Đêm chọc gầm nhà sàn… tìm vợ

Ở các tỉnh miền núi phía Bắc, người Mông lấy vợ bằng cách cướp vợ, bắt vợ, người Dao thì ngủ thăm còn người Thái thì chọc sàn. Cùng là lấy vợ, xây dựng gia đình song mỗi dân tộc lại có những đặc trưng văn hóa riêng. Tục chọc sàn tìm vợ của người Thái vẫn còn tồn tại rải rác ở Sơn La là một nét đẹp hoang sơ về tình yêu.

< Sông Đà đoạn chảy qua xã Mường Khoa.

Xã Mường Khoa (Bắc Yên, Sơn La) nằm bên sông Đà. Xã rộng mênh mang, với những dãy núi ngợp tầm mắt, những cánh rừng âm u, hoang thẳm. Xã chỉ có 4 bản, gồm bản Phố, bản Khoa, bản Khọc, bản Khằng. Tại Tạ Khoa, Song Pe, Tà Xùa (Bắc Yên), Tân Phong, Nam Phong, Suối Tọ, Tân Lập (Phù Yên)... và rất nhiều nơi khác vẫn còn rải rác tục chọc sàn tìm vợ, song Mường Khoa còn bảo lưu rõ nét hơn cả.

Con đường từ trung tâm xã Mường Khoa vào đến bản Khằng, nói như người miền núi thì bằng 5 con dao quăng, thế nhưng, chúng tôi phải lái xe máy leo dốc mất nửa buổi mới tới nơi.

< Thiếu nữ Thái bên nhà sàn.

Nhờ anh Hà Văn Sơn, con trai của trưởng bản Khoa Hà Văn Nhọt, giới thiệu, chúng tôi tìm đến nhà Lường Văn Lủ và Lường Văn Pháy, chính hiệu dân thổ địa mà Sơn quen biết trong bản, đang ở độ tuổi chọc sàn tìm vợ.

Mặt trời lặn bên kia dãy núi, chúng tôi uống mấy chén rượu lấy dũng khí, để cả đêm ăn gió nằm sương, vác gậy đi chọc sàn kiếm vợ.

Tôi đi cạy cửa… ngủ thăm

Tục “chọc sàn tìm vợ” của người Thái thế này: Người con trai thích cô gái nào thì phải mang gậy đi chọc nhà sàn. Nếu cô gái đó yêu, khi nghe thấy tiếng chọc sàn sẽ đi theo chàng trai ra bờ suối, bìa rừng để trò chuyện, không ưa thì có chọc thủng cả sàn nhà cũng không ra.

Chọc sàn vài bữa thấy hợp nhau, gia đình chàng trai mang bạc trắng, lễ vật đến để hỏi cô gái về làm vợ. Cô gái ôm cả chục chiếc chăn, gối, đệm, mà cô gái tự tay làm bằng bông lau lúc còn con gái đến nhà chồng làm dâu, thể hiện sự khéo léo, chịu khó, thương yêu gia đình chồng.

< Thiếu nữ Thái tắm suối.

Bản Khằng nằm lọt thỏm trong thung lũng, có con suối thơ mộng chảy qua. Ánh trăng không đủ sáng, chúng tôi phải mang theo đèn pin để soi đường, rồi cứ thế đi ngược con suối là lên đến sườn núi, nơi có mấy ngôi nhà sàn có con gái đang ở độ tuổi chờ người chọc sàn.

Sương đã xuống dày kín các con đường, đi một đoạn vuốt mặt lại thấy sương đọng thành giọt ở lòng bàn tay. Đêm ở bản chẳng có âm thanh gì ngoài tiếng suối róc rách buồn tẻ, đơn điệu.

Trong những ngôi nhà sàn to tướng, chỉ thấy leo lét ánh đèn dầu hoặc ánh điện máy phát tự chế chạy bằng sức nước, cùng ánh lửa bập bùng phát ra từ cái bếp ở góc nhà. Lủ và Pháy dòm từng ngôi nhà, ngắm từng cái bậu cửa, cầu thang như kẻ cắp rành nghề.

Hai tên ngó xem then cửa có cài không? Trong nhà có ai còn thức? Cô gái đến tuổi lấy chồng đang nằm ở chỗ nào? Nhà có mấy con chó?... Đó là điều mà mỗi tên đi chọc sàn phải biết.

Sau khi dạo một vòng, chúng tôi quyết định chọc sàn nhà cô gái tên Lò Thị Tịt. Tịt sinh năm 1990. Ở tuổi này, chúng bạn đã có con bồng con bế cả rồi, vậy mà Tịt vẫn chưa ưng ai.

Pháy bảo Tịt đã yêu thầm, nhớ vụng một thầy giáo miền xuôi lên cắm bản dạy học. Nhưng thầy giáo lại đã có người tình trong mộng mãi tận miền xuôi. Yêu thầy rồi, Tịt không còn muốn trai bản nữa. Vì vậy mà Pháy và đám thanh niên trong bản đã chọc sàn từ khi Tịt mới 13–14 tuổi mà Tịt vẫn chưa mở cửa chạy theo ai.

