Bánh khúc làng Diềm

Dường như mỗi làn điệu quan họ thắm tình mượt mà đã hòa quyện trong từng chiếc bánh khúc, nên chiếc bánh làng Diềm cũng đậm đà thủy chung như muốn níu chân “người ơi, người ở đừng về…”.

Chẳng biết từ khi nào bánh khúc làng Diềm (Yên Phong, Bắc Ninh) lại nổi tiếng và thu hút du khách gần xa như thế, chỉ biết rằng từng chiếc bánh tròn nhỏ như nắm xôi ấy đã tạo nên một nét văn hóa ẩm thực riêng cho mảnh đất Kinh Bắc này.

Khi những người nông dân kết thúc vụ thu hoạch lúa cũng là lúc mùa rau khúc bắt đầu mọc. Chẳng ai trồng rau khúc mà nó cứ âm thầm mơn mởn mọc lên ở những luống cày, bãi phù sa màu mỡ. Loài cây có màu xanh và hơi óng ánh nhũ bạc ấy đã dâng hiến cho mảnh đất Kinh Bắc này một món quà quê quý giá mang tên chính loại lá độc đáo làm ra nó - đó là bánh khúc làng Diềm ngày nay.

Bánh khúc làng Diềm có hai loại: nhân hành và nhân đỗ. Bánh khúc nhân đỗ có vị bùi của đỗ, vị ngậy của thịt mỡ và thơm của hạt tiêu. Bánh khúc nhân hành có khác hơn đôi chút: hành được dùng làm nhân bánh khúc nhất thiết phải là hành khô, cộng thêm mộc nhĩ, hạt tiêu, rau răm, thịt ba chỉ băm nhỏ trộn lẫn với nhau.

Bánh khúc thường được người dân làng Diềm nặn với hai hình thù khác nhau, hình tròn như chiếc bánh rán hoặc hình tai voi. Dù được nặn bằng hình thù nào thì vỏ bánh cũng được dát rất mỏng và không bị lộ nhân.
Để làm nên những chiếc bánh khúc nhỏ xinh, đòi hỏi phải có sự cần mẫn, tỉ mỉ, khéo léo của người xưa truyền lại.

Trước tiên là việc hái rau khúc ngoài đồng. Theo kinh nghiệm, muốn bánh khúc có hương vị thơm đặc trưng nên chọn rau khúc có bản nhỏ, dày bụ, màu bạc, được hái lúc ra hoa là tốt nhất, bởi hoa khúc càng già thì hương vị bánh càng đậm.

Xưa kia gạo nếp làm bánh khúc là gạo nếp cái hoa vàng nổi tiếng và phải được chọn lựa kỹ, bởi nếp ngon bánh mới mềm và dẻo, nhưng ngày nay khi giống nếp cái hoa vàng trở nên khan hiếm thì người làm bánh cũng có thể thay bằng loại gạo khác.

Bột làm bánh không phải hoàn toàn là gạo nếp mà theo tỉ lệ 8 gạo nếp 2 gạo tẻ. Gạo tẻ sau khi đem ngâm được giã nhuyễn với rau khúc, tỉ lệ gạo và lá làm bánh cũng là một bí quyết để có được nồi bánh như ý, bởi nếu nhiều gạo quá bánh khúc sẽ không có mùi vị đặc trưng của lá khúc, hay lượng gạo không đủ bánh sẽ thiếu đi độ kết dính.

Nhân bánh khúc làm bằng đậu xanh bỏ vỏ, ngâm bở, đem đồ chín tới, giã thật mịn rồi viên lại bằng quả trứng gà, thêm miếng thịt ba chỉ hạt lựu và chút hạt tiêu cho dậy mùi. Sau khi dàn mỏng lớp vỏ bao quanh kín nhân bánh, nhẹ nhàng xếp những nắm xôi vào chõ như đồ xôi, mỗi lớp bánh lại được rắc một lớp gạo nếp đã ngâm kỹ, cả đáy và miệng nồi phủ lá chuối xanh cho thơm. Sau đó đậy vung chặt đun đều lửa, bánh chín sẽ có một lớp áo xôi khoác bên ngoài trông rất hấp dẫn.

Người dân nơi đây vẫn thường nói với nhau rằng bánh khúc làng Diềm là sự kết hợp tuyệt vời của các sản vật thiên nhiên, từ cái dẻo thơm của nếp cái hoa vàng, vị bùi của đỗ xanh sánh quyện cùng vị béo của thịt ba chỉ. Tất cả được dung hòa bởi vị mát lành, nồng ấm của một loại rau làm nên hương vị đặc trưng của bánh - rau khúc.

