Dẻo thơm bánh chưng Vĩnh Hòa

Làng Vĩnh Hòa, xã Hợp Thành, huyện Yên Thành (Nghệ An) nổi tiếng về nghề làm bánh chưng truyền thống. Nhờ nghề này, Vĩnh Hòa đã trở thành làng giàu có bậc nhất huyện Yên Thành.

Không ai nhớ rõ nghề bánh chưng ở Vĩnh Hòa (Hợp Thành, Yên Thành -Nghệ An) xuất hiện cụ thể vào thời gian nào, nhưng theo lời các cụ ông, cụ bà trong làng kể lại thì từ cái thời chiến tranh một số nhỏ lẻ các bà, các chị trong làng hàng ngày có làm vài ba chục chiếc gồng gánh mang ra chợ bán.
Do thời đó, lương thực bị cấm chế biến thành các loại bún, bánh. Vì thế, bánh chưng Vĩnh Hoà - (Hợp Thành – Yên Thành) bị ngừng một thời gian khá dài.

Sau thời kỳ mở cửa, nhân dân cả nước, cả tỉnh có nhiều cơ hội để phát triển kinh tế. Là một vùng giáo toàn tòng, mà đặc thù là chạy chợ, buôn bán nhỏ, bà con Vĩnh Hoà quyết tâm khôi phục lại nghề làm bánh. Ban đầu là bánh chưng, bánh tét, sau do nhu cầu của khách hàng, nay Vĩnh Hoà còn có thêm bánh mật, bánh gai. Được biết, năm 2012 Vĩnh Hòa có 384 người tham gia làng nghề bún bánh với thu nhập bình quân đạt 24,7 triệu đồng/người/năm.

Vĩnh Hoà có 215 hộ dân thì có hơn 200 hộ làm bánh chưng. Dân làng không chỉ làm bánh chưng mấy ngày tết, ngày lễ, mà gói và bán bánh quanh năm. Khách hàng khắp mọi nơi tìm đến rất đông. Thương hiệu bánh chưng Vĩnh Hoà có uy tín là do bánh của làng không chỉ ngon, đẹp, mà còn đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Năm 2004, tỉnh Nghệ An chính thức công nhận Vĩnh Hòa là làng nghề làm bánh chưng.

Bánh chưng Vĩnh Hoà chủ yếu gói bằng lá chuối. Gạo phải là nếp hoa vàng; thịt lợn, đậu xanh, hạt tiêu, hành làm nhân bánh luôn được các nhà chọn lựa kỹ càng. Bây giờ nhiều nơi nấu bánh bằng bếp điện, bằng than hay công nghệ nồi hơi, nhưng Vĩnh Hoà vẫn đun bằng củi - đó cũng là một trong những yếu tố làm cho bánh Vĩnh Hoà thơm ngon.

Ông Nguyễn Thọ - Phó Chủ tịch UBND xã Hợp Thành cho biết: Việc khôi phục làng nghề chế biến nông sản Vĩnh Hoà đem lại nhiều lợi ích cho nhân dân. Trước hết, làng nghề đã giải quyết việc làm, ổn định đời sống, xoá đói giảm nghèo, tăng trưởng kinh tế và cũng là động lực góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn.

Bên cạnh đó, việc khôi phục lại làng nghề thực sự đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của bà con giáo dân Vĩnh Hoà - vì đây là nghề được truyền từ đời cha, đời ông, rất được bà con đồng tình, hưởng ứng. Kinh tế phát triển, đường làng ngõ xóm phong quang, sạch đẹp. Không còn nhà tạm, nhà dột; Tình làng nghĩa xóm ngày càng bền chặt, keo sơn. Đặc biệt, tỷ lệ học sinh đậu vào các trường đại học, cao đẳng năm sau cao hơn năm trước.

Về thăm Vĩnh Hoà vào những ngày cuối năm, mới thấy được không khí tấp nập, khẩn trương chuẩn bị cho Tết Quý Tỵ 2013. Đến nhà nào cũng thấy la liệt lá dong, lá chuối xanh, những bì đậu xanh, nếp trắng chất thành đống ở góc nhà... Chị Hoàng Thị Châu năm nay xấp xỉ tuổi 40 nhưng đã làm nghề từ thủa lên 5, lên 6.

