Chùa Chuông - Phố Hiến đệ nhất danh lam

So với Hội An, “người anh em” cùng thời ở Đàng Trong, thì phố Hiến, thương cảng quốc tế nổi tiếng vào thế kỷ 16 - 17, dưới thời Lê Trịnh ở Đàng Ngoài cũng không kém phần phồn hoa tấp nập.

Giữa bộn bề đường ngang, lối dọc công sở mới mọc lên trong cơn lốc đô thị hóa của thị xã Hưng Yên, Kim Chung Tự (chùa Chuông), nằm tách biệt dưới những rặng nhãn cổ thụ, vẫn còn "dấu xưa xe ngựa"...
Có dịp về lại nơi này, bạn sẽ thấy dưới những rặng nhãn lồng, gốc hoa gạo xù xì nở bừng hoa vào mỗi dịp tháng ba, vẫn còn “dấu xưa xe ngựa” trong đó nguyên vẹn nhất, quy mô nhất là chùa Chuông.

< Toàn cảnh chùa Chuông nhìn từ cổng vào.

Chùa Chuông là một trong những cảnh quan của phố Hiến nổi danh một thời, tồn tại tới ngày nay, bao gồm đền Mẫu Hoa Dương, Mẫu Thiên Hậu, đền Trần, chùa Phố, chùa - đình Hiến, chùa Nễ Châu, Văn Miếu Xích Đằng, Võ Miếu, hồ Bán Nguyệt, Đông Đô Quảng Hội, bia mộ của khách buôn ngoại quốc...

Chùa Chuông được xây dựng từ thế kỷ 15, dưới thời Lê. Tương truyền một năm lũ lụt lớn, một quả chuông vàng trên một chiếc bè trôi vào bãi sông Cái (sông Hồng) thuộc địa phận thôn Nhân Dục, phường Hiến Nam, thị xã Hưng Yên hiện nay. Thế là các nơi đua nhau kéo chuông về, nhưng chỉ có dân làng Nhân Dục mới làm được. Dân làng cho là trời phật giúp đỡ, bèn góp công của dựng chùa tưởng nhớ công ơn. Mỗi lần đánh, tiếng chuông vang rất xa vì thế, chùa còn có tên gọi là Kim Chung Tự (chùa Chuông Vàng).

< Chiếc cầu đá dẫn qua ao súng (mắt rồng).

Năm 1707, chùa được trùng tu lớn với quy mô hoàn chỉnh như hiện nay. Trong cuốn Hưng Yên tỉnh nhất thống chí của Trịnh Như Tấu, thời Nguyễn có ghi rằng: “Chùa Chuông - Phố Hiến đệ nhất danh lam”. Không phải ngẫu nhiên mà chùa Chuông đã hiện diện khá nhiều trong phim Mê Thảo thời vang bóng của đạo diễn Việt Linh.

Chùa Chuông là một trong những cảnh quan của phố Hiến nổi danh một thời, tồn tại tới ngày nay, bao gồm đền Mẫu Hoa Dương, Mẫu Thiên Hậu, đền Trần, chùa Phố, chùa - đình Hiến, chùa Nễ Châu, Văn Miếu Xích Đằng, Võ Miếu, hồ Bán Nguyệt, Đông Đô Quảng Hội, bia mộ của khách buôn ngoại quốc...

< Sân chùa mang lại cảm giác thanh thản.

Năm 1992, ngôi chùa này được Bộ Văn hóa và Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật. Đây là một trong những ngôi chùa cổ kính, quy mô lớn của miền Bắc, kết cấu theo kiểu “nội công ngoại quốc”, với kiến trúc thời Lê - Trịnh từ thế kỷ 17, 18, còn hiện diện tới ngày nay.

Qua tam quan là ba nhịp cầu đá xanh được xây dựng năm 1702, bắc ngang qua ao mắt rồng. Khoảng sân rộng rãi được lát gạch Bát Tràng, chính giữa là con đường được trải đá xanh dẫn thẳng tới tiền đường. Theo quan niệm nhà Phật, đường này gọi là Nhất chính đạo, con đường chân chính duy nhất dẫn dắt con người thoát khỏi bể khổ.

Tiền đường năm gian hai chái, kết cấu kiểu con chồng đấu sen. Nối giữa tiền đường và thượng điện là khoảng sân, ở giữa có cây hương bằng đá như cột kinh đá xưa, bốn mặt khắc chữ Hán ghi công đức của nhân dân tu sửa chùa.

