khiến chùa Phổ Quang trở thành nơi được nhiều du khách yêu thích tìm đến chính là nét thanh bình, yên ả khó tìm thấy giữa lòng thành phố đông đúc người, xe.

Cánh cổng chùa xưa cũ như đã đứng đó tự bao giờ, những mái ngói cong vênh, rợp trời cây lá xanh ngắt trong khuôn viên sân chùa. Đứng ở đây vào bất cứ thời điểm nào trong ngày cũng có thể nghe được tiếng chim kêu ríu rít, mọi âu lo phiền muộn cùng những bon chen tất bật gác bỏ lại bên ngoài.

Nét đẹp ở chùa Phổ Quang hài hòa, gắn liền với cảnh vật xung quanh. Có lẽ vì thế mà hàng năm chùa Phổ Quang chào đón rất nhiều du khách tìm đến chiêm bái, vãn cảnh, thả mình vào không gian thoáng đãng.

Du lịch, GO! - Theo My Tour, internet

Read More

Cà phê trên đường phiêu du

Trong những hành trình rong ruổi, được uống ly cà phê ở lưng chừng đèo khi hoàng hôn xuống, bên bờ suối khi bình minh lên... thì thật không còn gì thú vị bằng.

< "Tiệc" cà phê ở thảo nguyên xanh Yên Minh (Hà Giang).

1. So với thưởng trà thì cà phê xem ra không phức tạp lắm. Đồ nghề đi kèm cũng không đòi hỏi phải chén tống, chén quân, khay đĩa lích kích lại dễ vỡ. Trong khi trà đòi hỏi một không gian tĩnh, một địa điểm tĩnh thì cà phê có phần linh động hơn nhiều. Có lẽ vì thế, cà phê trở thành món ngon khó bỏ của nhiều khách lữ hành trên đường phiêu du.

Trong nhiều hành trình rong ruổi, việc dừng chân và ghé vào quán nhỏ dọc đường để uống ly cà phê cho tỉnh táo đã là cái thú. Mà được uống cà phê dọc đường, lưng chừng đèo khi hoàng hôn xuống, bên bờ suối khi bình minh lên... những nơi mà chả bao giờ có quán cà phê dịch vụ thì thật không còn gì thú vị bằng.

2. Những năm 2006, khi phong trào uống cà phê trên đường phiêu du bắt đầu được dân đi bụi bằng xe máy đưa vào lộ trình như một việc không thể thiếu, đồ nghề chuẩn bị cho món ngon xem ra khá đơn giản.

Cà phê tan có sẵn đường, sẵn sữa. Một cái xoong nhỏ, mà thời đó xoong khuấy bột cho trẻ em là thích hợp nhất. Vào hiệu thuốc mua vài chai cồn sát trùng. Chai nước lọc và một lon nước ngọt rất không liên quan đến món cà phê.

Dẫn đoàn sẽ là người chọn thời điểm và địa điểm hạ trại, thường khi xuất phát khoảng một giờ đồng hồ, các thành viên nhóm bắt đầu phiêu với nắng, gió, núi, đèo, mây, nước… thì sẽ dừng lại. Mỗi người mỗi việc. Lon nước ngọt cắt ra làm đôi, lấy đáy để đựng cồn nước. Ba viên đá kê lại thành bếp, xoong khuấy bột bắc lên, đổ nước vào, đun một loáng là sôi.

< Không có nồi thì dùng tạm lon coca nấu nước.

Cà phê tan pha ra, nóng hổi, thơm ngào ngạt. Có ly giấy thì mỗi người một ly trang nhã. Còn không thì chai nước suối cắt khéo là có 2 cái ly quá tiện rồi.

Giản tiện hơn, một lần dừng chân ở ngã ba Lử Thẩn, đường đi Bản Phố (Bắc Hà), Simacai, một sớm mùa đông mà nắng lên trong vắt, hơi lạnh của núi rừng vẫn ẩm ướt dưới bánh xe, cả bọn thèm một ly cà phê khó tả. Chỉ có cà phê, có nước lọc, không có xoong, cũng không có cồn khô.

Nào có hề gì, một xe quay ngược lại độ vài cây số tìm mua một lon nước ngọt, cồn không có thì đã có củi khô, vỏ lá giòn rụm bên vệ đường. Bạn đồng hành tỉ mẩn mài bay nắp lon nước ngọt, rồi bắc bếp lá, dùng lon coca làm siêu đun nước, đổ cà phê vào hòa tan. Độ 15 phút sau là mỗi đứa đã chia nhau ngụm cà phê nóng bỏng lưỡi, thỏa mãn, phiêu diêu.

< Pha cà phê bằng xoong.

3. Một chặng đường dài hơn 5 năm đã trôi qua, câu chuyện về những ấm cà phê trên đường phiêu du đã có nhiều biến chuyển, dù vẫn còn đó những con người đầy ắp đam mê xê dịch trong trái tim. Một chiếc siêu sáng loáng bé xinh đã thay thế chiếc xoong khuấy bột. Những nhóm đi cầu kỳ mang theo cả bếp gas du lịch, tiện dụng và rất chuyên nghiệp.

Thay vì uống cà phê hòa tan, dân đi bắt đầu mang theo phin, cà phê bột, đường, sữa, ly giấy... Và thế là không cần vào quán, tự chúng ta đã thành... chủ quán, đợi cà phê tí tách rơi ngay trên đỉnh đèo hay trên một bờ sông lộng gió.

Uống cà phê trên đường thiên lý giờ đã thật đậm chất “chơi” với dân du lịch, nhất là với dân đi xe đạp hay xe máy vì với ôtô thì quá thuận lợi trong việc vận chuyển công cụ, dụng cụ và nguyên liệu cho thú chơi tao nhã và thi vị này.

4. Một trong những chi tiết nên có của một buổi cà phê tao nhã trên đường thiên lý đó chính là âm nhạc. Chỉ bằng một chiếc loa du lịch chạy pin và một thiết bị nghe nhạc phù hợp, thanh âm của những bản tình ca rộn ràng hay réo rắt sẽ cùng bạn ghi dấu vào hành trình những khoảnh khắc khó quên.

Dọn dẹp kỹ lưỡng trước khi rời đi, để lại cho nơi ta đến chỉ là những dấu giày bám bụi và mang đi những kỷ niệm ngọt ngào, hẳn là một thứ văn hóa cà phê trên đường thiên lý hay ho.

Du lịch, GO! - Theo Băng Giang (Tuổi Trẻ), internet

Read More