Chị Châu kể: ở cái làng này, không ai là không có việc. Trẻ con một buổi đi học, buổi ở nhà lau lá, người già thì chẻ lạt, còn thanh niên nam, nữ đãi nếp, làm nhân, gói bánh, nấu bánh và đem đi nhập. Cứ theo vòng quay như vậy, ngày này qua tháng khác, làng bánh Vĩnh Hoà như càng nhộn nhịp thêm vì ngày hôm nay có nhà nhập được bánh ở tận Con Cuông, Nghĩa Đàn, Tân Kỳ, và cả ở Cửa Lò, Vinh.

Hiện nay trên địa bàn toàn tỉnh có rất nhiều cơ sở, làng nghề bánh chưng nhưng bánh chưng Vĩnh Hoà có hương vị riêng. Trò chuyện với anh Trần Quốc Khánh – một giáo dân có “thâm niên” hơn 20 năm làm nghề gói bánh chưng, được anh tâm sự rằng, không muốn chọn nghề nào khác bởi bản thân anh yêu thích công việc này, hơn nữa, mỗi lần ngồi gói bánh chưng, anh có cảm giác như mình đang gói cả quê hương, gói cả cái tình của người quê vào mỗi chiếc bánh.

Tôi cười, bảo anh nói sao văn vẻ thế, nhưng ngẫm ra mới thấy anh Khánh nói đúng thật. Bởi bánh chưng xanh được làm từ nguyên liệu chính là nếp lúa – hương đồng gió nội, có nhân đậu xanh, thêm miếng thịt ba chỉ thấm đẫm hành khô, hạt tiêu… Tất cả được bàn tay của người dân lao động gói lại bằng lá dong, rồi đến một lớp lá chuối, cuối cùng bọc bên ngoài thêm một lớp lá dong xanh. Cặp bánh không chỉ để cúng gia tiên mà còn cúng trời đất, cúng vua bếp, cúng thần đất thần tài nên bánh phải thơm ngon tinh khiết.

Với người dân Vĩnh Hòa, bánh chưng đã trở thành món ăn quen thuộc. Trong nhà lúc nào cũng sẵn, hễ có khách đến chơi, là đãi bánh chưng, nước chè xanh ... và xung quanh câu chuyện, cuối cùng lại trở về với cái bánh chưng làng mình đã đi được tới những đâu, hay Tết năm nay làng mình sẽ gói được bao nhiêu bánh.

Từ 4, 5 giờ chiều, cả làng nhà nhà tập trung gói bánh cho đến 8 giời tối là nhóm lò, nấu bánh; 1- 2 giờ sáng vớt bánh, khoảng từ 4 – 5 giờ cả làng thức giấc gọi nhau í ới đi bán, nhập bánh. Không khí trong làng lúc nào cũng vui như Tết.

Trong ánh sáng bập bùng, gương mặt chị Châu như vui hơn: Mỗi năm Tết đến, chúng tôi phải làm cả ngày, cả đêm nhưng quen rồi nên không thấy mệt, càng nhiều người đặt bánh càng thấy vui. Ngày thường thì khoảng dăm yến, nhưng Tết thì cứ phải vài tấn nếp. Năm nay, nếu có nhu cầu đặt bánh chưng, em cứ gọi điện cho chị, sẽ có người đem vào tận nơi. Chị Châu vừa cười nói, vừa nhanh tay đưa cho tôi số điện thoại và còn dặn với theo: Nhớ là bánh chưng nhà Khánh – Châu nhé!

Chia tay Vĩnh Hoà, trong chúng tôi ai cũng thấy vui lây với niềm vui của bà con giáo dân làng bánh. Và chúng tôi tin chắc rằng bánh chưng Vĩnh Hoà sẽ trở thành “đặc sản” được biết đến như cháo lươn Vinh, thịt me Nam Nghĩa, tương Nam Đàn, kẹo lạc Hưng Châu ... khi có điều kiện về với Yên Thành, Nghệ An!