Thượng điện cũng gồm năm gian hai chái, kết cấu giống tiền đường, mang đậm nét kiến trúc thời hậu Lê, kết lại là gác chiêng, gác khánh được xây cao, đột khởi lên toàn bộ lớp mái chùa.

Ngoài các tượng Thích Ca sơ sinh, tòa Cửu Long, Phật A Di đà, Bồ Tát, Văn Thù, Phổ Hiền, Tam Thế... điểm đặc sắc của chùa Chuông là hệ thống tượng La Hán cùng phù điêu gỗ Thập điện Diêm vương ở hành lang hai bên. Phù điêu gỗ Thập điện Diêm Vương diễn tả cảnh nhục hình mà con người phải trải qua ở cõi âm.

Theo triết lý nhân quả của nhà Phật, sau khi từ giã cõi đời, con người phải trải qua mười cửa điện để Diêm Vương xét hỏi công và tội. Mỗi tội trạng là một hình phạt tương ứng. Cạnh đó là tượng Bát Bộ Kim Cương và 18 pho tượng La Hán trong tư thế ngồi, nét mặt rất sinh động, mỗi người một vẻ. Có thể nói, cùng với bộ tượng La Hán danh tiếng chùa Tây Phương, đây cũng là một trong những bộ tượng La Hán đẹp nhất Việt Nam...

< Hệ thống tượng La Hán, phù điêu sống động, tô đậm thêm bầu không gian thiêng liêng, cổ kính.

Một trong những hiện vật có giá trị nhất của chùa là Kim Chung tự thạch bi ký - bia đá dựng năm Vĩnh Thịnh thứ 7, thời Lê Trung Hưng (1711), ghi tên người có công đức tu sửa chùa; trong đó miêu tả cảnh đẹp của phố Hiến và các phường: Hàng Bè, Hàng Sũ, Thợ Nhuộm, Cự Đệ, Hàng Thịt... mà nay chỉ còn trong dĩ vãng.

Nhờ vậy, các nhà nghiên cứu có thể đoán định có con đường thiên lý thông thương giữa phố Hiến với Thăng Long qua lại trước cửa chùa và ghi nhận đơn vị phường của phố Hiến, lúc đó đã có hai mươi phường.

Du lịch, GO! - Tổng hợp từ Đất Việt, Doanh Nhân Sài Gòn, Người Lao Động...

Read More

Ngọt lạ đầu năm với lân đường

Tại chùa Minh Đức Cung (còn gọi là chùa Ông Bổn 1) xã Hoà Ân, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh, hằng năm tổ chức lễ hội cho vay đúc lân đường (đường ăn), mục đích tạo sự ngọt ngào vui vẻ, làm ăn ngày càng phát đạt cho bà con trong năm.

< Lân đường hình tháp tại chùa Minh Đức Cung.

Tục cho vay lân đường không biết có tự bao giờ. Ông Trương Văn Điều, 63 tuổi, Phó Ban Trị sự Minh Đức Cung, cho biết, đúc lân đường là người ta nấu đường cát đổ vào khuôn tạo hình các con vật như: lân, gà, cái tháp, trái đào…

Hình ảnh các con vật có ý nghĩa riêng: Con lân sẽ là may mắn, làm ăn suôn sẻ trong năm. Con gà tượng trưng cho chăn nuôi, người dân muốn phát huy trong chăn nuôi thì thỉnh con gà. Các gia đình khá giả thường thỉnh cái tháp với ước mong sẽ xây nhà cao tầng. Một số bà con thỉnh trái đào nói lên những điều tâm linh có sự chứng giám của Phật, tạo hoà khí trong gia đình.

Theo thông lệ, sáng ngày 15 tháng giêng âm lịch, chùa tổ chức cúng cầu an xong thu nợ cho vay lân đường năm cũ, lấy phiếu vay mới tùy theo ước nguyện của bà con mà trao lân đường. Chùa có nhiệm vụ vô bọc, có thẻ tên chùa trước khi cho vay vật phẩm đưa vào bàn Phật cúng, sau đó chùa phát hết mới thôi. Bà con rất cẩn trọng khi mang về nhà, thỉnh nhiều họ phải lót rơm, lót trấu, đóng thùng.

Theo niềm tin, bà con không để sứt, mẻ hay bị bể, sợ trong năm làm ăn không suôn sẻ. Bà con thỉnh lân đường thường để thờ bàn Phật hay thần tài. Đến năm sau bà con dùng con lân đường đó nấu nồi chè cả nhà cùng ăn và tiếp tục thỉnh lân đường mới. Nhiều người ở tận TP Hồ Chí Minh cũng xuống chùa Minh Đức Cung thỉnh lân đường.

