Bỗng dưng, dưới chân đèo Nhọt, huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La hiện ra với ngờm ngợp sương phủ, cây rừng thâm u rợp kín hai bên quốc lộ. Mấy trăm hécta rừng như viên ngọc xanh ngây ngất trước nắng hè thiêu đốt. Ai nấy ngỡ ngàng, khi cửa rừng hiện ra một tấm biển xanh rất to: “Rừng Đại tướng Võ Nguyên Giáp”.
Trưởng bản Nhọt 1, xã Gia Phù, tên là Đinh Văn Huy. Mới 45 tuổi, nhưng anh Huy am hiểu chuyện quê mình, chuyện rừng Đại tướng như một pho sử sống: “Chúng tôi giữ được rừng, là một phần nhờ tài đức, uy danh của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đấy”.
Lúc nào cũng như là... sẩm tối
Chúng tôi chứng kiến những cây trò, cây sấu, cây sâng đường kính gốc hơn 1m, thậm chí tới 2m. Phần thân, rễ, vè, bành của các tàng cây cuồn cuộn bao quanh cả một rông núi. Con suối trong vắt Bùa trườn trên đá phiến xanh rêu dẫn bước chân khám phá của chúng tôi như lạc vào thế giới rừng già cổ tích, vô cùng vô tận. Suối, rừng là một phần thế giới tâm linh của người Mường đất Phù Bắc Yên. Nó còn là nguồn nước nuôi dưỡng cả một vùng dân cư rộng lớn.
Trước đây, tôi chứng kiến có kẻ kiêu ngạo còn đi săn rồi khiêng cả con hổ vằn vện về nhà họ. Bản này có hai ông đi săn, đụng vào ổ gấu mới đẻ, cả hai đều bị gấu tát nát mặt, suốt đời sống trong đau khổ. Đó là các ông Đinh Văn Ngàm, Lò Văn Cỏ. Ông Đinh Văn Lừa vác súng kíp đi bắn lợn lòi, bị nó húc cho suýt mất mạng, anh trưởng bản Huy phải đi khiêng “bệnh nhân giết thú rừng” về cứu chữa. Ông Lừa bây giờ vẫn sống ân hận ở gần nhà anh Huy.
Vẫn vui với 3 triệu/năm, để giữ hơn 100ha rừng!
Nhớ lời dạy của Đại tướng, người ta đã cắm biển “Rừng Đại tướng Võ Nguyên Giáp” và kiên quyết bảo vệ rừng già đèo Nhọt đến hôm nay. Tuy nhiên, hành trình tử tế với thiên nhiên còn gian nan lắm. Từ thượng cổ, bà con vẫn có tín ngưỡng cúng rừng, lời thề giữ rừng. Nhưng rồi rừng vẫn bị phá. Buồn thay, người phá rừng lại chính là... cán bộ.
Người ta làm cột điện, bắc điện cho bản làng. Họ lợi dụng phá rừng. Người ta mở đường to hơn, trải nhựa có vẻ phẳng hơn, dọn hành lang hai bên lối đi, họ cũng “mượn gió bẻ măng” rất tàn bạo. Những cây chò to, cây sấu to bị chết, bị lâm trường cho khai thác vô tội vạ. Anh Huy bảo, bà con ức lắm, buồn lắm, kẻ xấu nghĩ ra đủ mọi lý do để khiêng gỗ ra khỏi rừng. Bà con kiến nghị, tố cáo những kẻ làm ác với rừng. Thế là thậm chí kiểm lâm phụ trách địa bàn là anh Lễ, anh Hoàng hồi đó (năm 1996) còn bị kỷ luật, truy tố. Bởi “kiểm lâm tiếp tay lâm tặc”.
Đều đặn họ vào rừng, đi khắp các lối mòn, kiểm tra, bắt giữ cả những người hái củi, chặt củi khô. Họ sợ nhất là người Mông ở trên núi cao, họ vào đẵn gỗ dựng các công trình lớn của họ. Sợ nữa là các nhóm lâm tặc muốn làm giàu từ kho tàng gỗ quý hiếm hoi còn sót lại của Tây Bắc này. “Tết của người Mường, người Kinh không trùng với tết của một số dân tộc khác. Họ hay lợi dụng lúc mình chúc tụng, tiệc tùng vài chén rượu du xuân... để vào rừng phá. Vì thế, chúng tôi tăng cường “tuần tiễu” vào những ngày tết, lễ. Khi bà con được nghỉ là chúng tôi lại phải vào rừng” - anh Huy tiết lộ.
Họ bảo kẻ vi phạm lâm luật: Tôi cũng là người Mường, tổ tiên tôi cũng bao đời ở nơi này, rừng đây là “rừng Đại tướng Võ Nguyên Giáp”, Nhà nước đã cắm biển ngoài kia. Anh có kính trọng Đại tướng không, mà anh nỡ phá rừng này? Tôi không bắt giữ anh, vì anh vi phạm lần đầu. Nay, tôi thu rìu, dao của anh, rồi anh xuống nhà tôi, ta uống chén rượu nói chuyện tiếp. “Tôi giữ rất nhiều củi, nhiều rìu và dao ở đây. Ai đến là tôi trả lại, họ đã uống rượu, nghe tôi nói về rừng. Rồi họ cầm dao búa về. Tôi theo dõi, tuyệt nhiên không thấy ai vi phạm nữa. Có nhiều người còn xấu hổ không dám đến lấy “tang vật” về. Người đó càng không bao giờ vi phạm nữa. Bởi họ hiểu tấm lòng của mình với rừng!” - giọng anh Huy xúc động.
Với “rừng Đại tướng Võ Nguyên Giáp” ở Phù Yên, bà con kính yêu người anh cả của Quân đội Nhân dân Việt Nam thì đã đành, cái đáng xúc động không kém là tấm tình của người Mường bản xứ với các cánh rừng quý báu. Họ đã nghĩ một cách mộc mạc, chân tình nhất với rừng, họ giữ rừng bằng cái cách thật giản dị, nhưng sự giản dị đó đã khiến rừng được bảo vệ tuyệt đối.
Ngẫm các hoạt cảnh rừng bị tàn phá thê lương ngay trước mũi kiểm lâm, rồi các trạm gác tối tân liên ngành vẫn để con voi chui lọt lỗ kim vô lý nhất đã hằng diễn ra mà thấy chua xót. Đơn giản, ở các trạm gác “chính quy” kia, đang thiếu sự thật thà như ở rừng Đại tướng. Bà con bảo, muốn giữ được rừng thì phải thật thà.
Du lịch, GO! - Theo Băng Thanh I (Cà Mau Online)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