Du lịch, GO! - Tổng hợp từ Nghệ An Online, Danviet và nhiều nguồn ảnh khác

Read More

A Pa Chải: điểm đầu đặt bút vẽ bản đồ VN

Nhắc đến ngã ba biên giới A Pa Chải (Mường Nhé, Ðiện Biên) người ta thường nghĩ đến một miền biên viễn xa xăm cách trở, kinh tế khó khăn và dân trí còn thấp.
Tuy nhiên, nơi đây còn là một điểm đến đầy hấp dẫn với những ai đam mê khám phá, muốn trải nghiệm khung cảnh tự nhiên cũng như văn hóa vùng cao, muốn vượt qua chính mình bằng hành trình gian khó nhưng hết sức thú vị.

A Pa Chải trong tiếng Hà Nhì có nghĩa là vùng đất bằng phẳng, rộng lớn. Nhưng để đến được cao điểm cực tây này, cần phải vượt qua ít nhất 500 km từ Thủ đô Hà Nội lên TP Ðiện Biên Phủ...

... rồi tiếp tục chặng đường núi gập ghềnh, quanh co thêm chừng 260 km nữa mới vào đến xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé, nơi có đường biên giới tiếp giáp giữa ba nước Việt Nam - Lào - Trung Quốc, cũng là điểm đầu tiên đặt bút mỗi khi vẽ tấm bản đồ đất nước.

Con đường nhựa xuyên Mường Nhé mới được hoàn thành và sử dụng vài năm gần đây thật sự đã mang đến nhiều đổi thay cho cuộc sống của đồng bào các dân tộc thiểu số, đồng thời cũng góp phần giúp bao người phương xa có điều kiện tìm đến với xứ sở này. Thuở trước, phải mất rất nhiều giờ, thậm chí cả ngày trời mới có thể vượt qua những đoạn đường dài hiểm trở, chỉ có thể đi xe máy và đi bộ.

Ấn tượng đầu tiên với mỗi người trong chuyến đi hẳn là cảnh đẹp xanh tươi trùng điệp của miền rừng núi Tây Bắc với núi cao, vực sâu, mây vờn, suối lượn. Giữa xanh thẫm cây rừng đại ngàn, những bản làng của người Hà Nhì thấp thoáng, nằm bình yên trong nắng gió biên ải. Không phải giữa mùa mưa nên dòng nước Chung Chải, Mo Phí, những con suối lừng danh chảy qua đây cũng êm đềm hơn, uốn lượn, rì rào như đang dẫn dắt chúng tôi đến với vùng đất huyền thoại "một con gà gáy, ba nước cùng nghe".

Và, bầu trời hoàng hôn đúng là một tuyệt tác kỳ diệu của tự nhiên, khi mặt trời nhuộm sắc đỏ của mình trải dài thành từng cung bậc đỏ sẫm, đỏ tươi, đỏ cam, vàng cam... lên nền trời xanh ngăn ngắt, lên những đám mây trắng đang cuộn lên ở phía chân trời, để rồi khuất dạng sau cùng trên lãnh thổ Việt Nam.

Dừng chân ở nhà ông Pờ Dần Sinh, Bí thư kiêm Chủ tịch UBND xã Sín Thầu vào lúc chạng vạng tối, sự thân thiện và hiếu khách của con người nơi đây khiến chúng tôi vô cùng xúc động và ngạc nhiên mặc dù đã được nghe nói đến không ít lần. Căn nhà của gia đình người Hà Nhì nằm giữa ngã ba biên giới này đã tiếp đón mỗi năm hàng trăm lượt khách, hàng nghìn dân du lịch "phượt" từ khắp mọi nơi, nam có, nữ có, đủ mọi lứa tuổi, nghề nghiệp, từ tận miền nam, từ cả nước ngoài đến với A Pa Chải.

Không chỉ mời khách ăn, ngủ hoàn toàn miễn phí, họ còn nhiệt tình giới thiệu nhiều nét văn hóa độc đáo, cũng như giúp đỡ việc sắp xếp lịch trình đi lại. Biết rằng người vùng cao vốn mộc mạc, quý người, nhưng "chiêu đãi" người lạ từ nơi khác đến với một tấm lòng ấm áp và chân thành như vậy thì quả thực đáng quý, đáng trân trọng biết bao.