Lủ được cử ra đứng chỗ cầu thang đi xuống để cảnh giới người nhà Tịt có thể đi ra, đi vào. Tôi soi đèn, Pháy cầm chiếc gậy dài hơn mét đã được dùng trong rất nhiều vụ chọc sàn mà chưa kiếm được vợ, lách qua chỗ 3 con trâu đang đứng chềnh ềnh nhai cỏ để tiến về góc nhà bên kia, nơi đặt chiếc giường của Tịt.

Tôi và Pháy ghé mắt qua khe hở của sàn nhà và nhìn rõ khuôn mặt ửng hồng của Tịt qua ánh điện leo lét. Cái khe sàn này dường như được bố mẹ của cô gái cố ý làm hở để con gái mình có thể nhìn thấy khuôn mặt chàng trai đến chọc sàn và ngược lại.

Tiếng chọc sàn của Pháy vang lên “cộp, cộp…”, rộn ràng, hồi hộp, mong chờ. Tịt đang ngồi một mình trên giường khâu chiếc chăn làm bằng bông lau trắng tinh. Tôi thấy ánh mắt của Tịt thỉnh thoảng lại len lén nhìn về phía khe hở của sàn nhà. Đôi mắt ấy lúc sáng rực rỡ, lúc dịu dàng sâu thẳm như đêm diễm lệ của đại ngàn.

Tiếng chọc sàn của Pháy mỗi lúc một gấp gáp, thế nhưng, Tịt tỏ ra không nghe thấy. Cô hạ màn, tắt đèn và chui vào trong chiếc màn trắng tinh, rồi tắt đèn, để lại chúng tôi bơ vơ dưới gầm căn nhà lạnh lẽo, hôi thối.

Pháy tỏ ra kiên trì, càng chọc mạnh hơn. Gã bảo chọc cho Tịt không ngủ được, phát tức mà phải mò xuống tiếp chuyện.

Một lát sau, thấy tiếng cót két của chiếc cửa chính phía cầu thang. Tôi và Pháy hồi hộp mong được gặp Tịt. Thế nhưng, bất chợt Pháy kêu lên hoảng hốt: “Chuồn mau!”.

Cả bọn chạy tán loạn, dẫm cả lên những bãi phân trâu to tướng, vẫn còn nóng ấm. Tôi ngoái lại, qua ánh đèn mờ mờ hắt ra thấy bố Tịt lăm lăm con dao quắm trong tay.

Cuộc tình lãng mạn đêm chọc sàn

Trăng lên treo đỉnh núi, khiến bản Khằng (Mường Khoa, Bắc Yên, Sơn La) đẹp diễm tình như trong cổ tích. Đêm chọc sàn thất bại khiến Pháy buồn thê thảm. Cạy miệng Pháy chẳng nói được lời nào. Lủ ghé tai tôi bảo, Pháy buồn nốt đêm nay thôi, chứ đêm mai lại mang hy vọng theo cây gậy đến nhà Tịt chọc sàn tiếp.

Cả bọn chọc sàn tìm vợ chúng tôi băng qua một sườn núi, tiếp tục lần vào nhà hai chị em cô gái Lù Kiều Vân và Lù Kiều Lả. Vân sinh năm 1993, Lả là em gái của Vân, sinh năm 1995.

Qua những khe hở dưới sàn chúng tôi nhìn thấy Vân đã nằm trong màn, Lả đang ngồi trên giường, nghiêng nghiêng mái tóc, thêu chiếc khăn có hoa văn màu xanh lam. Lả nhỏ nhắn, xinh nhất bản Khằng. Em có hàm răng trắng, bóng, đều tăm tắp, nhỏ như ngô nếp non.

Khung cảnh rừng đêm thật lãng mạn. Tôi có cảm giác như mình đang được sống trong những câu chuyện cổ tích. Tình yêu của núi rừng, của con người vừa lãng mạn, vừa đẹp mộc mạc, đơn sơ mà trữ tình.

Lần này thì đến lượt Lủ vào chọc sàn. Lủ theo đuổi Lả đã hơn một năm nay, đứng nhẵn cả khoảnh đất và chọc đến sắp thủng sàn nhà mà Lả vẫn chưa chịu chạy theo tiếng gọi của tình yêu.

Theo lời Pháy, vì Lả xinh đẹp, nên có cả chục chàng trai trong bản nhòm ngó. Hầu như đêm nào cũng có thanh niên đến gầm sàn nhà Lả để chọc sàn. Vậy nhưng, Lả vẫn chưa chịu chạy theo tiếng gậy của ai.

Trong số những chàng trai theo đuổi Lả, thì Lủ là người kiên trì nhất. Lủ tin rằng sự kiên trì sẽ khiến Lả tin vào tình yêu chân chính của cậu và phải xiêu lòng.