Hiện nay ở ĐBSCL có ba nơi đúc lân đường là chùa Minh Đức Cung Cầu Kè, Sóc Trăng và Cư sĩ Lâm Minh Nguyệt Cần Thơ.

Mỗi nơi dùng mỗi màu riêng biệt. Cầu Kè dân chúng thích màu tím sen nên lân đường pha màu tím. Sóc Trăng pha màu vàng. Cần Thơ pha màu trắng trên đầu có chấm đỏ. Lân đường có hai dạng đặc ruột và bọng ruột, nhưng mỗi con thấp nhất cho vay giá 40.000 đồng và cao nhất giá 60.000 đồng. Mỗi năm đúc một lần khoảng 200 con.

Đúc lân đường là nghề cha truyền con nối. Chùa Minh Đức Cung mỗi năm phải rước thợ ở TP Hồ Chí Minh về đúc. Khuôn đúc gồm 3-4 thanh gỗ ráp lại, trong khuôn có nhiều hoa văn vừa tinh xảo vừa tỉ mỉ, những người thợ này phải đặt hàng ở Bạc Liêu. Giá khuôn đúc mỗi cái từ 500.000-2.000.000 đồng.

Để nấu đường, họ dùng lò khè và hơi dầu lửa tạo nhiệt độ cao khi nấu, luôn tay điều chỉnh lửa để đường nóng nhiều, nóng ít. Một nồi khoảng 3 kg đường cát trắng khi sôi gần tới pha màu vào. Nhờ đôi mắt tinh tường, mũi thính của mình mà người thợ đúc nhận biết mùi thơm khi đường tới độ là tắt lửa liền, nhắc xuống đổ vào khuôn. Khi đổ xong, họ rửa khuôn ngay. Đường có gió là khô cứng, tránh đường non thường bị bể.

Theo bí quyết nhà nghề, những con lân đường của các thợ nấu này để đến 1 năm không hư bể và không thấy kiến bu lại*. Hiện nay các thợ nấu ở TP Hồ Chí Minh chỉ còn đếm trên đầu ngón tay. Mỗi năm đến tháng giêng, các chùa ở tỉnh mời họ mới đi nấu. Anh Âu Kim Tuấn, 36 tuổi, lúc 10 tuổi đã theo cha đi nấu lân đường, cho biết, hiện ở gia đình anh chỉ có hai nhà là nhà cô ruột và nhà anh của anh còn giữ nghề gia truyền (ở phường 1, quận 6, TP Hồ Chí Minh).

Vay lân đường không chỉ là lễ hội mang ý nghĩa tâm linh, thiêng liêng, đem lại niềm tin cho bà con mà còn góp phần phát triển du lịch vùng đất Cầu Kè này.

* Màu sặc sỡ, kiến không bu - không biết người là pha màu và đường gì nhỉ?

Du lịch, GO! - Theo Phước Hưng (Cà Mau Online)

Read More

Thác Mặt trời quyến rũ chốn bồng lai...

Từ trung tâm Hà Nội, chỉ cần hai giờ đồng hồ chạy xe máy, bạn đã đến được với thác Mặt Trời quyến rũ nhờ vẻ đẹp thiên nhiên thuần khiết.

< Đường đi với những khúc cua uốn lượn quanh núi.

Thác Mặt Trời còn có tên là thác Đại Sao thuộc xóm Võ Khang, xã Kim Tiến, cách khu du lịch suối khoáng Kim Bôi, Hòa Bình chục cây số. Nơi đây được mệnh danh là chốn bồng lai tiên cảnh bởi mây phủ quanh năm, dòng suối uốn lượn hiền hòa, không khí se lạnh, thác tung bọt trắng xóa và đặc biệt chưa có bàn tay cải tạo của con người.

< Mây bay ngang triền núi, màu xanh mát của đồng lúa khiến tâm hồn vô cùng thư thái.

Gọi là khu du lịch sinh thái nhưng thác Mặt Trời vẫn còn nguyên sơ chưa có bất kỳ một dịch vụ nào phục vụ du khách, con đường dẫn tới thác phải men theo đường mòn hoặc đi đường suối trèo qua các phiến đá lớn nhỏ.

< Những dải mây trắng bông là là quấn quýt lấy triền núi, phía dưới nước suối xanh ngắt.

Thác Mặt Trời khởi nguồn từ rừng già Thượng Tiến quanh năm mây phủ gồm 2 thác chính và một thác phụ: thác đầu tiên dài chừng 60m ở lưng chừng núi đồi Thung, bọt tung trắng xóa. Tiếp đến là thác Vồng Han nước chảy quanh năm không ngừng nghỉ.