Ðược biết, dòng họ Pờ cũng chính là đại gia đình có ảnh hưởng rất lớn đối với người Hà Nhì và có những cá nhân xuất sắc có nhiều đóng góp trong nỗ lực xây dựng đời sống mới cho dân tộc, cho quê hương.

Tiếp tục cuộc hành trình, chúng tôi ngược dốc tìm đến Ðồn Biên phòng 317 để thăm những người lính quân hàm xanh đang lặng lẽ ngày đêm bảo vệ từng tấc đất chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc, vừa chăm lo, giúp đỡ nhân dân vùng biên từng bước được no ấm.

Ðồn trưởng Nguyễn Ðức Thắng cùng anh em chiến sĩ từng nhiều lần tiếp đãi rất nồng nhiệt các đoàn khách. Tình cảm của những người dân và chiến sĩ biên phòng nơi vùng biên xa xôi khiến A Pa Chải trở nên đẹp hơn, đáng nhớ hơn.

Qua sự hướng dẫn của các chiến sĩ biên phòng, du khách có thể đi thăm các cột mốc biên giới, đặc biệt là mốc số 0 trên đỉnh Khoang Sa Lan hùng vĩ. Ðến A Pa Chải mà chưa đặt chân đến nơi phân định chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc thì thật là một thiếu sót đáng tiếc. Vượt qua mấy chục km đường mòn xuyên rừng gian nan và mệt nhọc, lên với mốc số 0, để thu vào tầm mắt muôn trùng núi, muôn trùng mây, những con đường ngoằn ngoèo như sợi chỉ xuyên qua bản mường, để thấy thêm tự hào, thêm yêu hơn giang sơn gấm vóc ông cha để lại.

Không như chúng tôi đã hình dung trước đó về một chốn "thâm sơn cùng cốc", mà trái lại người Hà Nhì ở A Pa Chải có một cuộc sống tương đối đầy đủ, với nếp sinh hoạt khá văn minh. Những nếp nhà gỗ vững chắc được lợp tôn, khu vệ sinh đặt cách xa nơi ở, trâu bò được nhốt trong chuồng trại, trẻ em có quần áo mặc, có chăn ấm khi mùa lạnh về.

Những ngày này, người dân ở bản Tá Miếu, ở Tả Kố Khừ đang háo hức và chuẩn bị cho một dịp đặc biệt đang cận kề: Tết cổ truyền Hồ Sự Chà (Tết cơm mới). Ðược ấn định vào ngày con rồng đầu tiên của tháng 12 dương lịch (theo quan niệm của người Hà Nhì), Tết Hồ Sự Chà là ngày hội lớn và có ý nghĩa hết sức quan trọng. Du khách thập phương đến vào dịp này sẽ may mắn có cơ hội trải nghiệm một không gian văn hóa đặc sắc tuyệt vời với những gì tinh hoa nhất của núi rừng miền Tây Bắc và con người được thể hiện qua ẩm thực, qua trang phục, qua âm nhạc và những câu chuyện kể cùng các phong tục, tập quán tốt đẹp lâu đời...

Sau mười năm thành lập huyện Mường Nhé, nhờ những chủ trương, chính sách tích cực của Ðảng và Nhà nước mà giờ đây A Pa Chải đã không còn quá xa xôi. Có nhiều những bài viết, những hình ảnh được chia sẻ trên báo chí và cộng đồng mạng in-tơ-nét về xứ sở tươi đẹp và ấm tình người ở tận cùng phía tây này. Thậm chí trong giới du lịch "phượt", cái tên A Pa Chải luôn là một trong số những địa danh phải đến, là một khát khao chinh phục lớn lao.

Chuyến đi đến A Pa Chải đã để lại trong chúng tôi thật nhiều trải nghiệm, cảm xúc sâu sắc, vừa giống như những gì đã nghe nói, mà lại vừa choáng ngợp hơn, yêu thích hơn. Rời ngã ba biên giới, cũng đừng quên mang theo một ít những sản vật giản dị mà thật quý như mật ong, rau rừng, bánh dày Hà Nhì... để làm quà cho bạn bè, người thân, mang về xuôi chút hương vị và chút tình ngọt lành của rừng núi Tây Bắc.