Tiếng chọc sàn lại vang lên đều đặn “cộp, cộp, cộp… cộp cộp cộp”. Vẫn không thấy động tĩnh gì từ phía hai chị em Vân và Lả. Pháy đưa cho Lủ chiếc đàn môi nhỏ xíu. Trong đêm tĩnh lặng, tiếng đàn môi vang lên nhút nhát vụng về, thế nhưng, tôi cảm thấy được tâm hồn, tình yêu thật lòng qua tiếng da diết khó tả thành lời.

Tiếng đàn môi réo rắt trong đêm tĩnh lặng rồi vụt tan biến vào thinh không. Trong nhà có tiếng lách cách, ngái ngủ. Pháy bảo bố mẹ cô gái đi ngủ để giả điếc, giả câm. Vẫn không thấy động tĩnh gì từ phía trong vách cửa.

Tiếng đàn môi của Lủ tắt ngóm. Pháy lại tiếp tục chọc sàn, nhưng âm thanh chọc sàn của Pháy cũng trở nên đơn điệu, lạc lõng. Mọi người đều mang cảm giác thất vọng. Chúng tôi đang định ra về thì bỗng nhiên có tiếng kẹt cửa vang lên.

< Duyên dáng với tính tẩu.

Lả khẽ mở cửa bước xuống cầu thang, thẹn thùng, e lệ. Lủ trở nên mạnh mẽ như một chàng dũng sĩ, nắm tay Lả lôi đi. Hai người chạy về phía bờ suối tâm tình, để lại chúng tôi ngồi đó ngẩn ngơ.

Vài hôm nữa gia đình Lủ sẽ mang bạc trắng, trâu béo đến xin Lả và họ sẽ thành vợ, thành chồng.

Tục chọc sàn tìm vợ là một nét văn hóa rất đẹp, rất trong sáng của người Thái. Sau những buổi gặp gỡ trên nương lúa, trong rừng sâu, ngoài chợ phiên, trò chuyện thấy hợp duyên thì cô gái gợi ý bằng ánh mắt, bằng tiếng đàn môi, tính tẩu để chàng trai đến chọc sàn.

Tiếng chọc sàn vang lên như ám hiệu đã thỏa thuận trước. Cô gái lặng lẽ mở cửa đi ra bờ suối, bìa rừng trò chuyện cùng người yêu. Chàng trai mỗi lần đến đều mang theo một nắm cơm và vài con cá nướng cho cô gái ăn.

< Em gái Thái đến tuổi cập kê là đêm đêm dưới gầm nhà có tiếng chọc sàn.

Nắm cơm biểu trưng cho tính chăm chỉ, chịu khó lên nương còn những con cá nướng thể hiện tài bắt cá dưới sông suối của chàng trai. Hai món ăn này sẽ khiến cô gái tin tưởng vào một chỗ dựa vững chắc khi lấy chàng trai làm chồng.

Chọc sàn tìm vợ là một phong tục diễm tình nguyên sơ của rừng già đã có từ thuở hồng hoang. Thoạt nghe ta thấy ngỡ ngàng, tưởng họ sống phóng túng, ăn cơm trước kẻng. Tuy nhiên, sự việc hoàn toàn không phải như vậy. Người con trai đến nhà cô gái chọc sàn rồi dẫn nhau vào rừng là để tìm hiểu nhau chứ không bao giờ có chuyện “khám phá” cơ thể người mình yêu trước khi cưới.

Tuy nhiên, ở xã Mường Khoa những nét đẹp trong tục chọc sàn tìm vợ chỉ còn thấy ở bản Khằng, bản Khọc mà thôi. Bản Khoa, bản Phố từ ngày có Quốc lộ 13 đi qua và có cái chợ nổi của thủy dân từ Hoà Bình lên họp suốt đêm (mỗi tháng 3 lần) thì không còn giữ được cái phong tục diễm tình, nguyên sơ này nữa.


< Các chàng trai, cô gái Thái hẹn hò ở chợ. Tâm đầu ý hợp rồi, thì cuộc chọc sàn sẽ dễ dàng thành công. 

Chủ tịch xã Hà Văn Nghĩa xót xa: “Ngày xưa, ở bản Khoa, bản Phố mỗi khi đêm về, trai Mông đi cướp vợ, trai Mường ngủ thăm còn trai Thái đi chọc sàn tìm vợ. Con gái Thái xinh lắm, tối đến chúng tụ tập múa xòe, hát Inh lả ơi. Từ ngày có cái chợ và con đường đi qua thì tệ nạn kéo về, một số trai bản sinh trộm cắp, hút hít, một số gái bản đua đòi, rồi bán dâm, buôn ma túy. Bản làng mấy năm nay chẳng lúc nào được bình yên cả”.

Chọc sàn tìm vợ là một tục lệ của người Thái chỉ còn tồn tại ở những nơi xa xôi, hẻo lánh. Ranh giới giữa văn hóa và hủ tục của tục lệ chọc sàn tìm vợ thật mỏng manh nếu không giữ gìn được sự trong sáng.

Cạy cửa “ngủ thử” với sơn nữ giữa rừng hoang

Nói là ngủ thử thì hơi thô thiển, nhưng đó là sự thực. Tục ngủ thử ấy, được người Dao ở bản Cỏi (Xuân Sơn, Thanh Sơn, Phú Thọ) gọi là "ngủ thăm". Có theo trai bản đi "ngủ thăm", mới biết rằng đây là một nét đẹp của đại ngàn hoang thẳm.