Bánh khúc là thứ quà có thể giúp người ta đỡ đói lòng khi lỡ bữa. Có lẽ với nhiều người bánh khúc chẳng có gì là lạ nữa, nhưng để ăn một chiếc bánh khúc ngon, nhớ đời thì chẳng đâu bằng bánh khúc làng Diềm.

Thưởng thức bánh khúc khi còn nóng cùng với muối vừng hay muối lạc mới thấy hết được hương vị rất riêng của nó, thứ hương vị tự nhiên của ruộng đồng được kết hợp một cách khéo léo, tài tình gửi trọn trong tấm bánh bé nhỏ. Và khi thưởng thức người ta chỉ có thể thốt lên “Ôi hương đồng cỏ nội quê mình là đây”.

Du lịch, GO! - Theo TTO, internet

Read More

Chợ Lùng Phình

Từ Tp. Lào Cai, xuôi theo quốc lộ 4D, du khách sẽ đến xã Phong Niên, huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai. Tiếp tục xuôi theo tỉnh lộ 153, qua thị trấn Bắc Hà khoảng 10km, du khách sẽ đến với Lùng Phình.

Lùng Phình - một địa danh hình thành từ rất lâu đời, nằm trong một vùng thung lũng có hình lòng chảo mà bao quanh là đồi núi trùng điệp ngút tầm mắt. Theo tiếng quan hỏa - thứ ngôn ngữ chung của một số tộc người trên dải biên cương phía bắc, Lùng Phình có nghĩa là Rồng Bằng.

Chợ Lùng Phình họp vào ngày chủ nhật hàng tuần, ngay bên cạnh con đường 153 - con đường độc đạo nối thị trấn Bắc Hà với thị trấn biên ải Si Ma Cai (huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai).

Nhìn từ xa, khung cảnh phiên chợ Lùng Phình thật đẹp và sinh động. Ngay từ sáng sớm, khi núi rừng vùng thung lũng vẫn còn đậm hơi sương, từng đoàn người Mông, Hoa, Giáy, Tày, Phù Lá… trong trang phục đặc trưng của dân tộc mình từ các bản làng nô nức kéo nhau về chợ: người đi bộ, người đi ngựa mang theo các sản phẩm dệt may, nông sản và gia súc…

Chợ được chia thành các khu riêng biệt: Khu ẩm thực; khu rượu dân tộc; khu gia súc, gia cầm và khu bao gồm các loại rau, thảo quả, sản phẩm thổ cẩm cùng các mặt hàng khác.

Khu ẩm thực gồm có ba dãy nhà lợp mái tôn, được thiết kế theo hình chữ U. Tại đây, du khách sẽ có dịp được thưởng thức một số món ăn đặc sản dân tộc như: Món phở chua của người Phù Lá mang đậm hương vị núi rừng; món Thắng cố - món ăn đặc sắc của người Mông, bao gồm tất cả các nội tạng của một số loại gia súc như: Trâu, ngựa, lợn, dê...

Cách khu ẩm thực khoảng vài trăm mét là khu bày bán các loại rượu do đồng bào dân tộc chế biến; trong đó nổi tiếng nhất là rượu ngô Bản Phố.

Từng can to, can nhỏ được người bán bày ra và người mua có thể thưởng thức hương vị của rượu trước khi mua mang về. Quả thật, hương vị của các loại rượu cũng ấm áp như tấm lòng người dân nơi đây, khiến du khách không dễ gì quên được dẫu đến đây chỉ có một lần…

Tuy nhiên, nổi bật nhất có lẽ lại là khu vực bán gia súc, gia cầm như: Trâu, bò, lợn, dê, chó, ngựa, gà, vịt… Không khí trong khu vực này thật náo nhiệt; người mua, kẻ bán, đứng, ngồi rải rác và cùng thỏa thuận mua bán với nhau.

Bên cạnh đó là các dãy hàng rau, thảo quả, gạo, bánh kẹo cùng các sản phẩm thổ cẩm với những hoa văn tinh tế, màu sắc sặc sỡ thể hiện tài năng khéo léo trong trồng bông dệt vải của người phụ nữ Tày, người phụ nữ Mông; còn dãy bày bán những đồ dùng trong gia đình như: cuốc, lưỡi cầy, dao phát… thể hiện kỹ thuật tinh xảo trong nghề rèn, đúc nổi tiếng của người Mông.