Du lịch, GO! - Theo Hoàng Mỹ Hạnh (Nhandan), internet

Vài chia sẻ kinh nghiệm để đi Mốc 0 A Pa Chải:

- Thủ tục xin giấy phép: để thuận tiện bạn cần xin giấy phép của Bộ chỉ huy Biên Phòng Tỉnh Điện Biên. Chỉ huy trưởng anh Tuyên, chỉ huy phó anh Phiến. Để xin được giấy phép bạn cần có giấy giới thiệu của đơn vị công tác. Nếu đủ giấy tờ thì thủ tục cấp giấy phép khá nhanh, khoảng 2h là xong.

- Nếu bạn đi từ Điện Biên thì hành trình khoảng 280km: Điện Biên - Mường Chà - Mường Nhé - Chung Chải - Xín Thầu - A Pa Chải. Bạn lội qua 3,4 suối tùy mùa nước nhiều ít, chú ý ngập bugi tắt máy xe. Nên đi sớm từ Điện Biên. Quỷ khởi hành từ 5g sáng và đến A Pa Chải khoảng 5g chiều, đi thong thả còn chụp hình chụp ảnh và phòng sự cố hư xe.

- Phải luôn luôn hỏi đường nếu có ngã 3, ngã 4 vì cứ thấy đường đẹp mà đi là lạc ngay. Đường từ Mường Nhé đi Xín Thầu đang làm nên xấu, cần phải đem theo đồ nghề sửa xe và thay ruột vì dọc đường rất hiếm điểm sửa xe. Gặp cây xăng là đổ ngay, tốt nhất nên đem theo 1 chai dự trữ.

- Về ăn ở: Bạn có thể nghỉ ở các điểm sau tùy theo khả năng ngoại giao của bạn: Đồn biên phòng Leng Su Sìn 405 (cách A Pa Chải khoảng 35km), nhà bác Pờ Dần Sinh (Chủ tịch UBND xã Xín Thầu) đã có những trường hợp có các đoàn lên ở nhờ nhà bác Sinh mà lại cư xử rất tệ nên dù nhiệt tình mấy bác Sinh cũng cảm thấy mệt mỏi khi đón tiếp các đoàn ngủ nhờ. Đồn biên phòng A Pa Chải 317 (bạn phải có giấy phép). Dù ăn ở nhà bác Sinh, hay đồn biên phòng các bạn cũng nên tế nhị gửi tiền. Thật ra các anh biên phòng cũng không quá khó khăn song bạn phải cư xử phù hợp. Còn trường hợp quá tệ thì bạn vào bản nhờ dẫn đi cũng được (nhưng là bất khả kháng nhé).

- Từ Chung Chải trở đi là điện thoại hoàn toàn mất sóng nên cần thu xếp liên lạc gì thì nên thực hiện trước nhé. Quỷ không biết vụ này làm 3 ngày không liên lạc được với người yêu buồn chết luôn.
- Trang phục: Leo Mốc 0 không cần phải chuẩn bị gì đặc biệt: giày có gai, quần Jean, áo thun, nón, thêm cây gậy là ok. Chỉ tội đứa nào vác đồ ăn là toi đời.
Nhớ nhiêu đó thôi. Ai cần gì thì hỏi thêm nhé, có nhiêu share hết rồi - Hải An 01662168673

Quycoctu

Read More

Ðường lên Tây Bắc

Quốc lộ 6 từ Hà Nội lên Tây Bắc dài hơn 500 km, nhiều đoạn uốn lượn như dải lụa quanh dãy núi trùng điệp. Cảnh sắc nơi đây luôn là niềm cảm hứng bất tận của nghệ sĩ nhiếp ảnh, sự háo hức khám phá, trải nghiệm cảm giác mạnh của những "phượt thủ" (du lịch bụi). Tuy nhiên, nó cũng là nỗi hãi hùng của các lái xe khách đường dài với triền miên núi cao, vực sâu hiểm trở, đầy bất trắc, nguy hiểm cận kề.