< Bản Cỏi nằm giữa thung lũng đẹp như mơ.

Mấy năm trước, từ cổng VQG Xuân Sơn vào bản Cỏi, phải đi bộ mất một buổi. Nhưng giờ đường bê tông đã vào đến tận thung lũng Cỏi. Con đường nhỏ xuyên qua những cánh rừng, với những thân cây cổ thụ lừng lững. Bản Cỏi của người Dao, nằm lọt thỏm giữa rừng rậm hoang vu.

Tôi và Hà, phóng viên báo Phú Thọ vạch rừng tìm đến nhà mấy gã thanh niên mà Hà quen biết trong bản, những gã đang ở độ tuổi “cạy cửa ngủ thăm” để kiếm vợ.

Ông mặt trời đã lặn xuống phía bên kia ngọn núi, bóng tối sầm sập đến. Đêm ở rừng xuống nhanh như lũ. Chỉ một loáng, vạn vật đã chìm trong bóng đêm, thay vào đó là ánh trăng mờ ảo, không xuyên thủng được màn sương đêm dày đặc. Tôi, Hà cùng hai gã là Xuân và Tiến, là dân thổ địa đi “ngủ thăm” để kiếm vợ.

Có thể giải thích tục “ngủ thăm” như sau: Người con trai thích cô gái nào trong bản thì tìm đến tán tỉnh. Nếu cô gái đó gật đầu thì chàng trai có thể ngủ lại nhà luôn, cùng màn, cùng chiếu với cô gái để thăm dò xem cô gái đó có làm vợ được không. “Ngủ thăm” vài bữa thấy được thì mang bạc trắng, lợn béo đến để hỏi vợ.

Bản Cỏi nằm lọt thỏm trong thung lũng, có con suối thơ mộng chảy qua. Ánh trăng không đủ sáng, chúng tôi phải mang theo đèn pin để soi đường, rồi cứ thế đi ngược con suối là lên đến sườn núi, nơi đó có mấy ngôi nhà sàn đều có con gái đang ở độ tuổi chờ người “ngủ thăm”.

Bấy giờ, sương đã xuống dày kín các con đường, vuốt mặt lại thấy sương đọng thành giọt ở lòng bàn tay. Cả bọn dạo quanh một vòng bản Cỏi để thăm thú tình hình.

Đêm ở bản chẳng có động tĩnh gì ngoài tiếng suối ào ào. Thỉnh thoảng có tiếng tắc kè gọi bạn vang lên đơn điệu. Trong những ngôi nhà sàn to tướng leo lét ánh điện.

Tiến và Xuân dòm từng ngôi nhà, ngắm từng cái bậu cửa, cầu thang như tên trộm. Sau khi dạo một vòng chúng tôi quyết định cạy cửa nhà cô gái tên Huyên. Huyên sinh năm 1994. Ở tuổi này chúng bạn đã có con bồng con bế cả rồi, vậy mà Huyên vẫn còn kén chọn.

Phải nói là Huyên đẹp, tuy nhiên cái gò má hơi cao của em đã làm cho bao nhiêu chàng trai mê đắm mà vẫn không dám lấy làm vợ.

Từ khi em mới 13-14 tuổi, đám trai bản đã nô nức kéo nhau đến “ngủ thăm” nhưng rồi chẳng ai đem bạc trắng, lợn béo đến xin em về làm vợ cả. Cũng chỉ tại ông thầy mo ở bản ác ý nói bóng nói gió rằng em có tướng sát chồng và đám trai bản kia dù có gan góc đến mức nào cũng không thể vượt qua một lời nói cẩu thả của ông thầy mo, người có uy tín tối cao trong bản.

Cả bọn ngồi trò chuyện bằng tiếng Dao, tôi không hiểu gì, chỉ lặng lẽ ngồi nhìn họ tán tỉnh nhau.

Hà bảo tôi rằng Xuân đang ngỏ ý muốn “ngủ thăm” với Huyên song Huyên từ chối khéo léo bởi vì Huyên đang có một anh chàng khác. Người “ngủ thăm” của Huyên đang học nội trú dưới huyện. Trò chuyện một lát nữa rồi Xuân ngoắc tay ra hiệu “chuồn” vì “đồn” này đã có “địch”, “đánh” cũng không hiệu quả nữa.

Đi một đoạn nữa chúng tôi lại dừng chân bên đường. Xuân nhảy tót qua hàng rào, trèo lên cầu thang, ngó vào khe cửa rồi quay ra thông báo rằng có một tốp đang tán tỉnh cô gái 16 tuổi tên Vân trong đó.

Chúng tôi lại đi tiếp lên phía sườn núi và lần vào nhà hai chị em cô gái tên Mịch và Hoa. Mịch sinh năm 1994. Hoa là em gái của Mịch, sinh năm 1996. Mịch ăn mặc mỏng manh, đã nằm trong màn, kéo ri đô kín mít, chẳng biết cô đi ngủ sớm hay đang chờ ai vào “ngủ thăm”.

