Khám phá ‘tứ đại đèo’ Tây Bắc

Tây Bắc là vùng miền núi phía Tây của miền Bắc Việt Nam. Địa hình của vùng này vô cùng hiểm trở với nhiều khối núi và dãy núi cao sừng sững sinh ra những con đèo dài, khúc khuỷu đầy thách thức.

Xin giới thiệu những con đèo được liệt vào danh sách ‘tứ đại đèo’ của vùng Tây Bắc:

Đèo Pha Đin

Đèo Pha Đin còn được gọi là Dốc Pha Đin, có độ dài 32km nằm trên quốc lộ 6, một phần thuộc xã Phỏng Lái, huyện Thuận Châu (Sơn La) và một phần thuộc xã Tỏa Tình, huyện Tuần Giáo (Điện Biên).

Tên gọi đèo Pha Đin nguyên gốc xuất xứ từ tiếng Thái, Phạ Đin, trong đó Phạ nghĩa là "trời", Đin là "đất" hàm nghĩa nơi đây là chỗ tiếp giáp giữa trời và đất.

Người Lai Châu (nay là Điện Biên) và Sơn La từ xa xưa còn lưu truyền câu chuyện kể về cuộc bàn thảo tìm cách vạch định ranh giới của hai địa phương bằng một cuộc đua ngựa vượt dốc Pha Đin. Người và ngựa của cả hai phía đều đồng thời xuất phát từ hai dốc đèo. Hai dũng sĩ và hai con tuấn mã đều có sức mạnh và ý chí như nhau nên khoảng cách mà họ đi được cho tới địa điểm gặp nhau trên đèo không chênh lệch bao nhiêu. Tuy vậy, phần ngựa Lai Châu phi nhanh hơn nên phần đèo thuộc về Lai Châu dài hơn một chút so với phần phía Sơn La.

Đèo có điểm cao nhất là 1.648m so với mực nước biển và địa thế rất hiểm trở với một bên là vách núi, một bên là vực sâu. Lúc lên dốc và xuống dốc, con đường đèo ngoằn ngoèo với 8 cung đường cua hết sức nguy hiểm, bán kính đường cong dưới 15m và bên cạnh đó là vô số các khúc cua tay áo, cua chữ A, chữ Z trong đó có nhiều đoạn chỉ đủ cho một ô tô đi qua.

Trên lưng chừng đèo Pha Đin thường mịt mờ mây phủ, dưới chân đèo là những bản làng lác đác. Đứng trên dốc đèo phía tỉnh Điện Biên nhìn xuống du khách sẽ thấy thung lũng Mường Quài trải rộng với ngút ngàn màu xanh của đồi núi, thấp thoáng những làng bản đầu tiên của huyện Tuần Giáo. Tuy nhiên, khi lên đến gần đỉnh đèo thì hầu như không còn nhìn thấy bản làng nào mà chỉ còn nền trời xanh thẳm và núi rừng hùng vĩ như hòa quyện làm một.

Trong kháng chiến chống Pháp, một trong những tuyến huyết mạch quan trọng tiếp vận vũ khí đạn dược và lương thực cho chiến dịch Điện Biên Phủ (1954) của ta đi qua đèo này, đã khiến đèo Pha Đin trở thành một biểu tượng của tinh thần gan dạ với hơn 8.000 thanh niên xung phong "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Năm 1954, nhằm chặn đứng tuyến tiếp vận này của ta, suốt 48 ngày đêm ròng rã tướng Pháp Christian de Castries đã cho máy bay oanh tạc đường số 6, trong đó đèo Pha Đin và ngã ba Cò Nòi (di tích lịch sử quốc gia ở huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La) là hai nơi hứng chịu nhiều nhất lượng bom đạn đổ xuống. Trên đỉnh đèo Pha Đin hiện còn tấm bia ghi lại dấu ấn lịch sử này.