Trong tiếng ồn ào mua bán, nghe đâu đó tiếng khèn và tiếng hát lúc trầm, lúc bổng của các chàng trai trẻ như mời gọi các cô gái miền sơn cước.

Đến với phiên chợ Lùng Phình là du khách có dịp được tận hưởng sự giao thoa bản sắc văn hóa của nhiều dân tộc anh em cùng sinh sống trong vùng đất này. Đặc biệt, du khách sẽ có dịp được tham dự ngày hội giao duyên của các nam thanh nữ tú từ các bản làng gần xa trong vùng.

Du lịch, GO! - Theo Vietnamtourism, ảnh internet

Read More

Quần đảo Lofoten

Nếu như có một ví dụ về những cố gắng vượt qua thành kiến tiêu cực về một điểm đến du lịch thì có lẽ tôi phải nói đến đất nước Nauy nói chung và quần đảo Lofoten nói riêng. Chẳng riêng gì người Việt Nam chúng ta, ngay đến cả trong con mắt người Châu Âu, đất nước Nauy là một nơi khỉ ho cò gáy và không có tiếng nói chúng trên bản đồ. Người ta chỉ biết đến một khối các nước Bắc Âu chứ không mấy khi nói đến một đất nước riềng. Tiếp đến, nói đến Bắc Âu là người ta lại liên tưởng đến những vùng đất khắc nghiệt đóng băng quanh năm, nói chung là chẳng có lý do gì để mất thời gian du lịch đến đó. Tôi cũng nằm trong số những người đã nghĩ như thế. Nhưng khi nghe những lời kể hết sực sinh động của những người bạn đã từng đi đến đó, tôi bắt đầu tò mò và tìm tòi thông tin và cuối cùng cũng bị chinh phục bởi vẻ đẹp hoang dã và độc nhất vô nhị của quốc gia này.

 Tôi ví việc trải nghiêm đất nước Nauy như việc người ta tập uống rượu bia. Ban đầu, ta cần phải chịu khó tập cách yêu thiên nhiên, đi thăm những công viên quốc gia bằng phẳng. Sau đó, ta tập cách đi bộ nhiều cây số trong một khu rừng trong thời tiết đẹp. Rồi nâng lên trình độ trèo đèo lội suối. Khi bản thân đã có ít nhiều sự nhạy cảm với thiên nhiên, lúc ấy hẵng nghĩ đến chuyện thăm đất nước Nauy. Nếu bạn chỉ là một khách du lịch quen hưởng thụ, đừng đến đó làm gì cho mất thời gian 

 Đến được quần đảo Lofoten là minh chứng hùng hồn cho những du khách có lòng kiên nhẫn cao cũng như lòng quyết tâm khám phá một cái gì đó để đời. Để đến được đây là cả một chặng đường dài, phải dùng nhiều phương tiện (máy bay, ôtô rồi phà). Đến được quần đảo này, bạn cũng chẳng cách xa bắc cực là mấy nhưng thú thật tôi cũng không có đủ thời gian và tiền bạc để tiếp tục cuộc phiêu lưu đến vùng đất xa xôi đó. Và khi đến nơi rồi, điều kiện sống không đầy đủ tiện nghi như đất liền. Hầu như ngày nào tôi cũng ăn cá phơi khô và uống nước lọc. Cũng phải nói với các bạn rằng Nauy nổi tiếng là một quốc gia đắt đỏ vì hầu như cái gì cũng phải nhập khẩu trừ đồ hải sản. Đắt lắm đấy, hãy cứ tưởng tượng một chai nước khoáng 1L ở Việt Nam thì 5000 VND thì ở Nauy là…100.000 VND.  