Cô gái ngồi trên bậu cửa chính là Hoa. Hoa ngả đầu, nghiêng nghiêng mái tóc, thêu chiếc khăn có hoa văn màu xanh lam rất bắt mắt.

Hoa nhỏ nhắn, xinh nhất bản Cỏi. Tóc dài, buông thõng như cánh rừng đêm trăng liêu trai mờ sương. Không chỉ trai bản mà dân miền xuôi nhìn thấy em cũng ngẩn ngơ như đàn ong vỡ tổ.

Mịch trở dậy tiếp chúng tôi. Mịch cũng đẹp lắm. Mịch là đối tượng Xuân đã ngắm từ lâu. Nghe họ nói chuyện tôi không hiểu gì song theo Tiến thì hai đứa cũng mến nhau lắm rồi, chỉ ngày một, ngày hai nữa là chúng “ngủ thăm” với nhau mà thôi.

Lát sau, qua ánh lửa cháy bùng bùng, chúng tôi mới nhìn thấy ở góc bên kia, trên chiếc phản có một gã đang nằm ườn, chừng giả vờ như đang ngủ. Hoa lại gần bên gã, gã làu bàu khó chịu, rồi lại lăn ra... bất động.

Thấy Hoa ngồi bên gã đó, Tiến sa sầm mặt mày. Hoa là đối tượng Tiến đã nhắm từ lâu mà chưa được “ngủ thăm”, vậy mà bỗng nhiên đêm nay cái gã Chuông nhỏ con đó lại được Hoa cho “ngủ thăm”. Trông điệu bộ đó thì dường như họ đã sắp thành vợ, thành chồng.

Hoa mang ấm nước sôi ùng ục ở bếp lửa cho chị Mịch pha trà mời khách. Hoa cố tình tránh ánh mắt đau đớn như chất chứa hàng ngàn câu hỏi của Tiến. Hình như em giả vờ chạy về phía bếp lửa đùng đùng cháy ở góc nhà nhụt bớt lửa cho đỡ phí củi.

Giường bên, bố mẹ và các em của Mịch vẫn nằm yên trong màn. Nhà có con gái trẻ thì bố mẹ đều phải chịu trận như thế.

Trò chuyện độ một tiếng thì Xuân nháy mắt ra ám hiệu với tôi. Hà bảo rằng Mịch đã đồng ý cho Xuân “ngủ thăm” từ đêm hôm nay. Thế là ba chúng tôi đánh bài lui, để cho gã Xuân đó được ấm ổ.

Tiến thì đã chán lắm rồi, không muốn đi nữa. Người trong mộng của Tiến đã có kẻ “ngủ thăm”. Đêm nay Tiến chỉ còn biết cầu trời cho gã đó không lấy được Hoa để Tiến còn cơ hội được “ngủ thăm” với nàng. Chỉ vì giúp tôi và Hà được “ngủ thăm” đêm nay mà Tiến mới tiếp tục đi.

Gần trăm hộ gia đình trong bản, nhà nào có con gái chưa chồng từ 13 –14 tuổi trở lên Tiến đều đưa vào bộ nhớ. Chúng tôi tới mấy chỗ song các cô gái đều đã có người “ngủ thăm” cả rồi, hoặc là họ đã lên nương từ mấy hôm trước chưa về.

“Ngủ thăm” là một phong tục diễm tình nguyên sơ của rừng già. Thoạt nghe ta thấy ngỡ ngàng, tưởng họ sống phóng túng. Tuy nhiên, sự việc hoàn toàn không phải như vậy.

< Người Dao đi hỏi vợ.

Người con trai “ngủ thăm” tại nhà cô gái là để tìm hiểu tính tình người con gái chứ không phải để làm bậy với người mình yêu. Chiếc giường, nơi chàng và nàng “ngủ thăm” thường gần với chiếc giường của bố mẹ cô gái và được giám sát chặt chẽ. Họ nằm ngủ bên nhau nhưng vẫn giữ khoảng cách, không chạm vào nhau. Chỉ trò chuyện với nhau mà thôi.

Người Dao cấm tiệt con gái, con trai được làm việc “bậy bạ”. Nếu làm việc “bậy bạ” trước khi cưới sẽ bị phạt vạ rất nặng. Lễ cúng tạ thần linh phải có tới 6 thầy mo cúng trong 3 ngày, vài con lợn béo đủ cho cả bản ăn uống no say.

Đám thanh niên người Dao “ngủ thăm” trước khi cưới theo phong tục từ thuở hồng hoang với một tâm hồn rất trong sáng. Chính vì sự trong sáng mà từ xa xưa đến giờ, ở cái bản xa xôi này vẫn chưa bao giờ xảy ra điều hối tiếc.