Đèo Ô Quy Hồ

Đèo Ô Quy Hồ hay còn gọi là đèo Hoàng Liên Sơn hay đèo Mây nằm trên tuyến quốc lộ 4D cắt ngang dãy Hoàng Liên Sơn. Đèo nối liền hai tỉnh Lào Cai và Lai Châu với đỉnh đèo cũng chính là ranh giới giữa hai tỉnh.

Tương truyền ở vùng núi này, trước hay hiện diện một loài chim có tiếng kêu da diết, gắn với huyền thoại về câu chuyện tình yêu không thành của một đôi trai gái. Từ đó, theo thời gian, chính tiếng kêu ô quy hồ của loài chim ấy đã được đặt thành tên cho con đèo hoang dại ở độ cao gần 2000m này.

Đèo Ô Quy Hồ có cung đường đèo dài ngoằn nghoèo trên quốc lộ 4D và giữ kỷ lục về độ dài tại vùng núi Tây Bắc Việt Nam - gần 50km. Độ cao, sự hiểm trở và chiều dài của Ô Quy Hồ khiến đèo từng mệnh danh là "vua đèo vùng Tây Bắc". Đỉnh đèo Ô Quy Hồ giữa mây núi ngút ngàn còn được gọi với cái tên Cổng Trời. Những năm trời lạnh, đỉnh đèo Ô Quy Hồ có thể phủ kín băng tuyết.

Con đèo Ô Quy Hồ trước kia, khi chưa được làm rất hiểm trở lại chứ đựng nhiều câu chuyện rùng rợn như chuyện hồ thần rình bắt người khiến ít người dám qua lại nơi này. Tuy nhiên, hiện này, tuyến đường đèo được nâng cấp tốt, trở thành một cung đường xe cộ đi lại nườm nượp. Để đi từ Hà Nội đến Lai Châu, nhiều người chọn cách đáp tàu hỏa lên Lào Cai rồi đi xe khách vượt đèo Ô Quy Hồ.

Mặc dù vậy, với một bên là vực sâu hun hút và phía còn lại thường là vách đá dựng đứng, đèo Ô Quy Hồ vẫn là một thử thách đối với các tài xế đường dài.

Đèo Khau Phạ

Đèo Khau Phạ là đèo hiểm trở và dài nhất trên tuyến quốc lộ 32 với độ dài trên 30km. Nằm ở khu vực giáp giới giữa huyện Văn Chấn và huyện Mù Cang Chải của tỉnh Yên Bái , đèo Khau Phạ đi qua nhiều địa danh nổi tiếng như La Pán Tẩn, Mù Cang Chải, Tú Lệ, Chế Cu Nha, Nậm Có... ở độ cao từ 1.200m đến 1.500m so với mực nước biển.

Do đèo thường mịt mù sương phủ và đỉnh đèo núi như nhô lên trên biển mây, trong tiếng dân tộc Thái, Khau Phạ có nghĩa là Sừng Trời (chiếc sừng núi nhô lên tận trời) hay Cổng Trời. Những cung đường đèo quanh co giữa những cánh rừng già còn mang đậm nét nguyên sơ và những triền ruộng bậc thang của các dân tộc H'Mông, Thái.

Khau Phạ đẹp nhất vào mùa lúa chín, khoảng tháng 9 tháng 10. Đây cũng là thời điểm mà nhiều khách du lịch mạo hiểm chinh phục đèo để ngoạn cảnh. Những cánh rừng già tại Khau Phạ còn lưu giữ được nhiều loại động thực vật quý hiếm như thông dầu, chò chỉ và các loại chim muông, thú quý hiếm khác.

Đường đèo Khau Phạ có đến hai phần ba là đường cấp phối, gập ghềnh đá sỏi, chỉ đoạn đi qua Tú Lệ mới được làm đẹp hơn đôi chút. Trong suốt chiều dài của đèo có đến vài chục đoạn cua gấp khúc tay áo. Vào những ngày mây mù, đèo đặc biệt nguy hiểm cho cánh lái xe vì con đèo không có rào chắn hay bất cứ biển cảnh báo nào.