< Dòng suối Võ Khang nước trong mát.

Dòng suối Vó Khang kéo dài lên rừng đặc dụng Thượng Tiến, quanh co uốn lượn hiền hoà, ấp ôm sườn núi, gột rửa nghìn năm tạo nên những phiến đá muôn hình van dạng, có hàng trăm hòn đá lớn nhẵn lỳ như những tấm phản, là nơi nghỉ chân ngắm nhìn mây xanh bay ngang trời, hay nằm thư thái lắng nghe tiếng cá đớp lao xao; lại có cả những lớp đá lô nhô như kẻ đứng người ngồi.

< Những phiến đá muôn hình vạn trạng dọc theo dòng suối dưới chân núi.

Theo người bạn là dân bản địa xứ Mường Động dẫn chúng tôi đi cho biết: thác Mặt trời là thác chính, cao ở lưng chừng núi Thung. Ngoài ra còn có thác 1, thác 2 , để đi hết ba tầng thác này phải mất hai ngày đi bộ đường rừng và leo suối, muốn đi được vậy phải thủ sẵn cơm nắm chống đói để qua đêm trên rừng.

< Nơi lý tưởng để tịnh tâm ngồi thiền giữa núi rừng.

Cung đường đi từ Hà Nội đến thác Mặt trời cũng có những khúc cua không kém đường đi Tam Đảo hay thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên, đòi hỏi tay lái phải chắc và nhanh mắt để quan sát.

< Địa thế lý tưởng để ung dung ngồi câu cá suối.

< Một con thác nhỏ đang róc rách chảy.

Hai bên đường một bên cây cối rừng núi um tùm, một bên đồng lúa xanh mát. Đi đến khúc cua rẽ vào huyện Kim Bôi, những tay lái chúng tôi sung sướng tận hưởng không khí mát mẻ, trong lành, nghe tiếng chim hót thấy tâm hồn thư thái, sảng khoái vô cùng.

< Phải mím chặt tay chân để bò qua các tảng đá lớn.

Trên đường đến thác, chúng tôi phải đi bộ qua một cánh rừng rồi lội suối. Chạm chân xuống dòng suối Vó Khang mát lạnh tê cả chân, thỏa mắt với nước suối trong vắt chảy qua những tảng đá lớn nhỏ muôn hình vạn trạng. Có những phiến đá tảng to, trơn và phẳng lỳ có thể ngồi thiền thả hồn vào thiên nhiên, hay nằm nghỉ ngắm trời đất, mây xanh bay qua tầm mắt.

< Thác 1 là một trong 3 thác chính ở khu du lịch sinh thái thác Mặt trời tung bọt trắng xóa.

Với những du khách như chúng tôi, không quen lội suối, những tảng đá này trơn trượt rất khó đi, nhiều khi phải xách dép, phải bò, mím mười đầu ngón chân, ngón tay vào đá để di chuyển. Bởi chỉ cần bất cẩn, những hòn đá trơn trượt sẽ làm chúng tôi ngã theo dòng nước xiết bất cứ lúc nào. Nhưng với những người dân Mường Động, những tảng đá nguy hiểm ấy là địa điểm lý tưởng để ngồi câu hay đâm cá suối cho bữa cơm chiều.

< Dưới chân thác nước xanh như ngọc.

Đến xứ Mường Động, lũ phượt bụi chúng tôi không chỉ được leo thác mà còn được ăn bữa cơm với người bản địa. Bữa cơm được chế biến từ “đặc sản siêu sạch” tại gia như gà đồi, măng nứa, xôi ngũ sắc, cá suối, rau muống luộc…

< Cảm giác sảng khoái giữa rừng xanh thác chảy.

Nơi này dù chưa được nhiều người biết đến, nhưng hy vọng những du khách khi đến nghỉ dưỡng ở Suối khoáng Kim Bôi sẽ ghé qua thác Mặt trời để khám phá chốn bồng lai tiên cảnh một lần cho biết.

< Bữa cơm thanh đạm với những món ăn từ núi rừng.

Phần khác, bước chân lội suối Vó Khang như lạc vào chốn bồng lai tiên cảnh. Được lắng nghe, tận hưởng hơi thở đậm chất thiên nhiên thuần khiết, đắm mình trong những sự tích huyền hoặc của người Mường Động, mới hiểu vì sao nơi đây lôi cuốn biết bao du khách xa, gần.

Du lịch, GO! - Tổng hợp từ iHay, Tri Thức Việt

Read More