Tôi đi cạy cửa… ngủ thăm

Du lịch, GO! - Theo Quân Lê, Đỗ Duy (VTC)

Read More

Đến thác Táng Tinh và Bãi đá cổ Nấm Dẩn

Nằm giữa rừng nguyên sinh Đèo Gió (thuộc địa phận xã Nấm Dẩn, huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang) trên độ cao gần 1.500 mét, thác Táng Tinh đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của khách du lịch bởi vẻ đẹp hùng vĩ giữa núi rừng đại ngàn.
Từ trung tâm huyện lỵ Xín Mần - thị trấn Cốc Pài, vượt 17 cây số qua những con đèo lắt léo, quanh co, du khách sẽ đến thác Táng Tinh. Qua xã Nà Chì, vượt Đèo Gió đã bắt gặp một vùng rừng nguyên sinh trải dài từ xã Quảng Nguyên đi qua xã Chế Là, về xã Nấm Dẩn tiếp giáp tận huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai.
Rừng nguyên sinh Đèo Gió có diện tích vùng lõi trên 800 ha với nhiều tầng sinh học đa dạng. Rừng có hàng ngàn thực vật rừng quý hiếm được bảo tồn như: Gỗ sến, có cây ngàn năm tuổi, dổi, đinh, táu mật, cùng hàng trăm loài phong lan rừng, thảo mộc, thảo quả, nấm các loại.

Các nhà khoa học, nhà nghiên cứu đã khám phá động thực vật Đèo Gió và xác nhận: Đèo Gió là biểu tượng của rừng nhiệt đới gió mùa còn lại khá nguyên vẹn, chứa nhiều gien quý cần bảo tồn phục vụ lợi ích con người cho cả trước mắt và mai sau.

Nằm trong rừng Đèo Gió là thác Táng Tinh đổ từ độ cao 70 mét xuống tạo thành một tiên cảnh giữa rừng già kỳ vĩ. Năm 2009, quần thể rừng Đèo Gió và thác Táng Tinh được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là Di sản Thiên nhiên cấp quốc gia.

Thác Táng Tinh còn được gọi là thác Tiên hay thác Gió vì dưới chân thác lúc nào cũng có gió thổi rất mạnh, đưa làn hơi nước mỏng nhẹ bay lơ lửng khắp không gian. Nhìn từ xa, thác Táng Tinh có đôi dòng chảy nên có người gọi là thác Đôi để ghi nhận sự trường tồn bên nhau của nàng con gái bản Mường và con trai Thần Núi sau khi chết theo tuơng truyền.

Người bản địa nói rằng, thác Táng Tinh có từ rất xa xưa, khi con người có thể nói chuyện được với muôn thú và sống chan hòa với nhau giữa núi rừng mênh mông này. Khi đó, người già, người trẻ trong làng đều biết câu chuyện về nàng con gái xinh đẹp của làng và con trai Thần Núi.

Nàng vì phát hiện được bí mật của Thần Nước nên phải chịu tội nếu không thì nước sẽ cuốn trôi cả buôn làng, muôn thú. Chỉ có một cách là nàng phải làm vợ con trai Thần Núi thì mới “xóa” được tội. Nhưng nàng là người còn chàng là rắn. Người không thể lấy rắn. Và nàng đành để lại mẹ già nhờ dân làng chăm sóc rồi lên rừng trầm mình xuống hồ chịu tội với thần linh. Nàng chìm dần, chìm dần trong làn nước trong xanh.

Mái tóc nàng bồng bềnh trong nước rồi vươn lên bờ đá, rớt xuống bên dưới tạo thành dòng thác ngày đêm tuôn trào, đưa nước về bản làng cho người dân sinh hoạt, tưới tiêu. Chim muông hay chuyện vội vàng bay đi báo cho chàng hay. Khi chàng đến nơi thì nàng đã chìm sâu trong nước. Chàng đau khổ quay về rồi ngất lịm trên đường...

Người đời sau vẫn ghi nhớ sự hy sinh của người con gái đem lại sự sống cho dân làng nên đặt tên thác là Táng Tinh. Không biết từ bao lâu, con thác vẫn ngày đêm tuôn chảy giữa rừng già tạo nên một kỳ quan thiên nhiên xinh đẹp. Ngày lễ, các chàng trai, cô gái đến đây vui chơi, tắm mát và cầu nguyện được hạnh phúc trọn đời bên nhau.

Từ độ cao khoảng 70 mét, thác nước đổ xuống trông xa như mái tóc của con gái. Nơi đây cao gần 1.500 mét so với mực nước biển, gió luồn qua rừng, qua rẫy thổi thốc lên tung nước tạo thành những hạt li ti bay vương vãi như làn khói. Ngay tại chân thác, nước ồn ào cuồn cuộn nhưng mặt hồ thì chỉ có những gợn sóng nhỏ lăn tăn.

Tương đương độ cao với thác Đam Bri ở tỉnh Lâm Đồng nhưng thác Táng Tinh không dữ dội mà luôn yên ả, lượt là như nết na người con gái Mường trong truyền thuyết. Nước suối dưới chân thác lặng, yên bình và trong vắt quanh năm, nhìn thấu tận đáy. Suối nông nên du khách cứ thế ùa xuống chơi đùa, chụp ảnh thoải mái nhưng nước rất lạnh nên chỉ đứng một lúc là phải lên ngay.