Họ thường đọc chệch quốc lộ 6 là "quốc lộ xấu", bởi nó đã rệu rã và xuống cấp trầm trọng. Hôm nay, những con đường, cây cầu mới mọc lên nơi miền Tây Bắc xa xôi, đã làm thay đổi đến ngỡ ngàng diện mạo của vùng đất còn nhiều khó khăn này.

Ðèo Pha Ðin được đọc chệch từ Phạ Ðin (tiếng Thái nghĩa là trời đất). Ðồng bào dân tộc Thái xa xưa coi nơi đây là chỗ tiếp giáp giữa trời và đất. Xưa kia, vì có sự tranh chấp ranh giới giữa hai tỉnh Sơn La và Lai Châu (cũ), người ta đã giải quyết bằng một cuộc đua ngựa. Từ hai phía đèo, cùng một lúc ngựa hai bên phi hướng về nhau. Nơi gặp gỡ sẽ là ranh giới. Ngựa Lai Châu phi nhanh hơn, nên phần đèo thuộc về Lai Châu (nay thuộc tỉnh Điện Biên) dài hơn phần đèo của Sơn La.

Ðèo Pha Ðin dài 32 km, uốn lượn trên những đỉnh núi đầy nắng gió thượng ngàn, một bên là vách núi dựng đứng, một bên là vực sâu thăm thẳm. Cánh "phượt" xếp Pha Ðin vào một trong "tứ đại đỉnh đèo" ở phía bắc, với tám khúc cua tay áo cực kỳ nguy hiểm, bán kính đường cong dưới 15 m, nhiều đoạn có độ dốc dọc rất lớn, kéo dài liên tục, từ 12% đến 15%, cục bộ có điểm tới 19%.

Không thể đếm xuể những khúc cua tay áo, chữ A, chữ Z, nhiều đoạn cua chỉ đủ cho một ô-tô đi qua. Cách đây gần chục năm, trong một chuyến công tác lên Tây Bắc, chiếc xe khách tôi đi đang gầm rú vượt dốc Pha Ðin, bỗng tiếng máy lịm dần rồi từ từ trượt xuống. Rất nhanh, anh lái xe bẻ lái, phần đuôi xe va mạnh vào sườn dốc phía trong. Hú vía, chỉ một chút nữa là cả chiếc xe đã rơi xuống vực. Mấy chục hành khách và cả lái xe, mặt mũi ai nấy đều tái dại. Sau "sự cố" đó, dù có mê mẩn với những cung đường Tây Bắc hùng vĩ đến đâu, nhưng mỗi lần lên đó công tác, tôi đành "nghiến răng" đi máy bay...

Nhiều năm về trước, do những vụ tai nạn thảm khốc liên tiếp xảy ra trên đèo Pha Ðin, các nhà khoa học, chuyên gia trong ngành GTVT đã khảo sát, nghiên cứu hướng tuyến mới của quốc lộ 6 tránh đèo Pha Ðin, tuy nhiên đành phải dừng lại do địa hình độ dốc lớn, địa chất phức tạp, dễ xảy ra sụt, trượt vào mùa mưa. Khi dự án này được phê duyệt, nhiều chuyên gia trong ngành đã phản đối vì cho rằng đây là việc làm không tưởng, thiếu tính khả thi.

Vậy mà hôm nay trở lại, tất cả đã thay đổi khiến tôi ngỡ ngàng. Sau năm năm xây dựng (2006 - 2009), dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 6 đoạn Sơn La - Tuần Giáo, tổng mức đầu tư hơn 1.165 tỷ đồng từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ, do Ban quản lý dự án 1 (PMU 1, thuộc Bộ Giao thông vận tải) làm đại diện chủ đầu tư đã hoàn thành. Cung đường hiểm trở đã trở nên thuận tiện, nhanh chóng và an toàn hơn trước rất nhiều.