Cung đường đèo đã xuống cấp nhiều vì không được sửa chữa thường xuyên, dễ dàng bị sạt lở, sụt lún vì nằm trong vùng đất đỏ bazan, hệ đất yếu. Thêm vào đó là sự nguy hiểm rình rập thường xuyên với những tảng đá từ trên núi cao có thể rơi xuống bất cứ lúc nào. Ít có xe tải lớn qua lại trên con đường này vì độ dốc của đèo khiến cho quãng thời gian đi lại trở nên quá dài.

Người H'Mông coi đèo Khau Phạ là nơi linh thiêng có thể than thấu lòng trời, nên mỗi khi gặp chuyện chẳng lành, mùa màng thất bát, họ lại kéo nhau tới Khau Phạ để khấn Giàng.

Đèo Mã Pí Lèng

Đèo Mã Pí Lèng thuộc tỉnh Hà Giang là cung đường đèo hiểm trở dài khoảng 20km vượt đỉnh Mã Pí Lèng, một đỉnh núi có độ cao khoảng 2.000m thuộc Cao nguyên Đồng Văn, nằm trên con đường mang tên Đường Hạnh Phúc nối liền thành phố Hà Giang, Đồng Văn và thị trấn Mèo Vạc.

Con đường dài khoảng 200km này được hàng vạn thanh niên xung phong thuộc 16 dân tộc của 8 tỉnh miền Bắc Việt Nam làm trong 6 năm (1959-1965) với trên 2 triệu lượt ngày công lao động, trong đó riêng đoạn đèo vượt Mã Pí Lèng được các thanh niên trong đội cảm tử treo mình trên vách núi lấn từng centimet để làm trong 11 tháng.

Mã Pí Lèng là tên gọi theo tiếng Quan Hỏa chỉ “sống mũi con ngựa” theo nghĩa đen. Nhưng theo nghĩa bóng tên gọi này chỉ sự hiểm trở bậc nhất của đỉnh núi, nơi những con ngựa cái leo lên đến đỉnh trụy thai mà chết, nơi dốc cao đến mức con ngựa đi qua phải tắt thở, hoặc đỉnh núi dựng đứng như sống mũi con ngựa.

Trước những năm 1960 hơn 8 vạn người Mèo thuộc 4 huyện ở phía sau các dãy núi hùng vĩ của cao nguyên Đồng Văn không có khái niệm con đường. Bao đời họ chỉ biết vượt Mã Pí Lèng bằng cách đóng cọc treo dây trên vách đá để bò qua chín khoanh đèo hun hút, lởm chởm đá tai mèo dựng đứng. Dốc Chín Khoanh leo tới đỉnh Mã Pí Lèng còn gọi là con dốc của Giàng (Trời). Chính nơi đây từng là giang sơn nơi Vua Mèo treo người không phục mình lên cột cho đến chết và sau vua Mèo là thổ phỉ hoành hành, lấy cán bộ mở đường làm bia tập bắn.

Nhằm mục đích giúp vùng núi tiến kịp vùng xuôi, năm 1959, sau 5 năm kể từ năm hòa bình lập lại ở miền Bắc Trung ương Đảng Lao động Việt Nam, Khu ủy Việt Bắc quyết định mở đường Hà Giang - Đồng Văn - Mèo Vạc. Con đường này, về sau mang tên Đường Hạnh Phúc, được khởi công vào ngày 10/ 9/ 1959 với sự tham gia của hàng vạn thanh niên xung phong và bà con thuộc 16 dân tộc Mèo, Tày, Dao, Pu Péo, Lô Lô... của 8 tỉnh Cao Bắc Lạng (Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn), Hà Tuyên Thái (Hà Giang, Tuyên Quang, Thái Nguyên), Hải Hưng, Nam Định.

Sau khi hoàn thành, Đèo Mã Pí Lèng tuy không dài nhưng là con đèo hiểm trở bậc nhất ở vùng núi biên viễn phía Bắc và cũng được ví như "vua" của các con đèo Việt Nam. Cung đường đèo ban đầu được mở chỉ đủ rộng chỗ cho người đi bộ và xe ngựa thồ, về sau được mở rộng hơn cho ô tô nhưng vẫn rất nguy hiểm vì những đoạn cua tay áo và mặt đường lổn nhổn đá hộc, hai ô tô rất khó tránh nhau.