Một cây cầu cong cong được xây vắt qua suối, từ đây có thể men theo lối đi xi-măng có tay vịn để tham quan một vòng suối và chiêm ngưỡng vẻ hoang sơ nơi rừng già rậm rạp. Vào dịp cuối tuần hay nghỉ lễ, người dân quanh vùng thường rủ người thân, bạn bè đến đây dã ngoạn, vui chơi giữa thiên nhiên hoang sơ hùng vĩ và không khí trong lành để đầu óc thư thái, quên đi những mệt mỏi, ưu phiền.

Từ thác Táng Tinh xuôi dốc chừng 6 cây số là đến Bãi đá cổ nơi người Việt cổ sinh sống có niên đại trên 2.000 năm tuổi ở thôn Nấm Chanh, xã Nấm Dẩn. Bãi đá cổ chia thành 7- 9 vùng quần thể bãi đá được tìm thấy trong vùng có dấu tích người Việt cổ sinh sống. Vùng Bãi đá lớn nhất, trên phiến đá lớn nhất, có các họa tiết để lại nhiều hoa văn, hình họa mang tính phồn thực ghi dấu ấn một thời xã hội Cổ đại mẫu hệ.

Trải qua hàng ngàn năm, đến nay Bãi đá cổ còn rất nhiều điều bí ẩn chưa được giải mã. Các nhà khảo cổ học cho rằng, người Việt cổ trải qua thời kỳ mẫu hệ sinh sống tại đây, phát triển ra sao còn là bí mật. Đến đây, du khách tận mắt chứng kiến và chạm tay lên dấu ấn của ngàn năm...

Cùng với quần thể di sản đá cổ Nấm Dẩn, thác Táng Tinh đang trở thành điểm đến của du khách ưa khám phá và tìm hiểu về lịch sử vùng đất cực Bắc Tổ quốc.

Khám phá thác Tiên

Du lịch, GO! - Theo Liên Ngọc (Cần Thơ online), ảnh internet

Read More

“Phượt” cùng gió mây

Chinh phục bầu trời, thoả mãn ước mơ bay để được ngắm đất nước từ trên cao – đó là điều mê hoặc khiến những người yêu môn thể thao nhảy dù.

< Niềm vui sắp được chinh phục bầu trời của các bạn trẻ.

Được chinh phục bầu trời, được bay lượn như những cánh chim, vùng vẫy giữa không gian bao la, đó là cảm giác có thật mà bộ môn nhảy dù mang lại cho nhưng người hâm mộ. Cùng cảm nhận môn thể thao mới mẻ này qua một chuyến bay của những thành viên CLB Hàng không phía Bắc thuộc Quân chủng Phòng quân không quân.
Vượt chặng đường 160km, sáng sớm, hơn 10 thành viên CLB Hàng không phía Bắc đã có mặt ở núi Linh Trường, xã Hoằng Trường, huyện Hoằng Hoá, tỉnh Thanh Hóa, một điểm bay hấp dẫn, tiềm năng.

Cõng trên mình cả “đội bay” và lỉnh kỉnh đồ đoàn, chiếc xe ôtô gồng mình vượt qua con đường hẹp, ngoằn nghèo với độ dốc lớn. Đứng ở điểm cất cánh với độ cao 250m, phóng tầm nhìn, mới hay sự tinh tường của người tìm ra điểm bay này. Không chỉ là điểm cất cánh, hạ cánh lý tưởng mà đây thực sự là bức tranh “sơn thủy hữu tình” với bãi biển hoang sơ, bờ cát trắng  chạy dài tít tắp, con sông Lạch Trường uốn lượng và những dãy núi nhấp nhô.


< Chuẩn bị "đồ nghề".

Từ những chiếc túi gọn gàng, giờ bung ra những chiếc dù với sải cánh dài, đủ sắc màu rực rỡ. Kiểm tra thiết bị, đường chạy, xác định lại hướng gió, tốc độ gió, nhẩm lại những nguyên tắc kỹ thuật bay, mọi thành viên không khỏi hồi hộp, phấn khích.

Tay vung cao những sợi dây dù, chân guồng gấp gáp chạy ngược chiều gió, khi khoang trống của chiếc dù đã no căng, cũng là lúc bàn chân của họ chới với và rồi cả người lao vút vào không trung bao la. Sau cú tiếp đất đẹp mắt, Tuấn Anh, học viên khóa 1, hồ hởi: “Đây là điểm bay mới nên rất hồi hộp. Khi bay cảm giác rất khó tả, mình giống như những chú chim được mở rộng tầm mắt, nhìn ngắm đất nước tuyệt đẹp”.