Tuyến đường dài 85 km, thiết kế theo tiêu chuẩn cấp 4 miền núi, mặt đường rộng 5,5 m, gia cố lề mỗi bên 0,5 m, bảo đảm cho xe chạy với tốc độ 40 km/giờ, ngoại trừ một số đoạn quá khó khăn mới châm chước vận tốc 25 km/giờ. Ðặc biệt, "điểm nhấn" của dự án chính là xây dựng tuyến tránh đèo Pha Ðin, bám theo sườn núi các đỉnh đèo phụ phía trái quốc lộ 6 cũ, độ cao khoảng 1.000 m, thấp hơn so với đèo 200 - 400 m. Anh lái xe vui miệng bảo, bây giờ đèo Pha Ðin có lẽ chỉ là cung đường khám phá dành cho những tay "phượt thủ" ưa thích mạo hiểm.

Ngồi trên ô-tô, cảm giác chênh chao, lắc giật đặc trưng của đèo Pha Ðin thuở nào hầu như biến mất. Chiều dài tuyến tránh hơn 11 km (ngắn hơn 2,3 km so với  tuyến cũ) và giảm số vụ tai nạn giao thông đi nhiều, thời gian chạy xe rút xuống chỉ còn một nửa so với trước đây. Khi chưa có tuyến tránh, đi từ Tuần Giáo đến đỉnh đèo thông thường mất khoảng từ 45 đến 60 phút, nay chỉ còn khoảng từ 20 đến 25 phút.

Nếu nhìn vẻ bề ngoài đẹp trai, thư sinh của kỹ sư Lương Văn Long, ít người nghĩ anh từng có "thâm niên" lăn lộn mấy năm trên công trường xây dựng tuyến tránh đèo Pha Ðin với cương vị Chủ nhiệm Ban quản lý dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 6 thuộc PMU 1. Câu chuyện của anh ngược về thời điểm ba, bốn năm trước khi thực hiện dự án. Lúc ấy, ngành giao thông gần như "án binh bất động" sau "hiệu ứng" vụ việc tiêu cực tại PMU 18, cùng với tác động mạnh của "bão giá", hầu hết các loại nguyên, vật liệu cơ bản đều tăng gấp hai lần, thậm chí gấp ba lần.

Ðồng thời, trong hai năm 2007 và 2008, các tỉnh Tây Bắc bị ảnh hưởng nghiêm trọng của các trận lũ lớn, đã ảnh hưởng lớn đến tiến độ triển khai dự án, có lúc tưởng như bế tắc. Tuy nhiên, PMU 1 đã chủ động phối hợp chặt chẽ các cơ quan chức năng của Bộ GTVT, chỉ đạo tư vấn giám sát và các nhà thầu khắc phục khó khăn, đẩy nhanh tiến độ dự án. Sau khi có cơ chế bù giá gỡ khó cho những dự án đang triển khai, các bên đã nhanh chóng tính toán mức trượt giá theo quy định, báo cáo kịp thời Bộ GTVT để giảm bớt sức ép về tài chính cho các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ.

Dự án tuyến tránh Pha Ðin được chia thành 13 gói thầu xây lắp (trong đó 12 gói thầu làm đường và một gói xây dựng nhà cung hạt), trong đó, gói thầu số 9 ở khu vực bản Háng Tàu, xã Tỏa Tình, huyện Tuần Giáo có điều kiện thi công phức tạp nhất so với toàn tuyến. Chiều dài chỉ 4 km, nhưng các đơn vị thi công phải làm tới 22 cống thoát nước các loại, hơn 6.000 m3 tường chắn và hai cầu bê-tông cốt thép dự ứng lực hình cánh cung dài 60 m, kinh phí hơn 60 tỷ đồng.

Thời điểm triển khai gói thầu, hàng trăm công nhân, kỹ sư đã ngày đêm bám tuyến mở đường. Kỹ sư Long kể: "Có bám trụ trên công trường Tây Bắc dài ngày mới thấu hiểu hết nỗi khó khăn khi triển khai dự án. Vào thời điểm mùa khô, bụi trên đường dày tới 30 - 50 cm, giẫm chân lên phồm phộp, mùa mưa thì xối xả, có lúc phải dừng thi công hàng tuần. Công nhân sinh hoạt rất vất vả, nhiều khi phải ăn cơm cá khô tới nửa tháng".