Hiện, cung đường Mã Pí Lèng nối liền Đồng Văn và Mèo Vạc trong đó có đoạn đèo 9 khoanh dài 20km về sau trở thành một kỳ tích mà nhiều người ví như một Vạn Lý Trường Thành của Việt Nam hay Kim Tự Tháp của người Mèo. Trên đỉnh đèo Mã Pí Lèng, cũng là nơi cao nhất của Đường Hạnh Phúc, hiện có một trạm dừng chân cho du khách ngoạn cảnh và tại đây đặt một tấm bia đá ghi lại những dấu ấn trong quá trình xây dựng đường đèo.

Du lịch, GO! - Theo Datviet, internet

Bạn hãy search từ"Đèo" trong Du lịch, GO! để thấy nhiều thông tin hay...

Read More

Miếu thờ tình yêu trên cao nguyên đá

Giữa miền đá núi quanh năm mây phủ, miếu thờ “tình yêu” của chàng Ba – Nàng Út nghi ngút khói hương...

< Đi về miền đá núi Hà Giang.

Về với Hà Giang là về với miền đá núi nơi địa đầu Tổ quốc, về với phiên chợ tình Khau Vai “độc nhất vô nhị”. Ẩn mình giữa những tán cây cổ thụ, miếu Ông, miếu Bà là minh chứng cho câu chuyện tình yêu son sắt của miền mây ngàn gió núi.

< Nơi có những phiên chợ mộc mạc.

Theo truyền thuyết xưa, vùng đất Mèo Vạc gồm nhiều dân tộc sống thành từng làng, từng bản riêng biệt gồm người Nùng, Giáy, Mông.

Có một gia đình nông dân nghèo dân tộc Nùng có ba người con trai đang độ tuổi đôi mươi. Người con thứ ba tên là Chàng Ba đẹp trai, khôi ngô, tuấn tú, siêng năng chăm chỉ. Đặc biệt Chàng Ba có giọng hát hay và tài thổi sáo đã làm biết bao cô gái xiêu lòng.

< Miếu ông, nơi có câu chuyện tình bi thương từ trăm năm trước.

Ở nhà tộc trưởng làng người Giáy có Nàng Út xinh đẹp đã đến tuổi cập kê xinh như một đóa hoa rừng.

< Không lấy được nhau, chàng Ba và nàng Út hẹn gặp nhau mỗi năm một lần vào đêm 27/3.

Nàng có giọng hát rất hay, trong trẻo vút cao. Nàng càng lớn càng đẹp như chim lửa vào mùa kết bạn. Qua tiếng sao và các câu hát giao duyên của từng mùa trăng hai người đã đem lòng yêu thương nhau say đắm.

< Câu chuyện tình yêu được kể lại mỗi đêm chợ tình.

Thế nhưng Chàng Ba là nhà nông dân người Nùng và Nàng Út là con nhà tộc trưởng làng người Giáy. Tập tục từ bao đời nay hai tộc người khác ma và phong tục tập quán nên chàng trai người Nùng không được phép lấy cô gái người Giáy và ngược lại con gái người Giáy không được phép lấy con trai người Nùng.

< Cho những người có duyên mà không có phận.

Mặc cho mọi lời cấm đoán, hai người nguyện thề yêu thương nhau nên đã bỏ bản và hẹn nhau trốn lên đèo Mây (nơi thờ tự Miếu Ông, Miếu Bà bây giờ) để được gặp nhau. Trước mối tình của đôi bạn trẻ gia đình, họ hàng và hai dân tộc xảy ra những cuộc xô xát, chém giết lẫn nhau…

< Nhiều người thắp hương cầu khấn trước Miếu Ông, Miếu Bà.