Là người luôn tìm kiếm cảm giác mạnh ở những môn thể thao mạo hiểm, nhưng với Tuấn Anh, được bay là một trải nghiệm tuyệt vời nhưng cũng là môn đỏi hỏi người chơi phải vượt qua những hữu hạn của bản thân để chiến thắng nỗi sợ hãi. “Ai chơi môn này đều trải qua nỗi sợ hãi. Lần đầu tiên bay ở ngon núi cao 600m, một mình tự lái, tự chịu trách nhiệm với bản thân, cảm giác thực sự là rất khó tả, vừa sợ hãi, vừa thích thú vô cùng. Nhưng khi đã chế ngự được nó thì rất tuyệt vời”, Tuấn Anh tâm sự.

Là môn thể thao mạo hiểm, tưởng như chỉ dành cho cánh mày râu bạo gan nhất. Nhưng theo hướng chỉ tay của Tuấn Anh, ngước lên trời xanh, phía dưới cánh dù màu cam rực rỡ, cái chấm nhỏ xíu đang bông lơn cùng gió, cùng mây ấy lại là một thục nữ yêu kiều.

Vẫn chiếc mũ phi công nặng trịch trên đầu, Thùy Dương không giấu niều vui khi mình là người có màn tiếp đất gần điểm T thành công nhất, đươc thầy giáo và các bạn hết sức khen ngợi. Thùy Dương chia sẻ: “Mình rất sung sướng. Lần đầu bay ở đây nên hơi run, hồi hồp vì chưa biết địa hình, hướng bay. Lần đầu cất cánh thất bại vì quên động tác - đáng lẽ điều kiện gió như thế này mình phải giật sâu hơn”.

Vui là thế song Thùy Dương chưa thỏa mãn bởi vẫn còn phải phụ thuộc vào sự điều khiển của thầy giáo, và theo cô, chỉ khi nào tự mình xử lý tình huống mới thật sự hài lòng.

Với một “phom” người chuẩn, gương mặt khả ái và rất nữ tính ít ai nghĩ rằng Thùy Dương lại dám dấn thân với môn thể thao mạo hiểm này. Thùy Dương chia sẻ: “Chỉ một lần bay thử với thầy giáo là em mê luôn. Về nói với bố mẹ, bạn bè thì ai cũng ngạc nhiên và đều ủng hộ...

Cái được lớn nhất là thả mình tự do trên bầu trời, được ngắm đồng rộng bằng con mắt thực của mình, không như ngồi trên máy bay. Lời khuyên cho các bạn nữ muốn chơi môn này là phải kiên trì”.

Là một trong 10 học viên đầu tiên của CLB hàng không phía Bắc, sau gần 5 tháng, Dương đã có bảng thành tích khá dày dặn với 14 chuyến bay.

Theo anh anh Phạm Quang Tuấn, trưởng bộ môn dù lượn, nhảy dù bắt đầu du nhập vào Việt Nam từ 2003 và đến thời điểm hiện nay cả nước có 4 CLB, được chia đều cho 2 thành phố là Hà Nội và TP HCM, với số lượng gần 80 phi công. Thời gian gần đây, nhất là khi bộ môn này được trở thành một môn thi ở Seagames thì nhảy dù thực sự thu hút sự quan tâm của giới trẻ.

Nếu như với những người ngoại đạo, nhảy dù, nhất là dù lượn là một môn thể thao vô cùng nguy hiểm, nhưng theo anh Tuấn, cũng như phi đội của mình, thì đây là môn thể thao có tính an toàn cao. “Nhiều người nghĩ đây là môn cực kỳ nguy hiểm nhưng thực tế không phải vậy. Chúng ta đi xe máy nguy hiểm hơn nhiều.

Chính là yêu cầu tính kỷ luật cao, chính xác. Thực ra với người mới, nếu điều kiện thời tiết thuận lợi chỉ cần thì 5-7 buổi là bay độc lập. Sau đó cần nâng cao kỹ thuật”, anh Tuấn chia sẻ.

Vì tính chất mạo hiểm nên người chơi dù phải trải qua quá trình đào tạo khá kỹ càng. Sau các buổi học lý thuyết, nằm lòng những kiến thức như  gấp dù, ngồi dù, học nhảy từ trên cao xuống đất, xử lý trường hợp phát sinh có thể gặp phải khi đang rơi, thì chỉ với 5-7 buổi tập là học viên có thể bay độc lập. Tuy nhiên, đây cũng là bộ môn lắm công phu, ngoài chi phí cho bộ dù từ 15 - 30 triệu đồng thì cũng còn nhiều khâu hậu kỳ không kém phần vất vả, tốn kém.

Hiện nay, để mở rộng môn thể thao này, CLB hàng không phía Bắc đang mở nhiều lớp chiêu sinh miễn phí và điều kiện rất đơn giản, chỉ cần sức khỏe tốt, không bị bệnh tim mạch, đều có thể tham gia các khóa tập bay.

Được chinh phục bầu trời, thoả mãn ước mơ bay để có những trải nghiệm cực kỳ thú vị khi nhìn ngắm đất nước từ trên cao – đó là điều mê hoặc khiến những người yêu môn thể thao này bất chấp hiểm nguy để “phượt” cùng mây gió.

Quê hương dưới cánh dù
Chơi dù lượn ở biển Hoằng Trường

Du lịch, GO! - Theo Lê Hằng (VOV2), internet

Read More