Ðến nay, quốc lộ 6 được nâng cấp, cải tạo đã được đưa vào sử dụng gần một năm. Tuyến đường mới đã giải quyết cơ bản các đoạn cua gấp khúc của đèo Sơn La, Pha Ðin, rút ngắn khoảng cách so với tuyến cũ hơn 10 km. Riêng tuyến tránh Pha Ðin, các đơn vị thi công đã đào đắp gần một triệu m3 đất đá, xây sáu cầu cạn nằm trong đường cong địa chất phức tạp. Ðây là tuyến đường đầu tiên ở Tây Bắc thảm bê-tông nhựa dày tới 12 cm, đoạn qua thị tứ, thị trấn đường mở rộng hơn, có vỉa hè hai bên, hệ thống đèn chiếu sáng, cây xanh và cống thoát nước,...

Một số chuyên gia ngành GTVT trước đó phản đối, nhưng sau khi "mục sở thị" đã đánh giá dự án rất cao, cả về chất lượng cũng như hiệu quả sử dụng. Sau khi có con đường, nhiều người dân từ các bản, làng xa xôi đã về lập nghiệp, dựng làng mới, có điều kiện mua sắm những vật dụng thiết yếu trong gia đình. Nhiều doanh nghiệp vận tải cũng nhanh chóng nắm bắt cơ hội mới, sắm xe khách giường nằm chất lượng cao chạy tuyến Hà Nội - Ðiện Biên. Chỉ sau một đêm ngủ trên xe, sáng dậy, hành khách đã có mặt tại Hà Nội.

Trên miền Tây Bắc, ngoài tuyến tránh Pha Ðin được xếp hạng "đặc biệt",  còn có thể kể đến nhiều công trình "kỷ lục, đặc biệt" do PMU 1 làm đại diện chủ đầu tư. Trong đó, hai cầu Pá Uôn và Hang Tôm đang giữ kỷ lục là cầu có trụ cao nhất Việt Nam (trụ cao gần 100 m). Cầu Pá Uôn trên quốc lộ 279 thuộc huyện Quỳnh Nhai (Sơn La) nằm trong tổng thể các công trình tránh ngập sau khi xây dựng thủy điện Sơn La. Khi thủy điện tích nước phát điện, cây cầu sẽ góp phần đắc lực phục vụ nhu cầu đi lại của người dân.

Cầu được thiết kế vĩnh cửu bằng bê-tông cốt thép dự ứng lực, dài hơn 1,2 km, trong đó cầu chính dài 918 m, mặt cầu rộng 9 m, tổng mức đầu tư (đã điều chỉnh) khoảng 745 tỷ đồng,... Dự án được Bộ Xây dựng đưa vào cấp đặc biệt do kết cấu trụ cầu có chiều cao lớn nhất, biện pháp thi công mới nhất, giá thành vào loại đắt nhất Việt Nam hiện nay và tiến độ thi công rất gấp rút.

Tháng 4 của năm 2010, cầu đã hoàn thành, thông xe đưa vào sử dụng, nhanh chóng xác lập vị trí quan trọng trong tuyến giao thông huyết mạch nối Sơn La với các tỉnh Tây Bắc như Lai Châu, Ðiện Biên, Lào Cai và Yên Bái. Còn cầu Hang Tôm (mới) nằm trên địa phận huyện Mường Lay (Lai Châu) đến nay cũng đã được hợp long, khánh thành. Một mai, cầu Hang Tôm (mới) cũng sẽ đóng vai trò trọng yếu trong tuyến giao thông huyết mạch, nối Ðiện Biên với Lai Châu.

Nơi "miền Tây Bắc núi vút ngàn trùng xa, núi cao đèo sâu" hôm nay đã hình thành những tuyến đường dù chưa phải to rộng như đồng bằng, nhưng đối với đồng bào vùng Tây Bắc, đó là ước mơ bao năm tháng. Những người thợ cầu đường đã xây nên huyền thoại mới, kéo gần miền đất vốn heo hút, xa ngái này về với ấm no.

Du lịch, GO! - Theo Quang Hưng (Nhandan), internet

Read More