Thương cha mẹ, thương họ hàng và không muốn hai họ mang thù hận, nên hai người đành ngậm ngùi nuốt nước mắt và ghìm tình riêng lại để chia tay. Lúc chia tay đôi trai gái đã cắt máu ăn thề trước sự chứng giám của trời, đất là yêu thương nhau nhưng không có duyên chung sống với nhau nên phải chia lìa mỗi người một đường.

< Viết sớ cầu cho duyên tình không gặp khó khăn trắc trở.

Họ hẹn ước mỗi năm đến ngày chia tay (tối 27/3 âm lịch) lại lên đèo Mây cùng nhau hát ca làn điệu giao duyên, kể cho nhau nghe những điều thầm kín được ấp ủ, cất giữ tận đáy lòng mình trong quãng thời gian một năm xa cách. Vào cái ngày cuối cùng của cuộc đời họ tìm đến với nhau dưới gốc cây rừng, trên hòn đá thề, ôm lấy nhau mà đi vào cõi vĩnh hằng cũng đúng vào ngày 27/3 âm lịch.

< Mỗi phên chợ Khau Vai về...

Nơi họ khuất núi được dân bản dựng lên đôi miếu thờ, nay được gọi là Miếu Ông và Miếu Bà. Cũng theo truyền thuyết, Miếu Ông, Miếu Bà đều rất linh thiêng, nhất là đối với tình yêu đôi lứa, khi những đôi trai gái gặp trắc trở trong đường tình duyên chỉ cần đến thắp hương cầu nguyện là mọi việc trong tình duyên có thể được trở nên thuận buồn xuôi gió.

< Là dịp cho những chàng trai, cô gái đi tìm người yêu.

Tương truyền nếu cặp vợ chồng nào gặp khó khăn về đường con cái hay muộn đường con cái đến cầu xin trên phiến đá thề dưới gốc cây nghiến già hàng nghìn năm tuổi, giữa Miếu ông và Miếu Bà đều rất linh nghiệm.

< Cho những người già tìm lại người tình xưa và... say men nồng.

Câu chuyện tình bi thương bởi những luật tục, cấm đoán của dòng họ nhưng cũng đầy thủy chung son sắt của tình yêu đôi lứa. Chính vì thế chợ tình Khâu Vai cứ thế, cứ thế tồn tại ra đời và tồn tại mãi đến ngày nay dành cho những người chót yêu nhau mà duyên phận lỡ làng.

Đây là chỗ được em, được khóc
Đây là chỗ dành cho nước mắt
Chỉ có một đêm thôi,
Còn lại ba trăm sáu mươi tư
Em lại mím môi cắn nước mắt cho đời…

< Và thưởng thức những đặc sản của núi rừng.

-----------------

Chợ tình thành biển nhớ biển đau
Ai đến đây mà chẳng có một đời dang dở phía sau…

Giữa trùng điệp đã núi, dưới tán rừng già, trong sự huyền ảo của nắng gió mây mù, “Miếu Ông, Miếu Bà” còn đó như minh chứng cho tấm lòng thủy chung của những người yêu nhau. Họ đến chợ không phải để mua bán mà để tìm lại một bóng hình xưa, để chia nhau một chén rượu thề cùng thả lòng mình vào các câu hát giao duyên, trong cái men say của tình, của rượu sau chuỗi ngày xa cách.

Du lịch, GO! - Theo Afamily

Read More

Thác Háng Tề Chơ - Cuộc tình hoang dại với đại ngàn tây bắc (P2)

Háng Tề Chơ - Phình Hồ - Làng Nhì đến giờ đã nhiều người biết đến, nhiều đoàn vào. Dẫu độ phiêu vẫn còn rất nhiều nhưng chắc chắn không còn nguyên vẹn như ngày xưa.

Kể từ khi "Xa ngái Mù Căng Chải - rùng rợn Háng Tề Chơ" xuất hiện trên giang hồ thì thác Háng Tề Chơ - một con thác đẹp nhất vùng Tây Yên Bái với độ hùng vĩ và khó khăn khi chinh phục con thác này đã nhiều người nói đến. Phình Hồ giờ đã có đường bê tông vào tận xã, còn đường Làng Nhì cũng mở rộng nhiều - vừ "may" vừa "tiếc" bởi cây cầu Xà beng đã đi vào quá vãng, những đoàn ngựa lắc lẻo thồ Pơ mu bây giờ chỉ còn xa mờ trong sương khói dãy Hoàng Liên...