 Ngay khi đặt chân tới đây, điều đầu tiên làm tôi ngạc nhiên là khí hậu ôn hòa của quần đảo Lofoten. Nằm rất gần bắc cực, người ta thường nghĩ đến -40°C nhưng tại đây nhiệt độ thấp nhất cũng chỉ đạt đến -2°C. Tại sao vậy ? Bởi vì Lofoten nằm trong dòng nước nóng Gulf Stream của Đại Tây Dương chạy ngược từ Bắc Phi lên. 

thật khó có thể tưởng tượng được rằng nước biển tại đây lại có màu giống hệt như biển Địa Trung Hải trong khi khí hậu gần Bắc Cực hiếm khi cho phép có loại màu đó

 Quả không sai khi người ta nói Lofoten là thiên đường Bắc Cực bởi vẻ đẹp của nó.  Sau vài tiếng đi bộ leo lên đỉnh một ngọn núi ở độ cao 700m, tôi có được cái nhìn toàn cảnh quần đảo. Nó làm tôi liên tưởng đến các bộ phim viễn tưởng kiểu « ngày tận thế » với những cơn đại hồng thủy. Cũng đúng thôi, cách đây hàng trăm triệu năm, tất cả các hòn đảo của Lofoten vốn dĩ là các ngọn núi cao trên 4000m. Nhưng vào thời kỳ tuyết tan, mực nước biển dâng lên và nhấn chìm tất cả. Chỉ có những đỉnh núi cao nhất là còn sót lại tạo ra các hòn đảo khiêm tốn bây giờ. 

 Và trong suốt một tuần tại đây, tôi luôn giữ cái cảm giác sống hệt như trong phim viễn tưởng. Hãy liên tưởng đến những lời mào đầu của một bộ phim : « thế kỷ 40…2000 năm sau đợt đại hồng thủy lịch sử, tất cả văn minh loài người đều vị nhấn chìm trong đại dương. Và chỉ còn lại một cộng đồng hơn 200 người sống sót trên những đỉnh núi cao nhất hành tinh : Lofoten… »

 Ngoài vẻ đẹp thiên nhiên mê hồn ở đây, tôi luôn nhớ mãi những khoảnh khắc thanh tĩnh của các ngôi làng chài nằm thoảng thấp đâu đó trong lòng các thung lũng. Và có đến đây mới hiểu hết ý nghĩa của các màu sắc trên quốc kỳ Nauy : đỏ (lòng yêu nước), xanh nước biển (đại dương bao la) và trắng (tuyết phủ). 3 màu sắc đó được thể hiện quá rõ rệt trên quần đảo Lofoten. Các ngôi nhà ở đây đều được sơn màu đỏ như trên lá cờ. Đó có lẽ là gam màu nóng duy nhất làm nóng tâm hồn con người tại một nơi chỉ toàn gam màu lạnh 

Một ngôi làng nằm ẩn trong một thung lũng với những ngôi nhà sơn màu đỏ truyền thống. Đó có lẽ là hình ảnh đặc trưng của phong cảnh nước Nauy

Nauy luôn lừng danh là quốc gia có đội tàu đánh cá hàng đầu thế giới. Vì thế không quá ngạc nhiên khi gặp các làng chài cá kiểu như thế này

Người Nauy sinh ra đã biết biển khơi và rất nhiều người trong số họ dành trọn cả cuộc đời trên chiếc thuyền đánh cá tri kỷ của họ, cũng giống như tổ tiên Viking

Dân chài có kiểu phơi cá rất đặc biệt, trông giống như mắc phơi quần áo. Tại xứ lạnh như thế này, cá  ngâm muối rồi phơi khô cho phép bảo quản lâu dài và đủ sống qua một mùa đông

Và cho dù có sống tại một nơi khỉ ho cò gáy, việc theo đạo là không thể lơ là. Thiếu thốn kiểu gì thì cũng phải xây được một nhà thờ bằng gỗ cho tươm tất

Tôi đến Lofoten vào tháng 6 tức là mùa hè bên Nauy. Điểm đặc biệt ở đây đó là ánh nắng mặt trời tồn tại rất lâu, đến tận 9 giờ tối. Nhìn trong bức ảnh này bạn tưởng là lúc 5h chiều nhưng thực ra là 8 rưỡi tối

Đối với tôi, đón bình minh có lẽ là một trong những khoảnh khắc khó quên nhất. Trong không gian tĩnh lặng lúc 4h sáng, tôi ngắm nhìn những ngôi nhà truyền thống Nauy và tự nói : "ôi sao họ lại có được một cuộc sống thanh bình đến thế"

Không bạn không mơ đâu. Cảnh này là thật đấy, bình minh Nauy lúc 4h30 sáng với những tia nắng huyền ảo. Chỉ có những người chịu khó dậy sớm và yêu chụp ảnh thì mới có được phần thưởng xứng đáng. Đẳng cấp của những nhà du lịch bụi chuyên nghiệp chính là ở chỗ đó

(trắng và xanh).

Read More