Như đã đề cập: Háng Tề Chơ có hai ngọn thác: ngọn thác thứ nhất trên đường vào Tà Chơ. Ngọn thác thứ hai chính là Thác Háng Tề Chơ. Từ trung tâm Tà Chơ đi tiếp sẽ có 2 lối rẽ: một đường đi thác Tà Chơ và con đường khác đi vắt lên phía trên là con đường mà những con ngựa thồ Pơ Mu sẽ đi vào khu rừng Pơ Mu Tà Sùa, sau đó đi nguợc lại.

Ầm.. ầm... ầm... đã gần lắm, người mệt nhoài, máu sôi sục, đôi chân cứ thúc đi, tựa như chạy, rồi đi mãi, đi mãi, con thác cũng đã thấp thoáng hiện ra trong tầm mắt, một mảnh lụa trắng phất phơ giữa núi rừng.

Gần thác có rất nhiều chú ngựa hoang đang đùa gỡn, chúng không hề e ngại khi thấy người, cảm giác thiên nhiên và con người thật gần gũi.

Có 2 cách để đến thác, một đường là đi từ dưới hạ nguồn rồi ngược lên, cách đi này thì không chiêm ngưỡng và chụp được hình thác từ trên cao, cách 2 là leo lên lưng chừng thác, ở vị trí này bạn sẽ chiêm ngưỡng được một góc khác thật tuyệt của con thác này. Và đây thác hiện ra trong tầm mắt.

Một dãi lụa trắng mỏng từ trời cao nương theo vách đá gieo mình xuống hạ giới.

Tiếng nước đổ xuống mạnh mẽ, dường như âm thanh át đi cái mệt, thay vào đó là sự đê mê mãnh liệt. Hơi nước tỏa mạnh khiến toàn bộ khu vực mang đến sự mát lạnh.
"Tưởng giải ngân hà tuột khỏi mây"

Muốn xuống thác, phải cẩn thận men theo đồi nương dọc xuống, vì dốc cao, nên phải thật cẩn trọng.

Toàn bộ khu vực dưới thác phủ trên mình lớp rêu dày, rất nguy hiểm, dễ trơn trượt, cạnh đá sắc. Quỷ mò được một đôi dép ai đó để quên, quả thật may mắn. Nước rất lạnh để có thể lội, do chuẩn bị trước nên quỷ và bad có mang theo bộ đồ áo mưa để nằm bò trượt trên các tảng đá.
Nhìn kỹ tấm ảnh này mọi người sẽ thấy quỷ nhỏ đến mức nào trước sự hùng vĩ của con thác, chụp chỗ này là còn bị thiếu một khúc thác ở dưới nữa.

Reo hò trong sung sướng và phấn kích tột cùng.

Dù đã cố gắng hết mức nhưng cũng chỉ chụp được một gón nhỏ của thác, ku bad chỉ như món đồ chơi bé xíu của người khổng lồ thiên nhiên.

Ku cậu chuẩn bị cần để "giả" câu cá.

Vào mùa nước lớn toan bộ khu vực này sẽ ngập hết, và dòng thác sẽ tạo ra dòng chảy khổng lồ và mạnh mẽ.

Khúc này cụt ý quá nên quỷ không biết viết tiếp thế nào nên chia sẻ hình trước mọi người nhé.

Phần 1.

Du lịch, GO! - Theo Quycoctu.multiply


DGD: Phình Hồ - Làng Nhì - Háng Tề Chơ... những địa danh mà bọn phượt sồn phí Nam này mơ ước được đi, được đến một lần... nhưng sức kém, khoảng đường quá xa: liệu bọn mình có thể kham nổi không hay cứ là "của để dành" cho đến ngày đứt gánh?
Mình sẽ gắng vậy, đất nước mình đẹp quá nhưng cũng... dài quá!

Read More